| Liachvi | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Liachvi in Gori. | ||||
| Lengte | 115 km | |||
| Hoogte (bron) | 2600 m | |||
| Debiet | 47,3 m³/s | |||
| Stroomgebied | 2.440 km² | |||
| Bron | Keli-plateau | |||
| Monding | Mtkvari | |||
| Stroomt door | Georgië | |||
 | ||||
Stroomgebied van de Liachvi en haar zijrivieren | ||||
| ||||
De Liachvi (Georgisch: ლიახვი) is een 115 km lange rivier in Georgië met een stroomgebied van 2.440 km². De rivier ligt in haar geheel in de bestuurlijke regio Sjida Kartli, en ligt voor het grootste deel in het de facto afgescheiden Zuid-Ossetië.
De Liachvi stroomt vanuit de Grote Kaukasus bij de grens van Rusland in zuidelijke richting naar de vlakte van Sjida Kartli en mondt in de stad Gori in midden-Georgië uit in de Mtkvari (Koera). De rivier bestaat uit een drietal belangrijke takken, die in het zuidelijke deel van haar stroomgebied samenkomen: de Didi (Grote) Liachvi, Patara (Kleine) Liachvi en de Medzjoeda. De Didi Liachvi en Patara Liachvi vloeien samen bij het dorp Sjertoeli op ongeveer 15 kilometer ten noorden van Gori. De Medzjoeda mondt in Gori in de Liachvi uit, ongeveer een kilometer voor de Mtkvari.
Het stroomgebied wordt in het westen begrensd door het Lichigebergte, in het noorden door de bergkam van de Grote Kaukasus en in het oosten door het Charoeligebergte, dat de waterscheiding is met de Ksani en de grens met de gemeente Achalgori. Het Germoechi-gebergte en haar zuidwestelijke uitloper Goedisi ten noorden van de stad Tschinvali scheiden in het centrale deel van Zuid-Ossetië de Didi- en Patara Liachvi.
De Didi Liachvi (დიდი ლიახვი, Grote Liachvi) is de hoofdtak van de rivier. Ze ontstaat op 2338 meter hoogte uit de samenvloeiing van de beken Kadlasanistskali en Deskochiristskali, die ontspringen op de hellingen van het vulkanische Keli-plateau, dat een hoogte heeft van 2600-3700 meter boven zeeniveau.
Bij de bron van de rivier liggen een twaalftal kleine gletsjers met een totale oppervlakte van 5,5 km². Het bovenste gedeelte van de Didi Liachvi ligt in de Maghran-Dvaleti-depressie. De vallei van de bovenloop van de Didi Liachvi ten noorden van Dzjava is 600-1000 meter diep.
Tussen Dzjava en Tschinvali, bij Koerta, wordt de vallei van de Didi Liachvi breder en ten zuiden Tschinvali stroomt ze door de vlakte van Sjida Kartli naar Gori. In deze vlakte voegt de Patara Liachvi zich bij de rivier. Bij Gori doorsnijdt de rivier de Kvernakebi-bergrug, die parallel langs de noordoever van de Mtkvari ligt.
De Patara Liachvi (პატარა ლიახვი, Kleine Liachvi) ontspringt op de zuidelijke hellingen van het Germoechi-gebergte en haar berg Mangavi (3339 m). De bovenloop van de Patara Liachvia ligt in een trogdal, maar het grootste deel is een V-dal. De rivier stroomt ter hoogte van het dorp Eredvi verder door de vlakte van Sjida Kartli. De Patara Liachvi is 68 kilometer lang.
De Patara Liachvi speelt een belangrijke rol in de irrigatie-infrastructuur, die rond de zuidelijke conflictlijn van Zuid-Ossetië en het aangrenzende Georgisch gecontroleerde gebied loopt. Het systeem bedient met name Georgische dorpelingen in de vlakte van Sjida Kartli bedient. In de door Zuid-Ossetië gecontroleerde bovenloop van de rivier is het Zonkari-reservoir aangelegd dat het eerste deel is in de keten ten behoeve van het Tiriponi irrigatiesysteem. Het reservoir dient als bekken om een gelijkmatige hoeveelheid water stroomafwaarts door te geven.
_South_Ossetia.jpg)
Bij het Georgisch gecontroleerde dorp Karbi wordt water van de Patara Liachvi in het Tiriponi-kanaal geleid, dat in zuidoostelijke richting rond de conflictlijn door Georgisch en Zuid-Ossetisch gecontroleerd gebied meandert. Via Choervaleti eindigt het kanaal bij Ortsjosjani in de gemeente Achalgori. Na de oorlog in 2008 hielden de Zuid-Osseten het systeem gesloten, met gevolgen voor de fruitteelt en andere gewassen van de lokale boeren, maar in 2014 werden na internationale assistentie delen van het irrigatie-systeem hersteld. In 2023 werd het reservoir weer in werking gesteld na internationale bemiddeling. De Georgische overheid bouwde eerder nog een extra dam in de Didi Liachvi bij Nikozi met een extra westelijke tak van het Tiriponi-kanaal als alternatieve voeding van het kanaal buiten de afhankelijkheid van het Zonkari-reservoir.
De wijde vallei aan de noordkant van Tschinvali van de Didi Liachvi en de vallei van de Patara Liachvi, werden tot de oorlog in 2008 om Zuid-Ossetië door ongeveer 20.000 Georgiërs bewoond. Dit gebied bleef na de eerste oorlog om Zuid-Ossetië in 1991-1992 nog onder controle van de Georgische overheid, maar in 2008 waren hier grootschalige gevechten. Vrijwel alle door Georgiërs bewoonde dorpen in deze valleien werden in 2008 vernietigd, waaronder Koerta, Tamarasjeni en Eredvi, en al haar bewoners vluchtten weg.
Voetnoten
