Bronvermelding
Bronvermelding of citatie is het aangeven van de oorsprong van informatie en van verwerkte teksten, afbeeldingen en beeldfragmenten, die zijn gebruikt voor het creëren van een gepubliceerd werk.
Bronvermelding is met name van belang bij:
Maar ook in andere publicaties komt bronvermelding voor, bijvoorbeeld op websites, sociale media, in rapporten en presentaties.
Soorten bronnen
Er zijn diverse soorten bronnen:
Bronnen voor het citeren van werk
- Bronnen van informatie die verwerkt is in een gepubliceerd werk; het Wikipedia-artikel over John Kerry vermeldt bijvoorbeeld dat deze nog familie is van George W. Bush en noemt daarbij een internetpagina als bron.
- Bronnen van originele teksten en beelden, waarvan kopieën verwerkt zijn in een gepubliceerd werk, eventueel in bewerkte of vertaalde vorm; bijvoorbeeld de bron van een foto van John Kerry.
Beide soorten bron kunnen natuurlijk gecombineerd zijn: als iemand een tekst citeert om iets aan te tonen, is dat zowel een bron van informatie als een bron voor een gekopieerde originele tekst.
Bronvermeldingen voor de eerste soort bron zijn met name van belang:
- om de lezers of kijkers in staat te stellen de betrouwbaarheid van de informatie te beoordelen;
- om anderen de gelegenheid te geven de informatie uit te diepen door nader onderzoek of deze te corrigeren.
Openbare en niet-openbare bronnen
Een bron die, eventueel tegen betaling, voor iedereen toegankelijk is, is een openbare bron. Voorbeelden van openbare bronnen zijn:
Niet-openbare bronnen zijn:
- iets wat iemand in een gesprek of interview verteld heeft;
- een mondelinge mededeling van een woordvoerder van een persoon of organisatie;
- de leverancier van een gebruikte foto, tekening, geluidsopname of filmfragment;
- een particuliere collectie foto's, tekeningen, geluidsopnamen of filmbeelden;
- informatie die alleen binnen een bedrijf, organisatie of huishouden toegankelijk is.
Manieren om bronnen te vermelden
Bronnen kunnen op verschillende manieren worden opgenomen. Doorgaans worden daarbij de auteur(s), titel van het geciteerde werk en de publicatiedatum vermeld, en bij voorkeur ook het paginanummer waarop het citaat staat, nadere bijzonderheden zoals uitgever, druk/editie, ISBN, tijdschrift (met jaargang/volume en nummer/aflevering) of krant als het om een artikel gaat, de website als het om een online publicatie gaat.
Er zijn twee hoofdverwijssystemen in gebruik:
- Het notensysteem (voet- of eindnoten): in de tekst staat dan een nummer vermeld (bijvoorbeeld 2)) dat verwijst naar de bronvermelding onderaan de pagina (voetnoot) of aan het eind van het werk onder een kopje Referenties of iets dergelijks (eindnoot). Zo'n noot kan de gehele bronvermelding bevatten, of een korte verwijzing naar een literatuuroverzicht met uitgebreidere beschrijvingen van alle gebruikte bronnen.
- Het auteur-datumsysteem: in plaats van een nummer verschijnt er tussen haakjes de achternaam van de auteur en het jaartal van de publicatie, bijvoorbeeld (Jansen, 2015). Onderaan staat dan een literatuurlijst met uitgebreidere beschrijvingen van alle gebruikte bronnen, alfabetisch gesorteerd op de achternamen van de auteurs. Voorbeelden zijn Harvard-stijl en APA-stijl.