| Arthur Parisius | ||||
|---|---|---|---|---|
Kid Dynamite (rechtsvoor) met ensemble in Casablanca in Amsterdam (1956) | ||||
| Persoonsgegevens | ||||
| Volledige naam | Lodewijk Rudolf Arthur Parisius | |||
| Alias | Kid Dynamite | |||
| Geboortedatum | 23 juli 1911 | |||
| Geboorteplaats | Hannover, Suriname | |||
| Overlijdensdatum | 14 december 1963 | |||
| Overlijdensplaats | Buchholz in der Nordheide | |||
| Land | ||||
| Opleiding en werk | ||||
| Beroep(en) | Musicus | |||
| Genre(s) | Jazz | |||
| Instrument(en) | Tenorsaxofoon | |||
| Tijdlijn en statistieken | ||||
| Jaren actief | Jaren twintig-zestig | |||
| ||||
Lodewijk Rudolf Arthur Parisius (roepnaam Arthur) (Hannover, 23 juli 1911 - Buchholz in der Nordheide, 14 december 1963), beter bekend onder zijn artiestennaam Kid Dynamite, was een Surinaams tenorsaxofonist met een grote voorliefde voor de jazzmuziek, maar hij verwerkt er ook de Surinaamse stijlen kaseko en kawini in. Hij is ook wel bekend als ‘de eerste zwarte jazzmusicus met een Nederlands paspoort’.
Hij werd geboren in het dorp Hannover in het district Para in Suriname. Toen hij twintig jaar oud was en werkte als leerling-bakkersknecht bij warme bakker Isaac Fernandes aan de Zwartehovenbrugstraat in Paramaribo nam zijn leven een wending, toen hij in januari 1928 als verstekeling aankwam aan boord van de passagiersstomer De Cottica, het schip waarmee de KNSM de vaste lijndienst tussen Nederland en Suriname verzorgde.
In de jaren dertig ontstonden er zogenoemde 'negro clubs', waar jazzmuziek werd gespeeld. Een van die clubs was de Amsterdamse The Negro Kit Cat Club in de Wagenstraat, waar Kid Dynamite in 1936 optrad met de band van trompettist Teddy Cotton.
In 1937 werd de vergunning van deze tent wegens "zedeloosheid" ingetrokken. De 'negro clubs' waren echter een doorn in het oog van de autoriteiten. Zij vonden dit soort clubs ongewenst en zagen ze als een gevaar voor jonge Nederlandse meisjes. Door toedoen van hoofdcommissaris Hendrik Versteeg werd besloten dat artiesten en bedienend personeel niet langer 'kleurling' mochten zijn, waardoor zwarte Surinamers vanaf 1 januari 1937 niet meer werkzaam mochten zijn in de Amsterdamse horeca en muziekscene. Dit betekende het einde van de Kit Kat Club, en de Surinaamse muzikanten en het zwarte personeel raakten hun baan kwijt.
Na de sluiting stapte hij over naar de Negro Palace op het Thorbeckeplein. Hij was beinvloed door de tenorsaxofonist Coleman Hawkins, die regelmatig op het podium van de Palace-bar stond, onder meer met de Amerikaanse pianist Freddy Johnson en Boy Edgar.
Na de oorlog was hij vaak in Club Casablanca op de Zeedijk te beluisteren, ook speelde hij onder meer bij Max Woiski sr. in La Cubana, Leidsestraat.
Hij overleed op 14 december 1963 in een ziekenhuis in Buchholz in der Nordheide, Duitsland, aan de verwondingen die hij een week eerder had opgelopen bij een auto-ongeluk nabij Kakenstorf, op weg naar Hamburg. De auto was geslipt en tegen een boom gebotst, waarbij ook drie andere musici gewond raakten.
Parisius was een teruggetrokken en in zichzelf gekeerde persoonlijkheid, die zich voornamelijk wijdde aan zijn gezin en zijn muzikale loopbaan. Collega's typeerden hem als een serieuze en toegewijde musicus. Hij beheerste de klarinet, de tenorsaxofoon en de altsaxofoon, was bekwaam in notenlezen en arrangeren, en besloot op latere leeftijd alsnog een opleiding klarinet te volgen aan het Conservatorium van Amsterdam. Hij was een pionier in het 'verjazzen' van Surinaamse melodietjes.
Trompettist Ado Broodboom karakteriseerde hem als volgt: hij maakte op zowel publiek als collega's de indruk van een typisch Amerikaanse jazzmusicus — joviaal van aard, onberispelijk gekleed, en steevast in het bezit van een gouden Conn-tenorsaxofoon. Hij was getrouwd met Bep Overweg en had twee zoons.
In 1987 bracht het Surinam Music Ensemble het album Dynamite-Cotton legacy uit als hommage aan onder meer Kid Dynamite. In 2005 bracht de Surinaamse jazzformatie Fra Fra Sound een cd uit met composities van Kid Dynamite. In 1988 werd de Arthur Parisiusstraat in Rotterdam naar hem vernoemd. Eerst heette het de Kid Dynamitestraat maar na bezwaar van bewoners staan nu beide namen vermeld.
In 2013 speelde de toneelformatie Urban Myth een voorstelling Kid Dynamite over zijn leven en de rol van "Nederlands ingezetenen, geen Nederlander zijnde" (Indo's en Surinamers) voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.
Referenties
Niet nader geciteerde bronnen
Externe links