Dwerggekko's

Dwerggekko's
Lygodactylus picturatus
Taxonomische indeling
Rijk:Animalia (Dieren)
Stam:Chordata (Chordadieren)
Klasse:Reptilia (Reptielen)
Orde:Squamata (Schubreptielen)
Onderorde:Lacertilia (Hagedissen)
Infraorde:Gekkota (Gekko's)
Familie:Gekkonidae
Geslacht
Lygodactylus
Gray, 1864
Afbeeldingen op Wikimedia Commons
Dwerggekko's op Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Herpetologie

Dwerggekko's (Lygodactylus) zijn een geslacht van hagedissen dat behoort tot de gekko's (Gekkota) en de familie Gekkonidae.

Naam en indeling

De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door John Edward Gray in 1864. Er zijn 100 soorten, inclusief drie soorten die pas in 2020 voor het eerst werden beschreven. De hagedissen werden eerder aan andere geslachten toegekend, zoals Scalabotes en Microscalabotes.

De geslachtsnaam Lygodactylus betekent vrij vertaald 'twijg-teen'.

Verspreiding en habitat

De gekko's komen voor in delen van Afrika en Zuid-Amerika en leven in de landen Angola, Benin, Bolivia, Botswana, Brazilië, Burkina Faso, Burundi, Centraal-Afrikaanse Republiek, Congo-Kinshasa, Equatoriaal-Guinea, Eritrea, Ethiopië, Gabon, Gambia, Ghana, Guinea, Guinee-Bissau, Ivoorkust, Kameroen, Kenia, Liberia, Madagaskar, Malawi, Mali, Mozambique, Namibië, Nigeria, Oeganda, Paraguay, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Soedan, Somalië, Swaziland, Tanzania, Togo, Zambia, Zimbabwe en Zuid-Afrika. De habitat bestaat uit droge savannen, vochtige tropische en subtropische bossen, zowel in laaglanden als in bergstreken, rotsige omgevingen, tropische en subtropische droge bossen, graslanden en scrublands. Ook in door de mens aangepaste streken zoals landelijke tuinen en stedelijke gebieden kunnen de dieren worden aangetroffen.

Beschermingsstatus

Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is aan 63 soorten een beschermingsstatus toegewezen. Van de soorten worden er 37 beschouwd als 'veilig' (Least Concern of LC), acht als 'onzeker' (Data Deficient of DD), vier als 'kwetsbaar' (Vulnerable of VU), acht als 'gevoelig' (Near Threatened of NT) en drie als 'bedreigd' (Endangered of EN). Drie soorten ten slotte staan te boek als 'ernstig bedreigd' (Critically Endangered of CR).

Soorten

Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied.

Naam Auteur Verspreidingsgebied
Lygodactylus andavambatoVences, Herrmann, Multzsch, Gippner, Razafimanafo, Ny Ando Rahagalala, Sandratra Rakotomanga, Crottini, Gehring, Rakotoarison, Glaw & Miralles, 2025Madagaskar
Lygodactylus angolensis Bocage, 1896 Angola, Zimbabwe, Tanzania, Kenia, Zuid-Afrika, Congo-Kinshasa, Mozambique, Namibië, mogelijk in Botswana
Lygodactylus angularis Günther, 1893 Tanzania, Kenia, Zimbabwe, Malawi, Mozambique, Zambia, Congo-Kinshasa
Lygodactylus anjajavyVences, Herrmann, Multzsch, Gippner, Razafimanafo, Ny Ando Rahagalala, Sandratra Rakotomanga, Crottini, Gehring, Rakotoarison, Glaw & Miralles, 2025Madagaskar
Lygodactylus arneiVences, Herrmann, Multzsch, Gippner, Razafimanafo, Ny Ando Rahagalala, Sandratra Rakotomanga, Crottini, Gehring, Rakotoarison, Glaw & Miralles, 2025Madagaskar
Lygodactylus arnoulti Pasteur, 1965 Madagaskar
Lygodactylus baptistai Marques, Ceríaco, Buehler, Bandeira, Janota & Bauer, 2020 Angola
Lygodactylus bernardi FitzSimons, 1958 Zimbabwe
Lygodactylus bivittis Peters, 1883 Madagaskar
Lygodactylus blancae Pasteur, 1995 Madagaskar
Lygodactylus blanci Pasteur, 1967 Madagaskar
Lygodactylus bonsi Pasteur, 1962 Malawi
Lygodactylus bradfieldi Hewitt, 1932 Zuid-Afrika, Zimbabwe, Botswana, Angola, Namibië
Lygodactylus broadleyi Pasteur, 1995 Kenia, Tanzania
Lygodactylus capensis Smith, 1849 Kenia, Zuid-Afrika, Swaziland, Congo-Kinshasa, Zambia, Angola, Namibië, Mozambique, Tanzania
Lygodactylus chobiensis FitzSimons, 1932 Namibië, Angola, Botswana, Mozambique, Zimbabwe, Zambia, Malawi
Lygodactylus conradti Matschie, 1892 Tanzania
Lygodactylus conraui Tornier, 1902 Kameroen, Equatoriaal-Guinea, Ivoorkust, Ghana, Togo, Benin, Gabon, Liberia, Sierra Leone
Lygodactylus decaryi Angel, 1930 Madagaskar
Lygodactylus delicatusPasteur, 1962Sao Tomé en Principe (Principe)
Lygodactylus depressus Schmidt, 1919 Congo-Brazzaville, Congo-Kinshasa, Centraal-Afrikaanse Republiek, Kameroen
Lygodactylus dysmicus(Perret, 1963)Kameroen
Lygodactylus expectatus Pasteur & Blanc, 1967 Madagaskar
Lygodactylus fischeri Boulenger, 1890 Nigeria, Kameroen, Gabon, Equatoriaal-Guinea, mogelijk in Sierra Leone, Congo-Brazzaville
Lygodactylus fritziVences, Multzsch, Gippner, Miralles, Crottini, Gehring, Rakotoarison, Ratsoavina, Glaw & Scherz, 2022Madagaskar
Lygodactylus gambleiLobón-Rovira, Bauer, Vaz-Pinto, Trape, Conradie, Kusamba, Júlio, Cael, Stanley, Hughes, Behangana, Masudi, Pauwels & Greenbaum, 2023Congo-Kinshasa
Lygodactylus grandisonae Pasteur, 1962 Kenia, Ethiopië
Lygodactylus graniticolus Jacobsen, 1992 Zuid-Afrika
Lygodactylus gravis Pasteur, 1965 Tanzania
Lygodactylus grotei Sternfeld, 1911 Tanzania, Mozambique
Lygodactylus guibei Pasteur, 1965 Madagaskar
Lygodactylus gutturalis Bocage, 1873 Senegal, Soedan, Zuid-Soedan, Tanzania, Guinee-Bissau, Somalië, Ethiopië, Kenia, Nigeria, Benin, Congo-Kinshasa, Gambia, Ghana, Centraal-Afrikaanse Republiek, Kameroen, Togo
Lygodactylus hapeiVences, Multzsch, Gippner, Miralles, Crottini, Gehring, Rakotoarison, Ratsoavina, Glaw & Scherz, 2022Madagaskar
Lygodactylus heeneniDe Witte, 1933Congo-Kinshasa, Malawi, Zambia
Lygodactylus herilalaiVences, Multzsch, Zebe, Gippner, Andreone, Crottini, Glaw, Köhler, Rakotomanga, Rasamison & Raselimanana, 2024Madagaskar
Lygodactylus heterurus Boettger, 1913 Madagaskar
Lygodactylus hodikazoVences, Multzsch, Gippner, Miralles, Crottini, Gehring, Rakotoarison, Ratsoavina, Glaw & Scherz, 2022Madagaskar
Lygodactylus incognitus Jacobsen, 1992 Zuid-Afrika
Lygodactylus inexpectatus Pasteur, 1965 Tanzania
Lygodactylus insularis Boettger, 1913 Juan de Nova
Lygodactylus intermedius Pasteur, 1995 Madagaskar
Lygodactylus karamojaLobón-Rovira, Bauer, Vaz-Pinto, Trape, Conradie, Kusamba, Júlio, Cael, Stanley, Hughes, Behangana, Masudi, Pauwels & Greenbaum, 2023Oeganda
Lygodactylus keniensis Parker, 1936 Kenia, Somalië, Ethiopië, Oeganda, Zuid-Soedan
Lygodactylus kiberaLobón-Rovira, Bauer, Vaz-Pinto, Trape, Conradie, Kusamba, Júlio, Cael, Stanley, Hughes, Behangana, Masudi, Pauwels & Greenbaum, 2023Burundi
Lygodactylus kimhowelli Pasteur, 1995 Tanzania
Lygodactylus klemmeri Pasteur, 1965 Madagaskar
Lygodactylus klugei Smith, Martin & Swain, 1977 Brazilië
Lygodactylus laterimaculatus Pasteur, 1964 Kenia
Lygodactylus lawrencei Hewitt, 1926 Namibië, Angola
Lygodactylus leopardinusLobón-Rovira, Bauer, Vaz-Pinto, Trape, Conradie, Kusamba, Júlio, Cael, Stanley, Hughes, Behangana, Masudi, Pauwels & Greenbaum, 2023Congo-Kinshasa
Lygodactylus lobekeRöll, Vaz-Pinto & Lobón-Rovira, 2024Angola, Kameroen
Lygodactylus madagascariensis Boettger, 1881 Madagaskar
Lygodactylus manni Loveridge, 1928 Kenia, Tanzania
Lygodactylus methueni FitzSimons, 1937 Zuid-Afrika
Lygodactylus miops Günther, 1891 Madagaskar
Lygodactylus mirabilis Pasteur, 1962 Madagaskar
Lygodactylus mirabundusLobón-Rovira, Bauer, Vaz-Pinto, Trape, Conradie, Kusamba, Júlio, Cael, Stanley, Hughes, Behangana, Masudi, Pauwels & Greenbaum, 2023Congo-Kinshasa
Lygodactylus mombasicus Loveridge, 1935 Kenia, Tanzania
Lygodactylus montanus Pasteur, 1965 Madagaskar
Lygodactylus montiscaeruli Jacobsen, 1992 Zuid-Afrika
Lygodactylus moriiVences, Multzsch, Zebe, Gippner, Andreone, Crottini, Glaw, Köhler, Rakotomanga, Rasamison & Raselimanana, 2024Madagaskar
Lygodactylus namorokaRakotoarison, Gippner, Multzsch, Miralles, Razafimanafo, Hasiniaina, Glaw & Vences, 2025Madagaskar
Lygodactylus neglectusCeríaco & Passos, 2023Brazilië (Fernando de Noronha)
Lygodactylus nigropunctatus Jacobsen, 1992 Zuid-Afrika
Lygodactylus nyaneka Marques, Ceríaco, Buehler, Bandeira, Janota, & Bauer, 2020 Angola
Lygodactylus ocellatus Roux, 1907 Zuid-Afrika, Swaziland
Lygodactylus ornatus Pasteur, 1965 Madagaskar
Lygodactylus pakenhamiLoveridge, 1941Tanzania (Pemba)
Lygodactylus pauliani Pasteur & Blanc, 1991 Madagaskar
Lygodactylus paurospilus(Laurent, 1952)Congo-Kinshasa, Malawi, Tanzania
Lygodactylus petteriPasteur & Blanc, 1968Madagaskar
Lygodactylus picturatus Peters, 1871 Kenia, Tanzania, Ethiopië, Kenia, Mozambique, Zimbabwe, Somalië, Zambia, Congo-Kinshasa, Soedan, Zuid-Soedan, Eritrea, Ethiopië, Centraal-Afrikaanse Republiek, Burkina Faso, Senegal, Mali, Gambia, Kameroen, Guinee, Nigeria, Oeganda, mogelijk in Rwanda, Burundi, Equatoriaal-Guinea, Benin, Togo, Ghana, Ivoorkust, Liberia, Sierra Leone, Guinee-Bissau
Lygodactylus pictus Peters, 1883 Madagaskar
Lygodactylus rarus Pasteur & Blanc, 1973 Madagaskar
Lygodactylus regulus Portik, Travers, Bauer & Branch, 2013 Mozambique
Lygodactylus rex Broadley, 1963 Malawi, Mozambique
Lygodactylus roavolana Puente, Glaw, Vieites & Vences, 2009 Madagaskar
Lygodactylus roellaeVences, Multzsch, Gippner, Miralles, Crottini, Gehring, Rakotoarison, Ratsoavina, Glaw & Scherz, 2022Madagaskar
Lygodactylus salviVences, Multzsch, Gippner, Miralles, Crottini, Gehring, Rakotoarison, Ratsoavina, Glaw & Scherz, 2022Madagaskar
Lygodactylus scheffleri Sternfeld, 1912 Tanzania, Kenia
Lygodactylus schwitzeriVences, Multzsch, Zebe, Gippner, Andreone, Crottini, Glaw, Köhler, Rakotomanga, Rasamison & Raselimanana, 2024Madagaskar
Lygodactylus scorteccii Pasteur, 1959 Kenia, Somalië, Ethiopië
Lygodactylus somalicus Loveridge, 1935 Kenia, Somalië, Ethiopië
Lygodactylus soutpansbergensis Jacobsen, 1994 Zuid-Afrika
Lygodactylus stevensoni Hewitt, 1926 Zimbabwe, Zuid-Afrika
Lygodactylus tantsahaVences, Multzsch, Gippner, Miralles, Crottini, Gehring, Rakotoarison, Ratsoavina, Glaw & Scherz, 2022Madagaskar
Lygodactylus tchokwe Marques, Ceríaco, Buehler, Bandeira, Janota, & Bauer, 2020 Angola
Lygodactylus thomensis Peters, 1881 Sao Tomé, Equatoriaal-Guinea, Liberia
Lygodactylus tolampyae Grandidier, 1872 Madagaskar
Lygodactylus tsavoensis Malonza, Bauer, Granthon, Williams, & Wojnowski, 2019 Kenia, Tanzania
Lygodactylus tuberosus Pasteur, 1965 Madagaskar
Lygodactylus ulliVences, Multzsch, Gippner, Miralles, Crottini, Gehring, Rakotoarison, Ratsoavina, Glaw & Scherz, 2022Madagaskar
Lygodactylus verticillatus Mocquard, 1895 Madagaskar
Lygodactylus viscatus Vaillant, 1873 Tanzania (Zanzibar)
Lygodactylus waterbergensis Jacobsen, 1992 Zuid-Afrika
Lygodactylus wermuthiPasteur, 1962Equatoriaal-Guinea (Annobon)
Lygodactylus wetzeli Smith, Martin & Swain, 1977 Brazilië, Paraguay, Bolivia
Lygodactylus williamsi Loveridge, 1952 Tanzania
Lygodactylus winkiVences, Multzsch, Gippner, Miralles, Crottini, Gehring, Rakotoarison, Ratsoavina, Glaw & Scherz, 2022Madagaskar
Lygodactylus wojnowskii Malonza, Granthon & D. Williams, 2016 Kenia

Bronvermelding