Monoclonal gammopathy of undetermined significance (MGUS, vertaald: *monoklonale gammopathie van onbekende betekenis*) is een premaligne plasmacelaandoening en geldt als een asymptomatisch voorstadium van multipel myeloom (de ziekte van Kahler), morbus Waldenström of AL-amyloïdose.
Bij MGUS produceert een kleine kloon van plasmacellen in het beenmerg een overmaat aan één specifiek type monoklonale antistof (het zogeheten paraproteïne of M-proteïne), dat detecteerbaar is via serumeiwitelektroforese.
Volgens de criteria van de International Myeloma Working Group (IMWG) wordt de diagnose MGUS gesteld wanneer aan alle volgende drie voorwaarden wordt voldaan:
Op basis van het type geproduceerde antistof en het risicoprofiel voor progressie worden drie subtypen onderscheiden:
MGUS ontstaat vrijwel uitsluitend na het 50e levensjaar en de prevalentie neemt toe met de leeftijd (circa 3% bij personen boven de 50 jaar en meer dan 5% boven de 70 jaar). De aandoening komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen en vaker bij personen van Afrikaanse herkomst.
Patiënten ervaren geen symptomen van de aandoening; MGUS wordt doorgaans per toeval vastgesteld bij routinematig bloedonderzoek. De aandoening behoeft geen therapeutische behandeling. Wel vereist het periodieke monitoring (jaarlijkse controle van bloedwaarden en M-proteïne), aangezien er een levenslang risico bestaat op progressie naar een actieve hematologische maligniteit van circa 1% per patiëntjaar.