Machsike Hadass (ook gespeld als Machsike Hadas en Machsiké Hadass) is een orthodoxe (charedische) joodse geloofsgemeenschap in Antwerpen. De gemeenschap ontwikkelde zich uit de Ratzersdorfersche Gemeinde, nam in 1905 de naam Machsike Hadass aan en werd in 1910 officieel door de Belgische staat erkend.
Aan het einde van de jaren 1930 was Machsike Hadass een van de twee grote orthodox-joodse gemeenten in Antwerpen, naast Shomre Hadass. Het officiële ledenaantal bedroeg aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog 2.800. De Machsiké Hadass-synagoge, de hoofdsynagoge van de gemeenschap bevindt zich aan de Oostenstraat en werd in 1913–1914 gebouwd naar ontwerp van architect Jules Hofman. Het complex is sinds 2003 beschermd als monument.
De Ratzersdorfersche Gemeinde was de eerste orthodox-joodse gemeente in Antwerpen. In 1892 werd Herman, of Noach Zvi, Ullmann er tot rabbijn benoemd. De gemeente was vernoemd naar haar stichter. Zij nam in 1905 de naam Machsike Hadass aan en verkreeg vijf jaar later officiële erkenning van de Belgische staat.
De religieuze beweging waarbij de gemeente aansloot, had haar wortels in Galicië en Boekovina. Zij ontstond daar aan het einde van de jaren 1870 met het doel traditionele religieuze waarden en voorschriften te handhaven. Ook in andere Europese landen werden afdelingen opgericht.
Door de immigratie van Joden uit Oost-Europa nam het aantal orthodoxe Joden in Antwerpen aan het einde van de negentiende en in de eerste decennia van de twintigste eeuw toe. Machsike Hadass bracht verschillende kleinere orthodoxe stromingen binnen één gemeentestructuur bijeen en groeide uit tot een van de voornaamste orthodox-joodse instellingen van de stad.
De Machsiké Hadass-synagoge raakte tijdens de Tweede Wereldoorlog beschadigd. Kort na de bevrijding werd het religieuze leven in Antwerpen hervat. Voor Jom Kipoer in 1944 werd in de synagoge aan de Oostenstraat 43 een dienst georganiseerd, waarvoor onder meer zitbanken van de Antwerpse stadsdiensten werden geleend.
Na de oorlog werden Machsike Hadass en Shomre Hadass, de twee grootste joodse gemeenten van Antwerpen, samengebracht in de Verenigde Israëlitische Gemeenten (VIG). De samenwerking was gedeeltelijk ingegeven door praktische en financiële omstandigheden: veel geestelijken en ander cultuspersoneel waren afwezig en synagogen, rituele badhuizen en andere voorzieningen waren beschadigd.
Binnen de VIG bleven de twee vooroorlogse en door de staat erkende gemeentestructuren bestaan. Zij hielden afzonderlijke verkiezingen en voerden een eigen boekhouding. In de loop van de jaren 1950 nam de behoefte aan afzonderlijke organisatie opnieuw toe. In 1958 werden Machsike Hadass en Shomre Hadass weer feitelijk zelfstandige gemeenten.
Herman Ullmann was van 1892 tot zijn overlijden in 1916 rabbijn van de gemeente. Zijn zoon Salomon Ullmann werd in 1922 secretaris en rabbijn van Machsike Hadass.
In 1954 werd Chaim Kreiswirth als rabbijn in Antwerpen ingehuldigd. Hij bleef bijna vijftig jaar aan de Antwerpse gemeente verbonden. Op 3 april 2011 werd Aron Schiff officieel als opperrabbijn van Machsike Hadass ingehuldigd.
De eigen website van Machsike Hadass vermeldt religieuze voorzieningen en diensten op het gebied van kasjroet, een mikwe, een eroev, een begrafenisvereniging, een geniza en een rabbinale rechtbank. Deze website is een primaire bron en beschrijft de door de gemeenschap zelf aangeboden of ondersteunde voorzieningen.
Naast de hoofdsynagoge aan de Oostenstraat beschikt de gemeenschap volgens de Stad Antwerpen over nog twee grote gebedshuizen in de stad.
De hoofdsynagoge aan de Oostenstraat werd in 1913–1914 opgericht door de Naamlooze Bouwmaatschappij Vooruitzicht naar een ontwerp van Jules Hofman. Het was de laatste van zeven synagogen die tussen 1865 en 1914 in Antwerpen werden gebouwd.
Het gebouw is een rechthoekig complex in een eclectische stijl met art-nouveau-invloeden en een zogenoemd exotisch of oriëntaals karakter. Het omvat de eigenlijke hoofdsynagoge, een kleinere synagoge, feestzalen en een voormalige conciërgewoning. De voorgevel wordt onder meer gekenmerkt door gebogen muuropeningen, galerijen, torentjes en een uivormige koepel.
De gebedsruimte heeft een omlopende vrouwengalerij. De pijlers, kapitelen, borstweringen, wanden en plafonds zijn voorzien van marmer, imitatiemarmer, vergulde versieringen en symbolische afbeeldingen, waaronder voorstellingen van de twaalf maanden en de twaalf stammen van Israël.
Na de oorlog werd de bovenverdieping in 1956 opnieuw ingericht. Op 6 april 1963 werd het voorgebouw door brand getroffen. Tussen december 1963 en maart 1965 werd het complex hersteld en uitgebreid naar ontwerp van architect Constant De Winter.
In 2019 begon een grootschalige restauratie van het interieur en exterieur. Daarbij werden onder meer de glas-in-loodramen, koepels, gevels, dakbedekking, parketvloer en kroonluchters hersteld. De gerestaureerde synagoge werd op 7 mei 2023 opnieuw geopend.