Maria Edgeworth
Maria Edgeworth (Black Bourton, Oxfordshire, 1 januari 1767 - Edgeworthstown (Ierland), 22 mei 1849) was een Engelse schrijver en dochter van Richard Lovell Edgeworth.
Haar bekendste werk is Castle Rackrent over de afwezigheid van de Engelse landeigenaars in Ierland. Veel van die landeigenaars lieten hun land in Ierland verloederen en zorgden helemaal niet voor hun huurders. Maria Edgeworth was zelf een landeigenares, maar zij was een "goede" landeigenares die zorgde voor haar huurders.
Leven
Maria Edgeworth werd geboren in Black Bourton, Oxfordshire. Ze was het tweede kind van Richard Lovell Edgeworth en Anna Maria Edgeworth (geboren Elers). De aandacht van haar vader was in 1781 volledig op haar gericht toen ze door een ooginfectie bijna haar zicht verloor. Haar vader gaf haar thuisonderwijs in recht, Ierse economie en politiek, wetenschap en literatuur. Ze begon ook haar levenslange correspondentie met geleerden, voornamelijk leden van de Lunar Society. Later werd ze de assistente van haar vader bij het beheer van het landgoed Edgeworthstown. Ze observeerde en beschreef de details van het dagelijks leven in Ierland en gebruikte deze ervaring later voor haar romans over de Ieren. Edgeworth was een buitengewoon populaire auteur die werd vergeleken met haar tijdgenoten Jane Austen en Sir Walter Scott. Ze ging een lange correspondentie aan met Sir Walter Scott na de publicatie van Waverley in 1814, waarin hij haar invloed dankbaar erkende, en ze vormden een blijvende vriendschap.
Na een gesprek met econoom David Ricardo raakte Maria ervan overtuigd dat beter beheer en verdere toepassing van wetenschap in de landbouw de voedselproductie zouden verhogen en de prijzen zouden verlagen. Zowel Richard als Maria waren ook voorstander van katholieke emancipatie, stemrecht voor katholieken zonder eigendomsbeperkingen, landbouwhervormingen en grotere onderwijskansen voor vrouwen. In een poging de omstandigheden in het dorp te verbeteren, richtte ze scholen op voor de plaatselijke kinderen van alle geloofsovertuigingen. Tijdens de Grote hongersnood zorgde ze zelfs voor de armere Ieren.
Na een bezoek aan haar familie in Trim kreeg Maria, die inmiddels in de tachtig was, hartklachten en overleed plotseling aan een hartaanval in Edgeworthstown op 22 mei 1849.
Trivia
- In 1985 werd een inslagkrater op de planeet Venus naar haar vernoemd.
- In 2019 werd in Genève door de actie 100Elles* een alternatief straatnaambord opgericht ter ere van Maria Edgeworth.
Bibliografie
- 1801 - Rosamond, a series of tales. Vert. als: Rosamunde, bevattende De purperen pot, De twee pruimen, De mishandelde ezel, De dag des ongeluks, Het roodborstje, De konijn, Rivuletta, De doren, De hyacinthen. Een nuttig en aangenaam leer- en leesboek voor de jeugd. Rotterdam, W. Locke, 1810 (Digitale versie)
- 1801 - Moral tales for young people. Vert. als: Zedelijke verhalen voor jonge lieden, in twee deelen. Bevat: deel I: Forester, De Pruissische porseleine vaas; deel II: Karel Howard, De goede Fransche gouvernante. Haarlem, J.L. Augustini, 1810-1811
- 1814 - Patronage. Vert. als: Kruiwagens, of Hoe komt men het best door de wereld?. Haarlem, F. Bohn, 1815-1816
- Eerste deel (Digitale versie)
- Tweede deel (Digitale versie)
- Derde en laatste deel (Digitale versie)
- 1818 - Nieuwe verhalen voor de jeugd, ter vorming van het zedelijk gevoel, naar het Engelsch van Maria Edgeworth en het Hoogduitsch van Ernst Hold. Rotterdam, J. Hendriksen (Digitale versie)
- 1831 - Tales of fashionable life
- Volume I (Digitale versie)
- Volume II (Digitale versie)
- Volume III (Digitale versie)
- 1835 - Helen. Vert. door J.J. Abbink als: Helena, of Waarheid en logen. Eene schets der hedendaagsche groote wereld. Amsterdam, Schonekat
- Eerste deel (Digitale versie)
- Tweede deel (Digitale versie)
- Derde deel (Digitale versie)
- 1845 - De buren, en Het testament. Twee romantische verhalen. Vert. door V.D.L. Amsterdam, H. Blad (Digitale versie)
- 1848 - Tales and novels. In 9 volumes
- (Vol. I) (Digitale versie)
- Vol. II: Popular tales (Digitale versie)
- Vol. III: Belinda (Digitale versie)
- Vol. IV: Containing Caste Rackrent; An essay on Irish bulls, An essay on The noble science of self-justification; Ennui; and The dun (Digitale versie)
- Vol. V: Manœvering; Almeria; and Vivian (Digitale versie)
- Vol. VI: The absentee; Madame de Fleury; Emilie de Coulanges; and The modern Griselda (Digitale versie)
- Vol. VII: Patronage (Digitale versie)
- Vol. VIII: Patronage, concluded; Comic drama; Leonora; and Letters (Digitale versie)
- Vol. IX: Harrington; Thought on bores; and Ormond (Digitale versie)
- 1856 - The orphans, and Old Poz. Stories for children (Digitale versie)
- 1999-2003 - The novels and selected works of Maria Edgeworth, general ed.: Marilyn Butler, Mitzi Myers. London, Pickering & Chatto, ISBN 1-85196-186-0
- Vol. 1: Castle Rackrent; Irish bulls; Ennui
- Vol. 2: Belinda
- Vol. 3: Leonora; Harrington
- Vol. 4: Manœvring; Vivian
- Vol. 5: The absentee; Madame de Fleury; Emilie de Coulanges
- Vol. 6: Patronage. Volumes I & II
- Vol. 7: Patronage. Volumes III & IV
- Vol. 8: Ormond
- Vol. 9: Helen
- Vol. 10: The parent's assistant; Moral tales for young people
- Vol. 11: Practical education
- Vol. 12: Popular tales; Early lessons; Whim for whim
Literatuur
- 1883 - Helen Zimmern. Maria Edgeworth. London, Allen
- 1904 - Emily Lawless. Maria Edgeworth. London, Macmillan
- 1937 - Bertha Coolidge Slade. Maria Edgeworth, 1767-1849. A bibliographical tribute. London, Constable
- 1949 - Isabel C. Clarke. Maria Edgeworth. Her family and friends. London, Hutchinson
- 1959 - Elisabeth Inglis-Jones. The great Maria. A portrait of Maria Edgeworth. London, Faber & Faber
- 1971 - O. Elizabeth McWhorter Harden. Maria Edgeworth's art of prose fiction. The Hague, Mouton
- 1972 - Marilyn Butler. Maria Edgeworth. A literary biography0. Oxford, The Clarendon Press
- 1977 - Edgar E. MacDonald. The education of the heart. The correspondence of Rachel Mordecai Lazarus and Maria Edgeworth. Chapel Hill, University of North Carolina press, ISBN 0-8078-1276-5
- 1979 - Christina Colvin. Maria Edgeworth in France and Switzerland. Selections from the Edgeworth family letters. Oxford, Clarendon Press, ISBN 0-19-812518-6
- 1997 - Brian Hollingworth. Maria Edgeworth's Irish writing. Language, history, politics. Basingstoke, Macmillan, ISBN 0-333-68166-5
- 1 2 Oxford Dictionary of National Biography.
- ↑ Nationaal Normbestand van Duitsland; geraadpleegd op: 7 november 2026; GND-identificatiecode: 118681648.
- ↑ Nationaal Normbestand van Duitsland; geraadpleegd op: 27 april 2014.
- ↑ Bibliotheek van 's Werelds Beste Literatuur.
- ↑ http://hdl.handle.net/10079/fa/beinecke.edgewort.
- ↑ https://uvic2.coppul.archivematica.org/maria-edgeworth-collection; geraadpleegd op: 23 november 2020.
