Fotogravure van Félicien Rops uit 1875, waarop een staakster is afgebeeld. Deze afbeelding werd gebruikt om de biografie van Marie Mineur en later de Marie Mineur-prijs symbolisch te illustreren.
Marie Mineur is geboren op 30 september 1831 in Hodimont (Verviers). Haar vader, Pierre-François Mineur, was schilder en haar moeder, Marie Rogister, huisvrouw. Pierre-François Mineur stierf toen zijn dochter vijf jaar oud was. Na het overlijden van haar vader ging haar moeder in een fabriek werken. Ze bracht haar dochter om 4 uur 's ochtends bij een oudere vrouw die tot 8 uur 's avonds voor haar zorgde. Marie ging naar een school die door nonnen werd geleid, waar zij een basisopleiding kreeg. Op 8-jarige leeftijd begon Marie Mineur in een fabriek te werken.
Volwassen leven
Marie Mineur trouwde in 1849 op 17-jarige leeftijd met Jean-Joseph Bastin, een metaalbewerker. Ze was toen dagloner, maar heeft gedurende haar leven veel verschillende banen uitgevoerd. Ze werkte onder andere als naaister, wasvrouw en dienster. Ze verhuisde verschillende keren (naar de Rue Xhavée, de Rue Gérardchamps en vervolgens weer terug naar de Rue Xhavée). In 1866 ging het koppel uit elkaar. Marie Mineur werkte toen als naaister. Ze kwamen in 1880 weer bij elkaar. Jean-Joseph Bastin overleed in 1882 toen Marie Mineur 50 jaar oud was. Daarna trouwde ze met een wever genaamd Jean-François Maréchal.
Context
In die tijd waren er veel wolspinnerijen in Verviers, waar het leven bijzonder zwaar was voor de arbeiders, die twaalf uur per dag, zes dagen per week werkten. Ze begonnen om 5 uur 's ochtends, zowel mannen als vrouwen en ook kinderen, soms al vanaf zeven jaar oud. De arbeidsomstandigheden waren gevaarlijk en er deden zich veel arbeidsongevallen voor. Sociale zekerheid bestond niet. School of onderwijs was niet verplicht. De arbeiders konden niet lezen, schrijven of rekenen. Om de zeven huizen was er een café. Alcoholisme was wijdverbreid onder de arbeiders in Verviers, als gevolg van de zware levensomstandigheden.
Engagement in de strijd van de arbeiders
Marie Mineur werd actief in de vroege jaren 1870, na de gebeurtenissen van de Commune van Parijs in 1871. Ze richtte de vrouwenafdeling van de Eerste Internationale op, een afdeling die in 1873 al driehonderd leden telde en die actief bleef tot in 1878. Ze was een begenadigd spreker en nam het woord bij talloze meetings, eerst in de regio Verviers en later daarbuiten. Haar tussenkomsten betroffen aanvankelijk ondersteuning van de betrokkenheid en emancipatie van vrouwen, en later, vanaf het einde van de jaren 1870, ook ondersteuning van de antiklerikale strijd en het secularisme.
Ze leverde bijdragen aan de krant Le Mirabeau, waarin ze getuigde over de vele moeilijkheden waarmee arbeiders te kampen hadden. Vanaf 1873 schreef ze ook maandelijks oproepen aan vrouwen en sprak ze ook over de vrijzinnigheidsstrijd en de strijd tegen religie.
Tijdens haar militante loopbaan was ze actief in verschillende kringen en organisaties. Ze was een van de oprichters van "Atheïsme", een kring van vrijdenkers in Verviers. Ze was de enige vrouw onder de zes leden van het comité van solidaire arbeiders, een organisatie die seculiere onderwijscursussen voor kinderen verzorgde.
Jarenlang wijdde ze zich aan de strijd tegen kinderarbeid en voor betere werkomstandigheden voor arbeiders. In 1888 lanceerde ze het initiatief van vrijzinnige jeugdfestivals in Wallonië. In haar toespraken riep ze vrouwen op zich te verenigen en om solidair te zijn om samen sterker te staan in hun strijd. Ze bepleitte ook vrijzinnige ideeën.
Haar laatste spoor van militante activiteit dateert uit 1897, bij de twintigste verjaardag van "Atheïsme", waaraan ze deelnam. Ze stierf in 1923. Ze was ten tijde van haar dood al vergeten en er werd in de necrologieën van die tijd, niet één regel aan haar gewijd, ook niet in die van de arbeidersbeweging.
Nalatenschap
Marie Mineur, een feministische groep die in de jaren zeventig in Louvière werd opgericht, is als eerbetoon naar haar vernoemd.
Sinds 2018 wordt in Verviers jaarlijks de Prix Marie Mineur uitgereikt. Deze prijs, gewijd aan een vrouw uit Verviers, verving de Prix-Olympe de Gouges, die was opgezet in 2002.
Op 9 maart 2024 is een bronzen buste van haar onthuld op de Place de la Victoire in Verviers.
Bibliografie
(fr) Freddy Joris(2013).Marie Mineur, Marie rebelle. Avant-Propos, Waterloo,p. 187.ISBN 978-2-930627-69-4.
