Matthew Parker

Matthew Parker
Religie	anglicanisme
Geboortedatum	6 augustus 1504 (juliaans)
Geboorteplaats	Norwich
Sterfdatum	17 mei 1575 (juliaans)
Sterfplaats	Lambeth Palace
Portaal    Religie

Matthew Parker (Norwich, 6 augustus 1504 – Lambeth, 17 mei 1575) was een Engelse geestelijke. Van 1559 tot aan zijn dood was hij aartsbisschop van Canterbury. Hij wordt gezien als een bekwaam en behoedzaam bestuurder, die een belangrijke rol heeft gespeeld bij het vormgeven van een stabiele en gematigde Anglicaanse kerk. Hierbij werkte hij nauw samen met koningin Elizabeth I.

Hij verzamelde een grote collectie middeleeuwse handschriften en documenten uit opgeheven Engelse kloosters en wordt beschouwd als een belangrijke figuur in de studie van de Angelsaksische geschiedenis.

Biografie

Parker studeerde aan Corpus Christi College in Cambridge, waar hij fellow werd en in 1527 tot priester werd gewijd. Hij raakte daar betrokken bij hervormingsgezinde geleerden. Hij werd in 1535 kapelaan van Anna Boleyn, de tweede vrouw van koning Hendrik VIII; zij sympathiseerde ook met de hervorming. Kort voor haar arrestatie en executie in 1536 vertrouwde zij de spirituele zorg voor haar dochter Elizabeth toe aan Parker.

Hij werd Master van Corpus Christi en later Vice-Chancellor van de Universiteit van Cambridge, en was kapelaan van Hendrik VIII. Onder diens opvolger Edward VI werd het priesterhuwelijk toegestaan. Parker trouwde in juni 1547 met Margaret Harlestone. Ze kregen vijf kinderen, van wie er twee de volwassen leeftijd bereikten. Omdat hij als geestelijke getrouwd was, verloor hij onder de katholieke koningin Maria I zijn ambten. Hij leefde teruggetrokken, waardoor hij vervolging en ballingschap ontliep. Toen de protestantse Elizabeth I in 1558 de troon besteeg, koos zij hem als haar eerste aartsbisschop van Canterbury. Hij werd in december 1559 gewijd en bleef in functie tot zijn dood in 1575.

Betekenis en nalatenschap

Parker speelde een centrale rol bij het vormgeven van een stabiele, gematigde Church of England. Hij hielp een middenweg te vinden tussen het rooms-katholicisme en het radicalere gereformeerde protestantisme. Hij werkte hierbij nauw samen met Elizabeth I. Hij leidde de ontwikkeling van de Negenendertig Artikelen die nog altijd een belangrijke leerstelling van het anglicanisme vormen. Hij dwong uniformiteit af in kerkelijke kleding en eredienst. Dit bracht hem in conflict met de puriteinen, die verdere hervormingen wensten.

Parker was een belangrijk beschermheer van de wetenschap en redde vele middeleeuwse handschriften en documenten uit opgeheven kloosters in Engeland en Wales. Zijn collectie, die hij naliet aan Corpus Christi College, vormt de Parker Library. Hij publiceerde ook edities van vroege Engelse historische werken en wordt beschouwd als een belangrijke figuur in de studie van de Angelsaksische geschiedenis.

De Engelse componist Thomas Tallis schreef negen melodieën bij de psalmvertaling van aartsbisschop Parker. Een hiervan vormt de basis voor Ralph Vaughan Williams's Fantasia on a Theme by Thomas Tallis.