Mengold van Hoei

Mengold / Mengoldus
Afbeelding van Mengoldus op het Mengoldusschrijn
Afbeelding van Mengoldus op het Mengoldusschrijn
Gestorven 8 februari 892 te Hoei
Verering Rooms-Katholieke Kerk
Schrijn Hoei
Naamdag 8 februari
Afbeeldingen
Lijst van christelijke heiligen
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De heilige Mengold, ook wel Meingold, Maingaud, Mengoldus of Mangoldus (overleden te Hoei, 8 februari 892) was volgens de overlevering een ridder en heilige uit de omgeving van Hoei (nu België), die de martelaarsdood stierf. Hij was graaf van Hoei en leefde een losbandig leven, waarna hij zich bekeerde en boete deed, voordat hij door zijn tegenstanders werd vermoord. Aan hem worden diverse wonderen toegeschreven. Zijn feestdag wordt op 8 februari gevierd. Hij is de patroonheilige van bakkers en molenaars.

Legende

Mengoldus is slechts bekend via de Vita et miracula Mengoldi, een anonieme hagiografie uit de twaalfde eeuw, die bedoeld was om zijn verering te stimuleren in de omgeving van Hoei, toen zijn relieken daar naar een rijk versierd reliekschrijn werden overgeplaatst. Het feit dat zijn naam in geen enkele andere bron voorkomt, zou kunnen duiden op een late traditie van heiligenverering.

In de zestiende eeuw verklaarde de Luikse prins-bisschop Everhard van der Marck dat de verdiensten van de heilige geloofwaardig waren.

De Vita Mengoldi werd in februari 1658 gepubliceerd en kritisch geanalyseerd door Jean Bolland in de Acta Sanctorum, deel II.

Wetenschappelijk onderzoek

In 2005 werd de inhoud van de twee oudste reliekschrijnen van Hoei, het Domitianusschrijn en het Mengoldusschrijn, aan een wetenschappelijk onderzoek onderworpen. Het gebeente van Domitianus kon gedateerd worden in de vijfde, of eerste helft zesde eeuw, hetgeen overeenstemt met de historisch bekende feiten over deze bisschop. Van de beenderen van Mengold zou men verwachten dat ze in de negende eeuw gedateerd konden worden. Dat bleek niet het geval. Ze dateren uit de periode 550 tot 650 en zijn daarmee minstens twee eeuwen ouder dan Mengoldus.

Nalatenschap

De meeste herinneringen aan Mengoldus bevinden zich in Hoei. De heilige Mengoldus is, na Domitianus, de tweede patroonheilige van de stad. In de Onze-Lieve-Vrouwe-en-Domitianuskerk bevindt zich het enigszins gehavende reliekschrijn van de heilige, het Mengoldusschrijn. Het schrijn is waarschijnlijk in de twaalfde eeuw vervaardigd door Godfried van Hoei, hoewel delen ervan ouder zijn en andere delen later zijn vernieuwd.

Omdat zijn gebeente verplaatst is naar het reliekschrijn, is het vermeende graf van Mengoldus in de crypte van de kerk leeg. Hier is in de negentiende eeuw(?) een cenotaaf opgericht met glazen panelen. Op het deksel staat een uitgebreid grafschrift in het Latijn.

Op het marktplein van Hoei bevindt zich een vijftiende-eeuwse fontein, Li Bassengia genaamd, waarop Domitianus in brons is afgebeeld, met kelk en boek.

De van oorsprong twaalfde-eeuwse Sint-Mengolduskerk (église saint-Mengold) in Hoei is zover bekend de enige kerk die vernoemd is naar Mengoldus.

Zie de categorie Saint Mengold van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.