De Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) is een Nederlands systeem waarmee gegevens over de geografische verspreiding van flora en fauna inzichtelijk gemaakt worden. Hierin zijn verschillende bestaande gegevensverzamelingen samengebracht en ontsloten. De databank wordt continu aangevuld met nieuwe natuurgegevens.
Sinds de invoering van de Flora- en faunawet in 2002 en de herziening van de Natuurbeschermingswet in 1998 is er grote behoefte aan natuurinformatie: waar bevinden zich welke al dan niet beschermde soorten planten en dieren? De destijds bestaande opslagsystemen en gegevensbestanden sloten vaak niet op elkaar aan, de aanwezige informatie was versnipperd en soms moeilijk toegankelijk. De Gegevensautoriteit Natuur (GaN) werd in 2006 opgericht. In de jaren daarna werkten het GaN, Instituut voor Biodiversiteit en Ecosysteem Dynamica van de Universiteit van Amsterdam (UvA/IBED) en de Stichting VeldOnderzoek Flora en Fauna (VOFF) en soortenorganisaties toe naar een landelijke databank, die in 2010 officieel werd gelanceerd.
Met de gegevens uit deze databank kan men niet alleen een goed beeld krijgen van de flora en fauna in Nederland, maar ook specifieke vragen beantwoorden zoals het voorkomen in een bepaald gebied van beschermde of bedreigde planten en dieren. De databank bevat uitsluitend gecontroleerde gegevens.
Aan de hand van gegevens uit de NDFF kan naar verwachting natuuronderzoek veel doelmatiger worden uitgevoerd en kan het beleid beter hierop worden afgestemd. Zo zou bijvoorbeeld onnodige vertraging bij bouwprojecten kunnen worden voorkomen en zeldzame of gevoelige planten en dieren beter worden beschermd.
Sinds 1 januari 2025 stelt de NDFF haar natuurgegevens als open data beschikbaar via de Flora & Fauna Verkenner. Iedereen kan de databank kosteloos raadplegen en gegevens downloaden. Voor een deel van de informatie, zoals waarnemingen van kwetsbare soorten of gegevens die onder privacy‑ of veiligheidsregels vallen, geldt dat deze alleen in detail toegankelijk zijn voor geautoriseerde organisaties met een aantoonbaar belang. Gemeenten, provincies, waterschappen, terreinbeheerders, soortenorganisaties en ecologische adviesbureaus behoren tot de partijen die onder voorwaarden toegang kunnen krijgen tot deze beveiligde data.
Anno 2026 bevat de databank ruim 250 miljoen gecontroleerde waarnemingen, afkomstig van een groot aantal organisaties, waaronder Alterra (Landelijke vegetatiedatabank), de Vlinderstichting, EIS-Nederland, Floron, het Instituut voor Biodiversiteit en Ecosysteem Dynamica (IBED), het Natuurhistorisch Genootschap in Limburg, Nederlandse Mycologische Vereniging, RAVON, Sovon Vogelonderzoek Nederland, Zoogdiervereniging, terreinbeheerders, goenbureaus, provincies, gemeenten, gegevens uit SNL, waterschappen en vrijwilligersplatforms zoals Waarneming.nl. In de toekomst zal naar verwachting de NDFF blijvend worden gevoed met natuurgegevens die via verschillende kanalen binnenstromen.
Aanvankelijk zou een speciaal orgaan, de GaN, de gegevens exploiteren en waken over de kwaliteit. In 2014 heeft de GaN echter haar activiteiten gestaakt, maar is de Nationale Databank Flora en Fauna blijven bestaan. In 2020 stemden de provincies en het ministerie van LNV in met een transitieplan om de NDFF te moderniseren.
De eerste stap was het onderbrengen van de NDFF-organisatie bij BIJ12, de uitvoeringsorganisatie van de twaalf provincies. In november 2021 is deze stap voltooid en vanaf dat moment worden het beheer en de exploitatie van de NDFF verzorgd door BIJ12. In 2025 werden de NDFF‑data als open data beschikbaar gesteld en werd het Natuurloket opgeheven. Bij het openstellen gelden regels voor bescherming van kwetsbare soorten en persoonsgegevens.