| Natriumchloride | ||||
|---|---|---|---|---|
| Structuurformule en molecuulmodel | ||||
NaCl-kristallen (~1mm) | ||||
Kristalstructuur NaCl | ||||
| Algemeen | ||||
| Chemische formule | NaCl | |||
| IUPAC-naam | natriumchloride | |||
| Andere namen | zout, keukenzout, tafelzout, zeezout, steenzout, haliet | |||
| Molaire massa | 58,44 g/mol | |||
| CAS-nummer | 7647-14-5 | |||
| PubChem | 5234 | |||
| Wikidata | Q2314 | |||
| Beschrijving | Vaste stof met een kenmerkende smaak | |||
| Vergelijkbaar met | Kaliumchloride, natriumbromide, natriumacetaat | |||
| Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen | ||||
| Omgang | Contact met de ogen vermijden | |||
| Opslag | Vochtvrij, in een afgesloten pot | |||
| LD50 (ratten) | 3000 mg/kg | |||
| Fysische eigenschappen | ||||
| Aggregatietoestand | vast | |||
| Kleur | wit of kleurloos | |||
| Dichtheid | 2,17 g/cm³ | |||
| Smeltpunt | 801 °C | |||
| Kookpunt | 1465 °C | |||
| Oplosbaarheid in water | in water: 360 g/L | |||
| Goed oplosbaar in | water | |||
| Slecht oplosbaar in | Alcoholen | |||
| Onoplosbaar in | alkanen | |||
| Geometrie en kristalstructuur | ||||
| Kristalstructuur | Kubisch vlakgecentreerd | |||
| Thermodynamische eigenschappen | ||||
| ΔfH |
−181,42 kJ/mol | |||
| ΔfH |
−385,92 kJ/mol | |||
| ΔfH |
−411,12 kJ/mol | |||
| S |
229,79 J/mol·K | |||
| S |
95,06 J/mol·K | |||
| Nutritionele eigenschappen | ||||
| Type nutriënt | mineraal | |||
| Essentieel? | ja | |||
| Komt voor in | zeewater, bodem (mineraal haliet) | |||
| Type additief | smaakversterker, conserveermiddel | |||
| Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar). | ||||
| ||||
Natriumchloride is een zout met als verhoudingsformule NaCl. Dit zout wordt in het dagelijks gebruik (keuken)zout genoemd, omdat het bij de bereiding van voedsel vaak gebruikt wordt als smaakmaker en conserveermiddel.
De kristallen van dit zout zijn kubisch-vlakgecentreerd van vorm. Dat wil dus duidelijk zeggen dat de ionen gestapeld zijn als denkbeeldige dobbelstenen; ieder chloride-ion is omgeven door zes natriumionen en ieder natriumion is omgeven door zes chloride-ionen.
Natriumchloride wordt voornamelijk op drie manieren gewonnen: door het indampen van pekel, door het indampen van zeewater en door mijnbouw in zoutmijnen.
In Nederland wordt zout gewonnen door het indampen van pekel. De pekel wordt gemaakt door water in de grond te pompen op plaatsen waar veel zout in de grond zit. Dit is onder andere het geval bij Boekelo, Heiligerlee en Zuidwending. Het zout is achtergelaten door een oude zee, de Zechsteinzee, die ongeveer 260 miljoen jaar geleden verdampte. De Zechsteinzee strekte zich uit van Engeland tot Polen.
Behalve als smaakmaker in de keuken wordt natriumchloride ook voor andere doeleinden gebruikt:
Natriumchloride is essentieel voor alle organismen op aarde. Natriumchloride is onder andere noodzakelijk voor een gezonde vochthuishouding in het lichaam omdat het mede de osmotische waarde van de intracellulaire en extracellulaire vloeistoffen bepaalt.
De door de mens geconsumeerde vormen van natriumchloride zijn met name zeezout, tafelzout, Keltisch zout en Himalayazout; deze verschillen weinig van elkaar wat betreft chemische basis en gezondheidsimpact. Genoemde zoutsoorten bevatten sporen van andere mineralen, zoals kalium en magnesium. De mens kan niet zonder zout, maar een teveel kan bijdragen aan verhoogde bloeddruk, met mogelijke schade aan bloedvaten en een verhoogd risico op onder meer hartfalen, nierschade, beroertes en Alzheimer.
Qua smaak zijn de zouten nauwelijks van elkaar te onderscheiden. Culinaire presentatie en marketing, die inspelen op herkomst, winningswijze en korrelstructuur van zouten, bepalen hierdoor in belangrijke mate de keuze van welk zout gebruikt wordt.