| November | ||||
|---|---|---|---|---|
| Auteur | J.C. Bloem | |||
| Land | Nederland | |||
| Oorspronkelijke taal | Nederlands | |||
| Onderwerp | Vergankelijkheid, melancholie, herfst | |||
| Genre | Lyrisch gedicht | |||
| ||||
November is een gedicht van de Nederlandse dichter J.C. Bloem (1887–1966), opgenomen in zijn in 1931 verschenen bundel Media Vita. De bundel verscheen bij Joh. Enschedé en Zonen te Haarlem in een bibliofiele oplage van honderdvijfenzeventig exemplaren, waarvan vijfentwintig niet in de handel.
Het gedicht bestaat uit vier kwatrijnen met gekruist rijm en een streng metrum, zoals nagenoeg alle gedichten uit Media Vita. De ik-figuur kijkt vanuit een kamer naar buiten, waar het regent in een troosteloze november. Het verstrijken van de jaren wordt voelbaar gemaakt door de constatering dat er geen onderscheid meer is tussen dove erinneringen / en wat geleefd wordt en verbeid. De slotstrofe culmineert in een viervoudige herhaling van het woord altijd:
Verloren zijn de prille wegen
Om te ontkomen aan den tijd;
Altijd November, altijd regen,
Altijd dit leege hart, altijd.
De titel van de bundel waarin het gedicht verscheen, Media Vita, verwijst naar de Latijnse zinsnede Media vita in morte sumus (Midden in het leven zijn wij door de dood omringd), afkomstig uit een middeleeuws gezang. Media Vita was Bloems tweede bundel, en verscheen tien jaar na zijn debuut Het verlangen (1921). Vergankelijkheid, eenzaamheid en doodsverlangen zijn de centrale thema's in de bundel. De gedichten zijn nadien opgenomen in Bloems Verzamelde gedichten, die voor het eerst verschenen in 1947 bij uitgeverij A.A.M. Stols en vanaf 1965 bij Athenaeum – Polak & Van Gennep.
Het gedicht is meermaals op muziek gezet. Jan Rot nam November in 1995 op zijn album Schout bij Nacht op, met Jakob Klaasse als producer en met onder meer Carel Kraayenhof als gastmuzikant. Rot voerde het lied later opnieuw uit, onder meer tijdens De Grote Jan Rot Show in Carré in mei 2012. Ook Huub van der Lubbe, voorman van De Dijk, heeft het gedicht op muziek gezet.
Het gedicht had een rol in de eerste aflevering van de Nederlandse televisieserie De Co-assistent (2010). De openingsregel Het regent en het is november wordt veelvuldig geciteerd in kranten, columns en blogs, vooral aan het begin van de herfst.
November geldt als een van de bekendste gedichten van Bloem en als een vast onderdeel van de canon van de Nederlandse poëzie. Het is opgenomen in talloze bloemlezingen.
In de bloemlezing Gedichten die mannen aan het huilen maken (samenstelling Nick Muller, 2015) werd November aangedragen door schrijver en cabaretier Arjen Lubach. Lubach verbond het gedicht aan een persoonlijke herinnering: een vriend belde hem jarenlang elk jaar op de eerste november, droeg zonder begroeting het gedicht voor en hing daarna op. Lubach sloot zijn bijdrage af met de oproep aan de lezer om op de eerste november een willekeurig persoon te bellen, het gedicht voor te dragen en op te hangen.
