Nucleariida
| Nucleariida | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||
| Nuclearia thermophila | ||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||
| ||||||||
| Familie | ||||||||
| Nucleariidae Cann & Page (1979) | ||||||||
| Synoniemen | ||||||||
| ||||||||
 Afbeeldingen op Wikimedia Commons | ||||||||
 Nucleariida op Wikispecies | ||||||||
| ||||||||
Nucleariida, in moderne classificaties ook Rotosphaerida genoemd, is een groep van eencellige amoeben. Deze organismen vormen de zustergroep van de schimmels. Het zijn vrijlevende, in water levende, fagotrofe organismen: ze nemen voedseldeeltjes zoals bacteriën of microalgjes op en verteren deze inwendig (fagocytose).
Nucleariiden hebben een eenvoudig, bolvormig of afgeplat lichaam met filopodia: dunne draadvormige schijnvoetjes (pseudopodia). Het celoppervlak is omgeven door een slijmlaagje. Soms zijn kleine verkiezelde schubben of partikels aanwezig. Ze hebben geen flagellen. Sommige soorten bezitten endosymbiotische proteobacteriën (Rickettsia) in hun cytoplasma. Er zijn ongeveer 50 soorten beschreven.
Classificatie
Aanvankelijk werden nucleariiden op grond van morfologie ingedeeld bij andere amoeben met draadvormige pseudopodiën. Het bijzondere geslacht Fonticula werd vanwege zijn levenswijze als slijmzwam afzonderlijk ingedeeld. Met de ontwikkeling van elektronenmicroscopie en moleculaire fylogenetica bleek dat deze amoebeachtige organismen tot dezelfde clade behoren, en de zustergroep van de schimmels zijn. Samen vormen de schimmels en nucleariiden de groep Holomycota.
Voor de classificatie boven het niveau van familie bestaan verschillende, deels tegenstrijdige systemen. Sommige mycologen delen de organismen in binnen een zelfstandig rijk, Nucleariae, met twee fyla, een voor Fonticula en een voor de overige nucleariiden. Onder protistologen worden nucleariiden doorgaans geclassificeerd in een orde, Rotosphaerida. Dit is de oudste taxonomische naam die voor deze groep organismen bekend is. Een ander synoniem dat vrij algemeen gebruikt wordt, is Cristidiscoidea (Cavalier-Smith), een verwijzing naar de schijfvormige mitochondriale cristae van deze organismen.
Genera
Geslachten met vastgestelde taxonomische positie:
- Fonticula Worley, Raper & Hohl (1979)
- Lithocolla Schulze (1874)
- Nuclearia Cienkowski (1865)
- Parvularia López-Escardó (2017)
- Pompholyxophrys Archer (1869)
In Nederland komen drie soorten uit het genus Nuclearia voor.
Referenties
- 1 2 3 (en) Gabaldón T, Völcker E, Torruella G. (2022). On the Biology, Diversity and Evolution of Nucleariid Amoebae (Amorphea, Obazoa, Opisthokonta1. Protist 173 (4): 125895. DOI: 10.1016/j.protis.2022.125895.
- 1 2 (en) Adl SM, Bass D, Lane CE, Lukeš J, Schoch CL, Smirnov A, Agatha S, et al. (2019). Revisions to the Classification, Nomenclature, and Diversity of Eukaryotes. Journal of Eukaryotic Microbiology 66 (1): 4-119. DOI: 10.1111/JEU.12691.
- 1 2 (en) Galindo LJ, Torruella G, Moreira D, Eglit Y, Simpson AGB, Völcker E, Clauß S, et al. (2019). Combined cultivation and single-cell approaches to the phylogenomics of nucleariid amoebae, close relatives of fungi. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences 374 (1786): 20190094. DOI: 10.1098/rstb.2019.0094.
- ↑ (en) Tedersoo L, Sánchez-Ramírez S, Kõljalg U, Bahram M, Döring M, Schigel D, May T, et al. (2018). High-level classification of the Fungi and a tool for evolutionary ecological analyses. Fungal Diversity 90 (1): 135-159. DOI: 10.1007/s13225-018-0401-0.
- ↑ (en) Ruggiero MA, Gordon DP, Orrell TM, Bailly N, Bourgoin T, Brusca RC, Cavalier-Smith T, et al. (2015). A Higher Level Classification of All Living Organisms. PLOS ONE 10 (4): e0119248. DOI: 10.1371/journal.pone.0119248.
- ↑ van Nieukerken, EJ., Opisthokonta. De Nederlandse Biodiversiteit (2010). Geraadpleegd op 01-09-2025.