De Independent Order of Odd Fellows (afgekort I.O.O.F.) is een inwijdingsgenootschap op humanitaire basis, dat haar hoofdzetel heeft in de Verenigde Staten. De I.O.O.F. is de grootste organisatie ter wereld die werkt volgens de filosofie van de Odd Fellows, met een geschat ledenaantal van 600.000 in meer dan 10.000 loges in ruim 30 landen. Zij kent een wereldwijde verspreiding met uitzondering van Afrika en het Midden-Oosten.
De beginselverklaring van de Independent Order of Odd Fellows vraagt geloof in, respectievelijk erkenning van, een Hogere Macht onder erkenning van ieders recht tot het zelfstandig beleven ervan. Vanuit dit beginsel streven de leden van de I.O.O.F. door hun werkzaamheden naar zingeving, persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijke betrokkenheid. Kernwoorden zijn Vriendschap, Liefde en Waarheid, welke symbolisch worden weergegeven in het embleem van de I.O.O.F. door drie met elkaar verbonden schakels.
De organisatie heeft qua structuur en werkwijze een duidelijke verwantschap met de vrijmetselarij en wordt dan ook gezien als para-maçonniek. Zij heeft echter geen formele banden hiermee.
De leden van de Independent Order of Odd Fellows zijn op plaatselijk niveau verenigd in loges, initiatieke verenigingen. Zij houden op een vaste dag bijeenkomsten, zittingen genaamd. Deze bestaan in de regel uit twee gedeeltes: na het formele deel, waarin het accent ligt op bezinning en verdieping, volgt de nazitting, die meer is gericht op persoonlijk contact.
Door het houden van logezittingen wordt men aangezet tot ethisch denken en handelen en maatschappelijke activiteit. Praktisch tracht men daar waar nood is de medemens te steunen, waarbij leden van de loge zich vrijwillig voor een goed doel inzetten of door het geven van een charitatieve bijdrage.
Er is daarbij een aanzienlijk verschil in beleving tussen Europa en de Verenigde Staten. In Europa ligt de nadruk meer op de ethische kant van het Odd Fellowship en de persoonlijke beleving daarvan. In de Verenigde Staten is sprake van serviceclub-achtige groepsactiviteiten en speelt ook vermelding in de pers een belangrijke rol.
De Independent Order of Odd Fellows hanteert voor haar leden een gradenstelsel, oftewel niveaus van inwijding. Graden worden verleend in bijzondere logezittingen waarin leden volgens bepaalde rituelen worden ingewijd in een volgende graad.
Structuur
Odd Fellows Hall, Winston-Salem (North-Carolina)
De basiseenheid van de Independent Order of Odd Fellows wordt gevormd door de loges. Deze vallen uiteen in drie types:
mannenloges (ook wel broederloges genoemd)
vrouwenloges, beter bekend als Rebekkahloges
gemengde loges, waar zowel mannen als vrouwen lid van kunnen zijn. Gemengde loges zijn niet in alle landen waar de I.O.O.F. actief is aanwezig.
De leden van een loge worden broeders of zusters genoemd. Elke loge kent een bestuur onder voorzitterschap van een Voorzittend Meester(es).
Daarnaast zijn er zogeheten kampementen, die als doel hebben het contact tussen de leden van de loges binnen een regio te bevorderen en het gedachtegoed van de Orde verder te verdiepen. Er zijn kampementen voor mannen en voor vrouwen; de leden van een kampement worden patriarchen of matriarchen genoemd. Een kampement wordt geleid door een Hoofdpatriarch of - matriarch.
Zowel binnen loges als kampementen worden graden verleend. Om lid te kunnen worden van een kampement is het bezit van de hoogste logegraad een vereiste.
Loges en kampementen verenigen zich per land onder een grootloge. Met grootloge wordt in het spraakgebruik zowel de jurisdictie van de I.O.O.F. binnen een land aangeduid als de hoogste bestuurlijke instantie ervan. Een grootloge kent een bestuur onder leiding van een grootmeester. Tot halverwege de twintigste eeuw werd deze ook wel Groot Sire genoemd.
Elke grootloge binnen de Independent Order of Odd Fellows heeft een charter gekregen van de Sovereign Grandlodge of the Independent Order of Odd Fellows (Nederlands: Soevereine Grootloge), die zetelt in de Verenigde Staten en het centrale gezag vormt voor de wereldwijde Independent Order of Odd Fellows. Grootloges kennen echter - zeker buiten de Verenigde Staten - een grote mate van zelfstandigheid. De Soevereine Grootloge wordt voorgezeten door de Sovereign Grandmaster en is gezeteld in de Odd Fellows Hall in Winston-Salem (North-Carolina).
Geschiedenis
Ontstaan in Engeland
Over het precieze ontstaan van de Odd Fellows is weinig bekend, evenals over de herkomst van de naam. De meest plausibele verklaring hiervoor is dat deze afkomstig is van het gildewezen in Engeland in de zeventiende en achttiende eeuw. Het zou dan niet zozeer om de werkelijke gilden gaan, maar de groep van eenvoudige handwerkslieden die in feite tot geen enkel gilde werden toegelaten. Zij voelden zich 'resterend, overblijvend en uitgesloten', oftewel 'odd'. Door zich bij elkaar aan te sluiten, ontstond een gezelschap van vaklieden uit veelal de lagere standen.
De oudst bekende Odd Fellow loge was de Loyal Aristarcusloge nr. 9 in Londen, waarvan officiële logeverslagen uit 1748 bekend zijn. Het feit dat zij betiteld wordt als 'loge nr. 9' maakt het aannemelijk dat er eerdere loges geweest zijn.
In de loop van de achttiende eeuw ontstonden er diverse stromingen binnen de Odd Fellows in Engeland, vanuit verschillende politieke belangen en geloofsinzichten. De twee belangrijkste waren de Ancient Order of Odd Fellows en de Order of Patriotic Odd Fellows. In 1779 verenigden een groot deel van deze twee stromingen zich in de Union of London Order met als hoofdzetel Londen. Uit deze organisatie ontstond in 1814 te Manchester de Independent Order of Odd Fellows Manchester Unity, welke anno 2026 nog steeds bestaat en de grootste stroming van Odd Fellows in het Verenigd Koninkrijk is.
Leden van Odd Fellows stromingen emigreerden vanuit Engeland naar de Verenigde Staten en richtten daar loges op, onder meer in Halifax, Boston en New York. Op 26 april 1819 richtte de Engelse smid Thomas Wildey - die in Engeland al eerder een Odd Fellow loge had gesticht - samen met vier andere Odd Fellows de Washington Loge nr. 1 op in Baltimore. Dit werd later gezien als het officiële begin van de Odd Fellows in de Verenigde Staten.
Er werden nog meer loges opgericht en in 1821 stichtten de loges gezamenlijk de grootloge van Maryland, waarbij Thomas Wildey tot grootmeester werd verkozen. De Odd Fellows verspreidden zich daarna zo snel over de Verenigde Staten dat de nieuw gestichte Grootloge al gauw niet in staat bleek leiding te geven aan zoveel verspreide loges. De oplossing was een grootloge per staat te stichten, overkoepeld door een grootloge der Verenigde Staten. Op 25 februari kwam deze overkoepelende grootloge tot stand, en Wildey wist vervolgens hiervoor in 1826 een charter te verkrijgen van de Odd Fellows Manchester Unity. Op 6 juli 1827 werd het eerste kampement in de Verenigde Staten onder de grootloge van Maryland opgericht.
In 1842 maakte de overkoepelende Amerikaanse grootloge zich los van Engeland. Vanaf 1879 werd zij de Soevereine Grootloge genoemd en werd zij de overkoepelende instantie voor grootloges wereldwijd.
De maatschappelijke emancipatie van vrouwen werd een belangrijk thema in de Verenigde Staten en Schuyler Colfax (1823-1885), later vicepresident, zette zich vanaf 1845 in voor de oprichting van loges voor vrouwen binnen de Independent Order of Odd Fellows. In 1868 werden de eerste Rebekkahloges gesticht, initieel nog met een bestuur van mannen. Vanaf 1884 konden de Rebekkahloges zelf een vrouwelijk bestuur kiezen en hun eigen agenda bepalen. De naam Rebekkahloges verwijst naar de bijbelse figuur Rebekka uit het bijbelboek Genesis.
In 1843 werd de Grand United Order of Odd Fellows in America opgericht, een - anno 2026 nog steeds bestaande - orde van Odd Fellows die zich specifiek richt op Amerikanen van Afrikaanse afkomst.
Europa
In 1870 werd vanuit de Verenigde Staten in Stuttgart de Württemberg Loge nr. 1 opgericht, in 1871 gevolgd door de Helvetia Loge nr. 1 in Zürich. De eerste Nederlandse loge, de Paradijs Loge nr. 1, werd in 1877 te Amsterdam opgericht. Hierna volgden onder meer Denemarken (1878), Zweden (1884), IJsland (1897) en Noorwegen (1898).
De Nederlandse grootloge werd in 1899 opgericht. In 1911 - na de oprichting van de eerste Belgische loge, loge Belgia nr. 1 in Antwerpen - werd dit een grootloge voor Nederland en België gezamenlijk.
Een aantal jaren werkten de Europese groogloges samen in de Europese federatie, wat tot grotere uniformiteit qua werkwijze van de Europese loges heeft geleid. Aan het begin van de eenentwintigste eeuw werd de Grand Loge of Europe (Europese Grootloge) opgericht. Deze kreeg op 24 augustus 2006 een charter van de Soevereine Grootloge. Op 16 juni 2007 werd in Oslo het bestuur van de Europese Grootloge door de Soevereine Grootloge geïnstalleerd.
Bekende leden
Enkele bekende leden van de Independent Order of Odd Fellows:
(en) Blake Saile Sarmiento, Louis(2020).Odd Fellows Manual: Modern Guide to the Origin, History, Rituals, Symbols and Organization of the Independent Order of Odd Fellows.ISBN 9781733851282.
Born, Ernst(2000).Odd Fellow - Glosssarium voor de Orde. Grootloge van de I.O.O.F., Apeldoorn.ISBN 9080567019.
(en) Greenzeiger, Michael(2021).The Odd Fellows Primer. Heart in Hand.ISBN 9780578938608.
(en) Snoek, J.A.M.,Henrik Bogdan(2014).Handbook of Freemasonry. Brill, Leiden,'Freemasonry and friendly societies - Daniel Weinbren'.ISBN 9789004273122.
Uitdenboogaard, Juliette(1993).De hemel op aarde. Contextuur C.V., Veele.
