"Kidnap" verwijst naar hier. Voor de film, zie Kidnap (2017).
Advertentie met hoge beloning in ontvoeringszaak Gerrit Jan Heijn, 1987
Ontvoering, kidnapping of kidnap is het, tegen iemands zin en zonder diens toestemming, verplaatsen van een persoon. De term wordt in het algemeen gebruikt wanneer de ontvoerder iemand onttrekt aan zijn vertrouwde milieu en wegvoert naar een onbekende plaats. De term wordt echter ook gebruikt in het geval dat iemand (bijvoorbeeld een kind, een sektelid) naar de opvatting van de familie of groep waar de persoon verblijft, uit die omgeving wordt weggehaald en naar de voorgaande of oorspronkelijk leefomgeving wordt gebracht. De begrippen komen niet voor in Nederlands strafrecht, daar wordt gesproken van wederrechtelijke vrijheidsberoving en gijzeling, delicten die strafbaar zijn gesteld in artikel 282 en 282a van het Wetboek van Strafrecht.
Vormen
Ontvoering gepaard gaande met gevangenneming wordt dikwijls gijzeling genoemd (niet te verwarren met het gelijknamig dwangmiddel in het civiele recht). Andere gebruikelijke vormen of termen zijn:
Ontvoering: naar een onbekende plaats, bijvoorbeeld voor afpersing, ter verkrijging van losgeld of uitruil.
Ontvoering als dwangmiddel tot iets of als chantage met een nader te bepalen doel.
Kaping: gebeurt in voertuig, vaartuig of vliegtuig.
Schaking: ontvoering van een vrouw om met haar te gaan samenwonen of trouwen.
Ouderlijke of parentale ontvoering: wanneer een kind door een van de ouders wordt meegenomen naar een andere staat dan waar de gewone verblijfplaats van het kind is.
Ontvoering uit een sekte: van een persoon die naar de opvatting van de ontvoerder door een sekte is gehersenspoeld en aldus niet meer als wilsbekwaam te beschouwen is (zie ook deprogrammeur).
Tigerkidnapping: gijzeling van familie of gezinsleden van een werknemer teneinde druk uit te oefenen op de werknemer.
Ontvoering door een ouder
Een internationale kinderontvoering is het ongeoorloofd overbrengen of achterhouden van een kind in het buitenland zonder toestemming van de (andere) gezaghebbende ouder. Men spreekt dan van (internationale) kinderontvoering, ouderlijke of parentale ontvoering.
In 2005 werden er in 113 gevallen kinderen ontvoerd uit of naar Nederland. Daarbij waren 172 kinderen betrokken. Bij de ontvoeringen naar Nederland toe was in 27 gevallen de moeder de ontvoerder, in 10 gevallen de vader en 1 keer een ander iemand. Bij ontvoeringen van Nederland naar het buitenland was in 47 gevallen de moeder de dader, 25 keer de vader en 3 keer iemand anders. In 2025 werden er 270 kinderen ontvoerd vanuit of naar Nederland. Dat jaar pleegden moeders 75% van de ontvoeringen en vaders 25% van de ontvoeringen. Een bekende kinderontvoering door een ouder vanuit Nederland is de Zaak-Ammar en Sara. Zij werden door hun vader ontvoerd naar Syrië tussen 2004 en 2006.
Haags Kinderontvoeringsverdrag
Het Haags Kinderontvoeringsverdrag (HKOV) van 28 oktober 1980 wil bevorderen dat een kind na een ontvoering door een ouder zo snel mogelijk wordt opgespoord en teruggebracht naar het land waar die voor de ontvoering woonde. Het verdrag is op initiatief van de Haagse Conferentie voor Internationaal Privaatrecht. Het stelt een procedure in waarmee de samenwerking tussen de centrale autoriteiten van de betrokken landen wordt verzekerd. Deze procedure geldt alleen voor de landen die partij zijn bij het HKOV. In 2026 zijn dat er meer dan 100, inclusief Nederland en België.
Voor de landen die niet partij zijn bij het HKOV wordt er via diplomatieke weg geprobeerd een oplossing te vinden voor de ontvoering. In Nederland is internationale kinderontvoering ook een strafbaar feit, op basis van artikel 279 en 280 van het Wetboek van Strafrecht. De Centrale autoriteit is de instantie die is aangewezen om de verplichtingen van Nederland onder het Haags Kinderontvoeringsverdrag uit te voeren en na te komen. Zij behandelt verzoeken van ouders tot terugkeer van het kind naar de gewone verblijfplaats van het kind. In 2006 is het Centrum Internationale Kinderontvoering opgericht, dit is een onafhankelijk centrum. Zij biedt actuele informatie, advies en begeleiding aan ieder die in aanraking komt met (dreigende) internationale kinderontvoering.
In sommige landen komen ontvoeringen vaker voor. Dit is met name het geval in landen met een min of meer sterke maffia-cultuur, zoals Italië, of waar het gezag van de overheid beperkt is, zoals Afghanistan en Colombia, zowel om losgeld of om een inwilliging van politieke eisen af te dwingen.[bron?]
Omschrijving: Hij die opzettelijk iemand wederrechtelijk van de vrijheid berooft of beroofd houdt, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste acht jaren of geldboete van de vijfde categorie
Omschrijving: Hij die opzettelijk iemand wederrechtelijk van de vrijheid berooft of beroofd houdt, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zeven jaren en zes maanden. (...)
"Ontvoerd" verwijst naar hier. Zie voor andere betekenissen Ontvoerd (televisieprogramma) en Ontvoerd (boek).
