Pieter Louwerse

Pieter Louwerse
Borstbeeld van Louwerse in Oost-Souburg
Persoonsgegevens
Geboortedatum	23 januari 1840
Geboorteplaats	(Oost-Souburg
Overlijdensdatum	20 augustus 1908
Overlijdensplaats	Den Haag
Opleiding en beroep
Beroep	onderwijzer, schrijver, dichter, en tekstdichter
Werkveld(en)	jeugdliteratuur
Oriënterende gegevens
Floruit	1897, 1900
Werken
Bekende werken	Mijn Nederland en Op de grote stille heide
Erkenning en lidmaatschap
Werken in collectie	Stedelijk Museum Zutphen, Museon-Omniversum, CODA Museum
Prijzen en onderscheidingen	D.A. Thiemeprijs (1884)
Links
Dbnl-profiel

Pieter Louwerse (Oost-Souburg, 23 januari 1840 – Den Haag, 20 augustus 1908) was een Nederlandse schrijver en dichter, en tekstdichter van bekende liedteksten als 'Waar de blanke top der duinen', 'Op de grote stille heide' en 'Bloemen, koop bloemen'.

Leven en werk

Pieter Louwerse werd geboren op 23 januari 1840 in Oost-Souburg, op het eiland Walcheren. Zijn ouders waren welgestelde boeren, maar zij raakten aan lagerwal toen Pieter Louwerse nog jong was.

Nadat zijn vader in 1851 gestorven was, kreeg Louwerse zijn oom, die onderwijzer was, als voogd toegewezen. Later besloot Louwerse zelf ook onderwijzer te worden, en werd daarvoor door zijn oom opgeleid. In 1858 werd hij onderwijzer te Dirksland; daarna gaf hij les op scholen in Goes, Hazerswoude en Den Haag. In Hazerswoude trouwde hij met Lena Maria Brouwer, dochter van een onderwijzer. Het gehoor van Louwerse werd op den duur zo slecht, dat hij in 1888 moest ophouden met les geven.

Louwerse werd bekend als schrijver van historische verhalen, romans en opstellen en gedichten voor de jeugd. Hij was een echte verteller en pedagoog met een sterk vaderlandslievende inslag. Zijn eerste boek verscheen in 1869. Hij was ook medewerker van verschillende kindertijdschriften: De Kinder-Courant, De Kleine Huisvriend, Voor de Kinderkamer en Voor 't Jonge Volkje. Van dit laatste blad was hij hoofdredacteur, waarbij hij het blad grotendeels zelf vol schreef.

Twee liederen van zijn hand werden opgenomen in de populaire liedbundel Kun je nog zingen, zing dan mee. Het gaat om de liedjes: 'Op de groote, stille heide, dwaalt de herder eenzaam rond' (getoonzet door J. Worp) en 'Waar de blanke top der duinen schittert in den zonnegloed' (getoonzet door Richard Hol).

In 1908 werd Pieter Louwerse aangereden door een tram. Hij overleed korte tijd later aan zijn verwondingen. Op 23 januari 1912 werd op het Oranjeplein in Oost-Souburg een borstbeeld van hem onthuld, vervaardigd door zijn neef, de beeldhouwer Pieter Puype. De meeste van zijn werken zijn nu vergeten. Enkele bekende liederen zijn 'Bloemen, koop bloemen', 'Waar de blanke top der duinen', dat ook bekend is onder de titel Mijn Nederland, en 'Op de grote stille heide', dat onder de titel De Herder verscheen.

Uitgaven (selectie)

• Lachen en leeren. vertellingen uit het leven der viervoetige dieren (1869) (Digitale versie)
• Nederlandsche geschiedverhalen (1870)
• Vlissingen in 1572, of Oog om oog en tand om tand (1871) (Digitale versie)
• De Schippersjongen, of Leiden in strijd en nood. Geschiedkundig verhaal (1872) (Digitale versie)
• Schept vreugde in 't leven! Zangbundeltje voor het jonge volkje in school en huis (1872) (Digitale versie)
• De oude veerschipper. Eene kindervertelling (1872) (Digitale versie)
• Kloek volk met kloeken moed, of De overwintering der Nederlanders op Nova-Zembla in de jaren 1596-1597. Geschiedkundig verhaal voor 't jonge Nederland (1873) (Digitale versie)
• Mannen van sta-vast, of De Oost-Indische Compagnie onder den gouverneur-generaal Jan Pietersz. Koen (1874)(Digitale versie)
• Uit rein gemoed. Feestliederen voor de Nederlandsche jeugd, ter gelegenheid van het zilveren kroningsfeest van Neêrlands koning en koningin (1874) (Digitale versie)
• Janmaat in de Oost / Vestiging van het Nederlandsch gezag op Celebes (1874 of 1875) (beschikbaar via Project Gutenberg
• Goede vaêr Tromp, of hoe de Vereenigde provinciën eene zeemogendheid werden (1875) . Later verschenen onder de titel "Bestevaêr Tromp", 4e druk (Digitale versie)
• Versch geplukt. Vertellingen voor het jonge volkje (ca. 1875) (Digitale versie)
• Veertig tweestemmige liedjes voor school en huis (1876) (Digitale versie)
• De vaandrig van Frederik Hendrik, of De Nederlandsche Republiek in 1629. Geschiedkundig verhaal voor 't jonge Nederland (1877) (Digitale versie)
• Alles zingt. Liedjes en rijmpjes voor het kleine volkje (1878, 1887 tweede vermeerderde druk) (Digitale versie)
• Geschiedenisversjes voor onze volksschool. Hulpmiddel bij het onderwijs in de geschiedenis des vaderlands (1878) (Digitale versie)
• Hoe Willem advokaat werd, of Hugo de Groot en zijn tijd. Geschiedkundig verhaal voor oud en jong Nederland (1878) (Digitale versie)
• Jan Pietersz. Sweelinck, of De toonkunst in Nederland in de 17e eeuw. Geschiedkundig verhaal voor oud en jong Nederland (1879) (Digitale versie)
• Een Delftshavensche kwajongen, of Het leven van Luitenant-Admiraal Piet Heyn. Geschiedkundig verhaal voor oud en jong Nederland (1879) (Digitale versie)
• Toch Oranje boven!, of Willem Hendrik, Prins van Oranje-Nassau van 1650 tot 1672. Geschiedkundig verhaal voor oud en jong Nederland (1879) (Digitale versie)
• A.B.C. de poes gaat mee; De hond blijft thuis; Piep zei de muis in het vóórhuis! (1880)(Digitale versie)
• Vlissinger Michiel, of Neerlands glorie ter zee. Geschiedkundig verhaal voor oud en jong Nederland (1880) (Digitale versie)
• Uit de middeleeuwen of, Wat er in den ouden tijd in ons vaderland zoo al omging. Drie geschiedkundige verhalen (ca. 1880) (Digitale versie)
• Worstelen en ontkomen, of De eerste jaren van het stadhouderschap van Willem III, Prins van Oranje. Geschiedkundig verhaal voor oud en jong Nederland (1881) (Digitale versie)
• Voor kinderoog en kinderoor (1881) (Digitale versie)
• Een boek vol prentjes met rijmpjes en vertelseltjes voor onze kleinen (1883) (Digitale versie)
• Binnenshuis : rijmpjes en vertelseltjes voor onze kleinen (1884)
• Nieuw zaaikoren. Rijmpjes en vertelseltjes voor onze kleinen (1885) (Digitale versie)
• De boschwachter van Lindenstein. Kinder-vertellingen (1886)(Digitale versie)
• "Voor de Kinderkamer", Rijmpjes en vertelseltjes voor het kleine volkje.'s- Gravenhage Joh. IJkema (1888)
• Geïllustreerde vaderlandsche geschiedenis voor jong en oud Nederland (1886-1888) (Bewerkt en uitgebreid door J.J.Moerman en J.H.Isings 1939)
  • Eerste deel (Digitale versie)
  • Tweede deel (Digitale versie)
• Een werk van lijden en moed, of Nederlands herstel in 1813 aan kinderen en eenvoudigen verteld (1888)
• De wonderwereld. Sprookjes (1888) (Digitale versie)
• Baviaan en prinsesje. Een verhaal voor jongelieden (1889) (Digitale versie)
• Ver van huis. Nieuwe vertellingen voor 't jonge volkje (1889) (Digitale versie)
• De drie appelen; De pastei-bakker van Damaskus; Geschiedenis van den kleinen gebochelde (188?) (Digitale versie)
• Met Robinson Crusoe tien jaar op reis (1892) (Digitale versie)
• Alfer en Wala: een verhaal uit den tijd van Julius Caesar en de Batavieren (1896)
• De zon breekt door. Eene vertelling voor jongens en meisjes (1917)
• Verhalen uit de Vaderlandsche Geschiedenis Zutphen, P. van Belkum Az
• In het schemeruur

Vertalingen

• De dwerg en zijn tooverstaf, of De liefde overwint alles. Een zedekundig verhaal. (1875). Bew. van: The magic of kindness, or, The wondrous story of the Good Huan door de the Brothers Mayhew, 1849 (Digitale versie)