  | |
.svg)  | |
| Situering | |
|---|---|
| Land | betwist |
| Regio | Krim |
| Coördinaten | 45° 21′ NB, 36° 26′ OL |
| Algemeen | |
| Inwoners | 157.007 (1454 inw./km²) |
| Hoogte | 10 m |
| Overig | |
| Postcode(s) | 98300- |
| Netnummer(s) | 6561 |
| Website | kerch |
| Foto('s) | |
 | |
| Fort Jenikale bij Kertsj | |
Kertsj (Oekraïens: Керч; Russisch: Керчь; Krim-Tataars: Keriç; Oudrussisch: Кърчевъ; Oudgrieks: Παντικάπαιον, Pantikapaion; Turks: Kerç) is een stad en stadsrayon op de Krim. De stad is gelegen aan de Straat van Kertsj op het oostpunt van de Krim en heeft 157.007 inwoners (2001).
Een voorloper van Kertsj was de belangrijke Griekse Krim-nederzetting Pantikapaion, een kolonie uit de 7de eeuw v.Chr. Kertsj schonk zijn naam aan de laatste fase van de Attische kunststijl (370 en 320 v.Chr.). Destijds was Pantikapaion de voornaamste stad van het Bosporuskoninkrijk (de straat van Kertsj stond bekend als de Cimmerische Bosporus). Kertsj kwam later in handen van Romeinen, Byzantijnen, Genuezen en het Tataarse Krim-Kanaat.
Het Verdrag van Küçük Kaynarca wees Kertsj in 1774 toe aan het Russische Keizerrijk. De stad werd een marinehaven.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog vonden in Kertsj hevige gevechten plaats tussen het Rode Leger en de Asmogendheden. Na felle gevechten werd de stad in november 1941 door de Duitsers ingenomen, maar werd op 31 december 1941 door de Russen heroverd. In 1942 bezetten de Duitsers de stad opnieuw en het duurde tot 11 april 1944 tot ze werden verdreven. Naar schatting verloor het Rode Leger meer dan 160.000 man, gedood of krijgsgevangen genomen, in de strijd. In 1973 kreeg Kertsj de titel Heldenstad.
Tijdens het bewind van Chroesjtsjov werd de Krim in 1954 aan de Oekraïense SSR overgedragen, waardoor Kertsj na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie onderdeel van het onafhankelijke Oekraïne werd. In 2014 werd de Krim door Rusland ingelijfd.
In en om de stad is veel historisch erfgoed uit oude en nieuwe tijden, waaronder veel Sovjet-monumenten.
Kertsj heeft een haven aan de Straat van Kertsj, die de verbinding vormt tussen de Zee van Azov en de Zwarte Zee. In de ijsvrije haven worden niet alleen goederen overgeslagen, maar wordt ook gebruikt voor veerdiensten en door de visserij. De handelshaven van Kertsj werd opgericht in 1821. De veerverbinding over de Straat van Kertsj werd in 1953 aangelegd en verbindt de Krim met de Russische regio Krasnodar. In juni 2026 heeft het Oekraïense leger havenfaciliteiten aangevallen, een brandstofdepot - die wordt gebruikt voor de overslag van olieproducten voor het Russische leger – raakte hierbij in brand. De plaats heeft verder verschillende spoorwegstations en een kleine luchthaven.
In mei 2015 begon de bouw van de Krim- of Kertsjbrug. Het weggedeelte werd in mei 2018 voor het verkeer geopend en het spoorgedeelte volgde in december 2019. De brug werd zwaar beschadigd door explosies op 8 oktober 2022, en in 2023 en 2025.
Kertsj ligt aan het eindpunt van de Noord-Krimkanaal. Dit is een voedingskanaal in het zuiden van Oekraïne dat van het Kachovka-stuwmeer in het Oekraïense oblast Cherson over de landengte van Perekop loopt en dan door het noorden en oosten van de Krim tot aan Kertsj. Het kanaal werd tussen 1961 en 1971aangelegd om in de waterbehoefte van het schiereiland te voorzien. Vanaf de Russische inval in de Krim in 2014 heeft Oekraïne de wateraanvoer gestremd en hierdoor heeft het kanaal zijn functie grotendeels verloren.
· 
· 
