Portaal:Israël
Israël (uitspraak: [ˈɪsraɛl]), officieel de Staat Israël (Hebreeuws: מדינת ישראל - Medinat Jisraël; Arabisch: دولة اسرائيل - Dawlat Israïl), is een land in Azië, het Midden-Oosten en de Levant. Israël grenst aan Libanon, Syrië, Jordanië, Egypte en de Palestijnse gebieden, waarbij Israël sinds 1967 de Westelijke Jordaanoever en de Golanhoogten bezet houdt en deels onder zijn bestuur heeft gebracht. Het land heeft een kust aan de Middellandse Zee en een haven aan de Golf van Akaba, een zeearm van de Rode Zee en vormt daarmee - samen met Egypte - een continentale brug van Azië met Afrika.
Israël kent een mediterraan klimaat. Het landschap varieert van laagland tot niet al te hoog middelgebergte. Het zuiden is grotendeels woestijn. De belangrijkste rivier is de oostelijke grensrivier de Jordaan; deze vormt de verbinding tussen het Meer van Tiberias in het noorden en de Dode Zee in het zuiden.
Israël is van groot belang voor het jodendom, het christendom en de islam, en vormt de bakermat van de twee eerstgenoemde godsdiensten.
In de Oudheid was er een Israëlietisch koninkrijk geweest. Eind 19e eeuw ontstond het zionisme, een Joods nationalistische beweging die streefde naar de stichting van een eigen staat voor de Joden. Dit kreeg zijn beslag in 1948 toen in het mandaatgebied Palestina in de vorm van een parlementaire democratie de staat Israël werd gevestigd. Dit ontstaan alsmede de toeloop ernaar en de voortzetting ervan ging en gaat gepaard met conflicten en oorlogen met de Arabische bewoners van dit en de omliggende landen. Hete hangijzers zijn met name de Westelijke Jordaanoever, de Gazastrook en Oost-Jeruzalem, die bij de Zesdaagse Oorlog van juni 1967 in Israëlische handen zijn gekomen (Israël heeft in 2005 de Gazastrook ontruimd) en waar de Palestijnen een zelfstandige Palestijnse staat willen vestigen.
Arabisch-Israëlisch conflict - Overzichten met overleden bekende Israëliërs vanaf 2000
Categorieën
Persoon van de week
Yitzhak Rabin, oorspronkelijk Yitzhak Rabinowitz geheten, (Jeruzalem, 1 maart 1922 – Tel Aviv, 4 november 1995) was een Israëlisch militair en politicus van de Arbeidspartij (HaAvoda). Hij werd geboren in het Britse mandaatgebied Palestina. Voordat hij de politiek inging, was hij opperbevelhebber van het leger. Van 1974 tot 1977 was hij premier van Israël en opnieuw vanaf 1992 tot hij in 1995 werd vermoord. Voor zijn rol bij de totstandkoming van de Oslo-akkoorden kreeg hij de Nobelprijs voor de Vrede in 1994.
Onderwerp van de week
Burgeranch (Hebreeuws: 'בורגראנץ) is naast McDonald's een van de twee grootste fastfood-ketens in Israël. De merknaam wordt dikwijls als Burger Ranch gespeld, maar dat is de naam van een Portugees bedrijf.
De eerste Burgeranch werd in 1972 geopend, op de Ben-Jehoedastraat in Tel Aviv. In 1978 opende het tweede filliaal op de Ibn-Gevirolstraat in Tel Aviv. Het netwerk breidde zich snel verder uit en tot McDonald's restaurants opende in Israël (in 1993), was Burgeranch marktleider van Israël, naast de veel kleinere MacDavid-keten (nog maar 4 branches over in 2005). Van de oorspronkelijke eigenaars geraakte het Burgeranch-bedrijf in handen van de Shekem, een netwerk van warenhuizen en kantines.
Plaats van de week
Rehovot (רחובות) (spreek uit: ReCHOvot) is een Israëlische stad in de centrale kustvlakte, ten zuidoosten van Tel Aviv. De stad herbergde in 2022 plusminus 149.000 inwoners. Rehovot is de hoofdstad van een subdistrict met dezelfde naam.
De rustieke stad staat bekend om het wereldbefaamde Weizmann Instituut van Wetenschappen, dat leidde tot de vestiging van vele hightechondernemingen in een sciencepark, waaronder Indigo NV, uitvinder van de digitale kleurenoffsetdrukpers, ca. 2002 overgenomen door Hewlett-Packard (HP). Verder de agrarische faculteit van de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem, het grote Kaplan-ziekenhuis, sinaasappelboomgaarden rondom, maar een saai uitgaansleven. Rishon LeZion, Ashdod, doch vooral Tel Aviv liggen echter nabij.
Meewerken
Gewenste artikelen
Israëlische keuken (he/en) · Archeologie in Israël (he/en) · Har Ramon · Hatzbani/Hazbani/Chatzbani/Hasbani (he/de/en) · Kahanisme (de/en) · Nachal Oren/Nahal Oren (en) · Operatie Toorn van God (de/en) · Tel Arad (he/de/en) · Waterproject Nachalei Menashe/Waterproject Nahalei Menashe/Nachalei Menashe/Nahalei Menashe (he|commons) · Yatirwoud/Yatirbos (he/en) · Zinwoestijn (de/en)
- Personen
Noam Murro (he/en) · Israel Finkelstein (he/de/en) · Shlomo Gronich (he/en) · Salah Khalaf (ar/he/en) · Meni Mazuz of Menachem Mazuz (he/en)
|