Praesens (Latijn)

Het praesens is in het Latijn het tempus van het werkwoord dat in het Nederlands meestal te vertalen is met een onvoltooid tegenwoordige tijd. Er zijn verschillende wijzen: indicatief, imperatief, conjunctief, infinitief. Er bestaat ook een adjectivum verbale in het praesens: het participium.

Vervoeging

a-stam e-stam lange i-stam korte i-stam mk-stam vertaling clamare
clamotimeoaudio capioducoik schreeuw
clamastimesaudis capisducisjij schreeuwt
clamattimetaudit capitducithij-zij-het schreeuwt
clamamustimemusaudimus capimusducimuswij schreeuwen
clamatistimetis auditis capitisducitisjullie schreeuwen
clamanttimentaudiunt capiuntducuntzij schreeuwen
Imperatief
clama !time !audi ! cape !duce !schreeuw!, schreeuwt!
clamate !timete !audite ! capite !ducite !schreeuw, schreeuwt!
Nederlands ik-vorm
roepvreeshoor neemleidschreeuw
Infinitief
clamaretimereaudire capereducereschreeuwen

Uitzonderingen

De werkwoorden esse (zijn), velle (willen), nolle (niet willen), ire (gaan), malle (liever willen), ferre (dragen, brengen) en posse (kunnen) zijn onregelmatig en hebben een andere vervoeging, vergelijkbaar met het Frans.

esse posse velle nolle malle ire ferre vertaling esse
sumpossumvolonolomaloeoferoik ben
espotesvisnon vismavisisfersjij bent
estpotestvultnon vultmavultitferthij-zij-het is
sumuspossumusvolumusnolumusmalumusimusferimuswij zijn
estispotestisvultisnon vultismavultisitisfertisjullie zijn
suntpossuntvoluntnoluntmalunteuntferuntzij zijn
Imperativus
es----noli--iferwees !
este----nolite--itefertezijt!
Nederlands ik-vorm
benkanwilwil nietwil lievergadraag
Infinitivus
essepossevellenollemalleireferrezijn

Ook dingen om op te letten zijn de (semi)deponente werkwoorden en het werkwoord fieri.

De vervoeging van "fieri":

fieri
fio
fis
fit
fimus
fitis
fiunt

Zie ook