Een convict is een bijzondere vorm van priesteropleiding. Daarbij wordt de spirituele en geestelijke begeleiding wel binnen de leefgemeenschap gedaan maar wordt de filosofische en theologische studie gevolgd aan een universiteit of ander seminarie zoals Vronesteyn in Voorburg voor het bisdom Rotterdam of het Ariënsinstituut te Utrecht.
Leiding
De leiding van een seminarie bestaat uit een president, rector voor de algehele leiding, een decaan of studieleider, die het studieprogramma begeleidt, en een spirituaal, die voor de geestelijke verzorging van de studenten verantwoordelijk is.
Seminaries in Nederland
Na het Tweede Vaticaans Concilie in de jaren zestig hebben de Nederlandse bisschoppen en de priesterordes hun in totaal ongeveer vijftig seminaries gesloten. Priesterkandidaten moesten hun scholing voortaan volgen aan een van de zes nieuwe theologische hogescholen en faculteiten in de universiteitssteden: het Theologisch Instituut Eindhoven, dat al spoedig werd opgeheven, de Theologische Hogescholen in Amsterdam en Utrecht (KTHA en KTHU), de Hogeschool voor Theologie en Pastoraat in Heerlen, de Theologische Faculteit Tilburg en een uitbreiding van de bestaande Theologische Faculteit Nijmegen met een kandidaatsopleiding.
De Faculteit Katholieke Theologie van de Universiteit van Tilburg is de enige faculteit voor de katholieke theologie in Nederland die de wetenschappelijke opleiding tot het kerkelijk ambt verzorgt. Ze werd opgericht in 2007.
Voorbeelden van (groot-) seminaries in Nederland door de eeuwen heen
Het bisdom Haarlem, thans bisdom Haarlem-Amsterdam. In Warmond was van 1799 tot 1967 het Grootseminarie Warmond van het dan bisdom Haarlem gevestigd en sinds 1956 ook dat van het bisdom Rotterdam. Het seminarie te Warmond was het eerste rooms-katholieke seminarie in de noordelijke Nederlanden. Het seminariegebouw doet tegenwoordig dienst als verzorgingshuis. Sinds 1984 was er in Amsterdam het Willibrordhuis, waar priesterstudenten samenwoonden. In 1997 werd dit Willibrordhuis een seminarie, dat per november 2005 verhuisde naar De Tiltenberg in Vogelenzang. Het seminarie vestigde zich nadien in Heiloo en leidt studenten op voor het bisdom Haarlem-Amsterdam.
Het bisdom Rotterdam. Sinds de oprichting van het bisdom Rotterdam in 1955 bleef de priesteropleiding tot 1967 gevestigd in Warmond. Na een tussenfase werd in 1988 het Seminarie Vronesteyn in Voorburg opgericht, dat sindsdien dienst doet als woon- en vormingshuis voor seminaristen van het bisdom Rotterdam.
Het bisdom 's-Hertogenbosch. Omstreeks 1600 was de priesteropleiding in de stad 's-Hertogenbosch zelf gehuisvest. Na de verovering op de Spanjaarden in 1629 verdween de opleiding naar Leuven in België om in 1798 weer terug te komen. Al snel verhuisde, na wateroverlast, het Bossche seminarie naar Nieuw-Herlaar in Sint-Michielsgestel, waar de opleiding tot 1833 onderdak vond. Ruimtenood dwong de toenmalige Apostolisch Vicaris op zoek te gaan naar een nieuwe locatie, die hij vond in huize Haarendael in Haaren (Noord-Brabant). Het grootseminarie was daar gevestigd van 1836 tot en met 1967. Sinds 1987 is het grootseminarie gevestigd in het Sint-Janscentrum te 's-Hertogenbosch.
Het bisdom Breda. Het grootseminarie Bovendonk was van 1817-1967 gevestigd te Hoeven. Thans is er het Conferentiecentrum Bovendonk gevestigd. Nu heeft het bisdom geen eigen seminarie meer; studenten worden opgeleid aan het Ariënsinstituut in Utrecht. De deeltijd-priesteropleiding Bovendonk (1983) staat open voor zogeheten late roepingen uit de diverse bisdommen, waaronder het bisdom Breda zelf, en voor leden van congregaties. Ook is Bovendonk de thuisbasis van jonge studenten van Breda.
Groot-Seminarie Sint-Augustinus van de Reguliere Kanunniken van Sint-Jan van Lateranen (C.R.L.), een congregatie van Augustijnen, Sint Annastraat in Sluis (Zeeland) van 1947 tot 1974.
De laatste jaren sturen vrijwel alle priestercongregaties en -ordes hun Nederlandse priester-kandidaten naar het buitenland voor de vorming en opleiding.
Maison Notre-Dame de la Strada te Brussel voor seminaristen uit Frankrijk
Séminaire Diocésain Missionnaire International Redemptoris Mater te Namen voor seminaristen van de Neokatechumenale weg. Deze Gemeenschap heeft haar wortels in Spanje, en daarom kennen deze seminaries altijd twee voertalen, het Spaans en de taal van het land zelf, in dit geval het Frans.
The American College of Louvain te Leuven voor seminaristen uit de Verenigde Staten voor de voortgezette opleidingen
Séminaire Diocésain Missionnaire International Redemptoris Mater te Brussel voor seminaristen van de Neokatechumenale weg. Deze gemeenschap heeft haar wortels in Spanje, en daarom kennen deze seminaries altijd twee voertalen, het Spaans en de taal van het land zelf, in dit geval het Frans.
Andere betekenis
Seminarie (ook: seminarium) aan een universiteit: dit is een werkverband van studenten aan een universiteit, onder leiding van een hoogleraar of een van zijn assistenten (zij vervullen er hun leeropdracht mee, terwijl ze in dezelfde periode hun doctoraat schrijven). Metonymisch is seminarie het lokaal dat bestemd is voor dit werkverband; het is vaak verenigd met de bibliotheek van de vakgroep. Terwijl in de auditoria de hoorcolleges plaatsvinden voor alle studenten van een of meer vakgroepen, vinden in de seminaries toegepaste oefeningen en uiteenzettingen plaats in verband met onderdelen van studierichtingen voor kleinere groepen studenten.
Depuis Le Jour, een encycliek van paus Leo XIII uit 1899
Bron
Dr J.J. Dellepoort, "De Priesterroepingen in Nederland", Proeve van een statistisch-sociografische analyse, 1955, N.V. Uitgeversmaatschappij PAX te 's-Gravenhage.