Andrew Mountbatten-Windsor

Andrew Mountbatten-Windsor
Mountbatten-Windsor in 2013, toen nog prins.
Prins van het Verenigd Koninkrijk
Periode	1960-2025
Voorganger	Albert Windsor (tot 1936)
Hertog van York Graaf van Inverness Baron Killyleagh
Periode	1986-2025
Familie
Geboren	19 februari 1960 19 februari 1960 Londen
Vader	Philip Mountbatten
Moeder	Elizabeth II
Dynastie	Windsor
Broers/zussen	Charles III Anne Edward
Partner	Sarah Ferguson (gehuwd 1986-1996)
Kinderen	Beatrice Eugenie
Wapen van Andrew als hertog van York
Portaal    Verenigd Koninkrijk

Andrew Albert Christian Edward Mountbatten-Windsor (Londen, 19 februari 1960), tot november 2025 prins Andrew, hertog van York, is het derde kind en de tweede zoon uit het huwelijk van de Britse koningin Elizabeth II en prins Philip, de hertog van Edinburgh. Hij is een broer van koning Charles III.

Vanaf 1979 was Mountbatten-Windsor in dienst van de Britse koninklijke marine die hij in 2001 verliet met de rang van kapitein-luitenant ter zee. Hij ontving de eretitel van vice-admiraal, die hem in december 2025 ontnomen werd. Van 1986 tot 1996 was hij getrouwd met Sarah Ferguson en kreeg met haar twee dochters.

Tot 13 januari 2022 werd Mountbatten-Windsor aangesproken als Zijn Koninklijke Hoogheid, de hertog van York. Die dag werden zijn militaire titels en beschermheerschappen door hem ingeleverd, naar aanleiding van een toen dreigende civiele procedure tegen hem wegens vermeend seksueel misbruik van een minderjarige. In overleg met zijn broer Charles besloot hij op 17 oktober 2025 ook geen gebruik meer te maken van zijn overige titels, waaronder hertog van York. Op 30 oktober 2025 deelde het Britse koninklijke hof mee dat het proces in gang was gezet om hem al zijn (aanspeek)titels formeel te ontnemen. Op 3 november 2025 werden al zijn titels, inclusief die van prins, hem formeel ontnomen.

Mountbatten-Windsor is achtste in de lijn van troonopvolging van het Verenigd Koninkrijk en de landen binnen het Gemenebest van Naties die dezelfde koning of koningin als staatshoofd hebben.

Familie

Mountbatten-Windsor werd geboren op Buckingham Palace, de hoofdresidentie van zijn ouders in Londen. Van geboorte was hij prins. Hij is vernoemd naar zijn grootvader, prins Andreas van Griekenland,^[bron?] en heeft twee broers (Charles en Edward) en een zus (Anne).

Carrière

Mountbatten-Windsor zag na zijn middelbare schooltijd af van een universitaire studie en trad in 1979 in dienst van de Royal Navy (de Britse koninklijke marine), waar hij werd opgeleid tot helikopterpiloot. Respect binnen de Britse krijgsmacht dwong hij onder andere af door in 1980 een commando-opleiding bij de Royal Marines (het Korps Mariniers) te volgen.

Toen in 1982 de Falklandoorlog uitbrak, wilde hij deelnemen als piloot. Zijn moeder wilde dat echter niet. Uiteindelijk besloot hij toch te gaan en werd als piloot ingezet.^[bron?]

Huwelijk

Mountbatten-Windsor trouwde op 23 juli 1986 met de niet-adellijke Sarah Ferguson. Hij ontving eerder die dag van koningin Elizabeth II de titels hertog van York, Graaf van Inverness en Baron Killyleagh.

Het paar kreeg twee dochters:

• Prinses Beatrice (1988)
• Prinses Eugenie (1990)

Mountbatten-Windsor en Ferguson scheidden in 1996.

Woningen

Het voormalige echtpaar woonde tot begin 2026 in hetzelfde landhuis op het landgoed dat bij Windsor Castle hoort, Royal Lodge, dat de twee betrokken na hun huwelijk. Tegelijk met de aankondiging in oktober 2025 dat zijn titels hem ontnomen gingen worden, werd Mountbatten-Windsors huurcontract van Royal Lodge opgezegd. Ter compensatie werd hem een woning toegezegd op het landgoed Sandringham in Norfolk, 170 km ten noorden van Londen, dat in eigendom is van zijn broer Charles. Mountbatten-Windsor verhuisde op 2 februari 2026 van Royal Lodge naar Wood Farm op het landgoed Sandringham. Ook zijn ex-echtgenote Sarah Ferguson diende van Royal Lodge te vertrekken.

Aantijgingen seksueel misbruik

Mountbatten-Windsor had van jongs af aan, de reputatie er een nogal gewaagd liefdesleven op na te houden, hetgeen hem in de roddelpers de bijnaam "Randy Andy" (Hitsige Andy) opleverde. Mountbatten-Windsors naam kwam bij herhaling naar voren rond het schandaal dat zich in 2019 begon te ontvouwen naar aanleiding van vermeend seksueel misbruik dat zou zijn gefaciliteerd door de Amerikaanse multimiljonair Jeffrey Epstein, een financier en een in 2008 veroordeelde zedendelinquent, die in 2019 kort na nieuwe aantijgingen dood werd aangetroffen in zijn cel. Mountbatten-Windsor zou rond de eeuwwisseling tot de kring van hooggeplaatste en/of gefortuneerde mannen hebben behoord die profiteerde van de door Epstein georganiseerde seksuele diensten van minderjarige meisjes. De beschuldigingen aan zijn adres werden door zowel hemzelf, als door Buckingham Palace meermalen ontkend.

Virginia Roberts Giuffre stelde dat hij haar in 2001 drie keer seksueel misbruikte tijdens evenveel gelegenheden in Londen, New York en op het privé-eiland van Epstein in de Amerikaanse Maagdeneilanden. Ze beweert toen zeventien jaar oud te zijn geweest.

Op 16 november 2019 gaf Mountbatten-Windsor BBC-journaliste Emily Maitlis in Buckingham Palace een drie kwartier durend tv-interview. In dat gesprek zei Mountbatten-Windsor dat hij niet kan zweten, waarmee hij Giuffres bewering dat hij in een nachtclub in Londen "zwetend en al om haar heen hing" probeerde te ontkrachten. Ook zei hij zich niet te herinneren haar ooit ontmoet te hebben, maar er bleek een foto te bestaan waarop ze gearmd staan, evenals één waarop hij naar haar zwaait. Het lukte Mountbatten-Windsor niet zijn reputatie met het interview te herstellen.

Op 20 november 2019 kondigde Mountbatten-Windsor aan dat hij zijn publieke taken voor onbepaalde tijd, per direct neerlegde. Een voorgenomen benoeming tot admiraal op zijn zestigste verjaardag in 2020 ging niet door. Ook werd er niet meer gevlagd bij zijn verjaardag.

Giuffre begon in augustus 2021 in de Verenigde Staten van Amerika een civiele rechtszaak tegen Mountbatten-Windsor, waarin ze financiële genoegdoening eiste. Mountbatten-Windsor betwistte niet alleen de beschuldiging, maar stelde ook dat in een gerelateerde zaak van Giuffre tegen Epstein een schikking was getroffen waardoor ook hijzelf in Giuffres zaak tegen hem sowieso gevrijwaard zou zijn van enige verplichting tot betaling van een schadevergoeding. Dit document werd op 3 januari 2022 gepubliceerd. Giuffre bleek $500.000 te hebben ontvangen om Epstein en "potentieel in beschuldiging gestelden" te vrijwaren van een schadeclaim. De rechter wees het verzoek van Mountbatten-Windsor af, om op basis van deze schikking de zaak niet in behandeling te nemen. Volgens hem was de omschrijving in het document te vaag om te kunnen beoordelen of Mountbatten-Windsor gevrijwaard zou zijn van een eis tot schadevergoeding.

De rechtbank in New York bepaalde op 12 januari 2022 dat Giuffre voldoende grond had een civiele rechtszaak tegen Mountbatten-Windsor te starten. Naar aanleiding van deze ontwikkelingen legde hij een dag later al zijn militaire titels neer en beëindigde hij zijn beschermheerschappen en andere koninklijke patronages. Nadien gebruikte hij zijn aanspreektitel Zijne Koninklijke Hoogheid niet meer bij officiële gelegenheden.

Medio februari 2022 trof Mountbatten-Windsor een schikking met Giuffre, waarbij hij tevens een "substantiële donatie" deed aan Giuffres liefdadigheidsinstelling voor slachtoffers van misbruik. In een verklaring stelde Mountbatten-Windsor dat het nooit zijn bedoeling was geweest "kwaad te spreken over mevrouw Giuffres persoonlijkheid, en hij aanvaardt dat ze heeft geleden als een slachtoffer van vastgesteld misbruik, en van oneerlijke openbare aanvallen", maar hij gaf geen enkele van de beschuldigingen van Giuffre tegen hem toe.

Verlies titels en eerbewijzen

In april 2022 ontnam de stad York Mountbatten-Windsor het ereburgerschap.

Vanaf 13 januari 2023 maakte Mountbatten-Windsor geen gebruik meer van de aanspreekvorm Zijne of Uwe Koninklijke Hoogheid, waar hij op grond van zijn geboorte recht op had. Vanaf 17 oktober 2025 maakt hij ook geen gebruik meer van de titels die hij ontving bij zijn huwelijk: hertog van York, Graaf van Inverness en Baron Killyleagh. Ook gebruikte hij vanaf toen niet langer zijn eretitels als ridder grootkruis van de Koninklijke Orde van Victoria en als Knight Companion van de Orde van de Kousenband. Na een paar dagen werd de banier van Mountbatten-Windsor met diens persoonlijke heraldisch wapen verwijderd uit de kapel van Windsor Castle, waar deze vanaf 2006 hing als teken dat hij Ridder van de Kousenband was.

Naar eigen zeggen kwam hij tot dat besluit in samenspraak met zijn oudere broer, koning Charles III, en zijn directe familieleden. Kort daarvoor was Mountbatten-Windsor opnieuw in diskrediet geraakt doordat aan het licht kwam dat hij toch nog langer met Epstein contact had gehad dan hij beweerd had. Hij bleef op dat moment, geboren als zoon van een koningin, prins van het Verenigd Koninkrijk. Op 30 oktober maakte het Britse koningshuis bekend dat hij in het vervolg benoemd diende te worden als Andrew Mountbatten Windsor en dat het proces in gang was gezet om hem formeel al zijn (aanspreek)titels te ontnemen. Het koningshuis gebruikte in eerste instantie geen verbindingsstreep in de achternaam. Later bleek de achternaam toch Mountbatten-Windsor te zijn.

Een dag later bleek Mountbatten-Windsors naam te zijn verwijderd van de Roll of the Peerage (adelregister). Dit hield in dat hij formeel niet meer aangesproken hoefde te worden met zijn adellijke aanspreektitels, maar daarmee waren hem de titels nog niet ontnomen. Koninklijke besluiten van Charles III op 3 november 2025 ontnamen formeel de titel Prins en Zijne/Uwe Koninklijke Hoogheid van Mountbatten-Windsor.

Minister van Defensie John Healey deelde begin november 2025 mee dat ook het proces was gestart om hem op verzoek van koning Charles III de eretitel te ontnemen van vice-admiraal van de Britse marine. Op 13 december dat jaar werd meegedeeld dat de Defensieraad akkoord was om Mountbatten-Windsor de eretitel van vice-admiraal met onmiddellijke ingang te ontnemen, deze werd teruggezet naar commandant koninklijke marine buiten dienst, de rang die hij had bij het verlaten van de actieve dienst.

Mountbatten-Windsor behield zijn plek in de lijn van de Britse troonopvolging.

Arrestatie

Op 19 februari 2026, de dag van zijn 66e verjaardag, werd Mountbatten-Windsor door de politie gearresteerd in zijn woning op het koninklijk landgoed Sandringham. De aanhouding vond plaats op verdenking van misbruik van een openbare functie of ambtsmisdrijf. Het was de eerste arrestatie van een lid van de Britse koninklijke familie sinds de arrestatie van koning Charles I in 1647. Het ging volgens Britse autoriteiten om onderzoek naar Mountbatten-Windsors handelen toen hij handelsgezant was voor de Britse regering. Zijn broer Charles zegde de politie volledige medewerking en steun toe. In zijn woning nabij Sandringham House en in zijn voormalige woning in Windsor werd dezelfde dag door de autoriteiten een huiszoeking verricht. In de avonduren van zijn verjaardag werd Mountbatten-Windsor weer vrijgelaten, maar hij bleef aangemerkt worden als verdachte.

Koninklijke patronages

Al zijn patronages legde Mountbatten-Windsor neer in januari 2022. Dat waren:

Militaire functies

1. Commander (retired) van de Britse marine (per december 2022)
2. Vice-admiraal van de Britse marine (per 19 februari 2015, rang ontnomen in december 2022)
3. Grenadier Guards, kolonel (functie neergelegd in januari 2022)
4. Queen's York Rangers, colonel-in-chief (functie neergelegd in januari 2022)
5. Royal Air Force Lossiemouth, ereluchtmachtcommodore (functie neergelegd in januari 2022)
6. The Royal Highland Fusiliers Of Canada, colonel-in-chief (functie neergelegd in januari 2022)
7. Royal Irish Regiment (27th (Inniskilling), 83rd and 87th and The Ulster Defence Regiment), colonel-in-chief (functie neergelegd in januari 2022)
8. Royal New Zealand Army Logistic egiment, colonel-in-chief (zijn eigen) (functie neergelegd in januari 2022)
9. Small Arms School Corps, colonel-in-chief (functie neergelegd in januari 2022)
10. The Colonel's Fund (Grenadier Guards), colonel-in-chief (functie neergelegd in januari 2022)
11. The Fleet Air Arm, commodore-in-chief (functie neergelegd in januari 2022)
12. The Princess Louise Fusiliers, colonel-in-chief (functie neergelegd in januari 2022)
13. The Royal Highland Fusiliers, 2nd Battalion, koninklijke kolonel (functie neergelegd in januari 2022)
14. The Royal Lancers (van koningin Elizabeth II), colonel-in-chief (functie neergelegd in januari 2022)
15. The Royal Regiment of Scotland, koninklijke kolonel, tweede Bn (functie neergelegd in januari 2022)

Kwartierstaat (voorouders)

George I van Griekenland (1845-1913)

Olga Konstantinovna van Rusland (1851-1926)

Lodewijk Alexander van Battenberg (1854-1921)

Victoria Maria van Hessen-Darmstadt (1863–1950)

George V van het Verenigd Koninkrijk (1865-1936)

Mary van Teck (1867-1953)

Claude Bowes-Lyon (1855-1944)

Cecilia Cavendish-Bentinck (1862-1938)

Andreas van Griekenland (1882-1944)

Alice van Battenberg (1885-1969)

George VI van het Verenigd Koninkrijk (1895-1952)

Elizabeth Bowes-Lyon (1900–2002)

Philip Mountbatten (1921-2021)

Elizabeth II van het Verenigd Koninkrijk (1926-2022)

Charles III van het Verenigd Koninkrijk (1948-)

Anne Mountbatten-Windsor (1950-)

Andrew Mountbatten-Windsor (1960-)

Edward van Edinburgh (1964-)

Zie de categorie Andrew Mountbatten-Windsor van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.