Proteobacteriën

Proteobacteriën
Citrobacter freundii (Secundaire rasterelektronenmicroscopische foto)
Taxonomische indeling
Rijk:Bacteria (Bacteriën)
Stam
Proteobacteria
Cavalier-Smith 2002
Escherichia coli
Afbeeldingen op Wikimedia Commons
Proteobacteriën op Wikispecies
(en) World Register of Marine Species
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Proteobacteriën (Proteobacteria) vormen een stam van bacteriën met sterk uiteenlopende verschijningsvormen. De naam is afgeleid van de Griekse god Proteus, die zijn gedaante kon veranderen. De ondergroep van de Myxobacteriën is de enige bekende groep van proteobacteriën in het overgangsgebied van eencellige naar meercellige levensvormen. Zij vormen veelcellige vruchtlichamen met sporen, een convergente evolutie met de slijmzwammen.

De vaststelling van verwantschap binnen deze groep berust vanwege de veelvormigheid niet op morfologische kenmerken maar op RNA-sequenties.

Volgens de endosymbiontentheorie stammen de mitochondriën bij eukaryoten van endosymbiontische proteobacteriën af.

Eigenschappen

De celwanden van de proteobacteriën bestaan uit een- tot enkele lagen peptidoglycaan en lipopolysacharide. Ze zijn gramnegatief. Vele soorten hebben voor de voortbeweging flagellen, anderen kunnen glijden. Sommige proteobacteriën kunnen ziekten verwekken.

Vele van deze bacteriën zijn belangrijke stikstofvastleggers: ze kunnen de stikstofgas uit de lucht chemisch vastleggen. Enkele ondergroepen zoals de Rhodospirillaceae (purpurbacteriën) en Chromatiaceae (zwavel-purpurbacteriën) kunnen onder anoxische (zonder zuurstof) omstandigheden fotosynthetiseren. Ze gebruiken hiervoor organische stoffen, zwavelwaterstof, zwavel of waterstof als elektronendonor, waarbij geen elementaire zuurstof vrij komt.

Systematiek

De Proteobacteria worden in vijf hoofdgroepen ingedeeld, die als klassen beschouwd kunnen worden en die de Griekse letters Alpha (α) tot Epsilon (ε) als voorvoegsel hebben: Alphaproteobacteria, Betaproteobacteria, Gammaproteobacteria, Deltaproteobacteria en Epsilonproteobacteria. Enkele kunnen mogelijk parafyletisch zijn.

Hieronder volgen enkele belangrijke ordes, families en geslachten van de vijf klassen Proteobacteria:

en andere Taxa
en andere Taxa
en andere Taxa
en andere Taxa
en andere Taxa

Literatuur