Secularisme (Latijn: saeculum, 'wereldlijk' of 'een periode van honderd jaar') is de overtuiging dat religie en geloof geen invloed mogen uitoefenen op de maatschappij. De term wordt al sinds de oudheid gebruikt, maar had toen nog geen link met religiositeit. Het werd gebruikt als tijdsaanduiding. Secularisme werd in de Middeleeuwen verbonden met religie en steeds vaker gebruikt tijdens de Verlichting. Uiteindelijk zou de term gepopulariseerd worden door George Holyoake in de negentiende eeuw. Er is tegenwoordig geen eenduidige definitie van de term secularisme en het heeft verschillende verschijningsvormen in verschillende landen.
Sommige secularisten willen dat religie een privézaak is en ze vinden dat de staat er geen mening of beleid over hoort te hebben. Ze willen ook de cultuuraspecten die uit religie afkomstig zijn, verwijderen. Vandaar dat populaire christelijke feestdagen zoals Kerstmis en Pasen in toenemende mate geseculariseerd zijn, en is het gebruikelijk voor mensen van elk geloof, of zonder geloof, om deze feestdagen te vieren.
Het secularisme vindt zijn oorsprong in de verlichting, waarin bepaalde filosofen zoals Voltaire zich afkeerden van een godsbesef en beweerden louter binnen de menselijke kennis en wetenschap een antwoord te kunnen vinden op existentiële vragen.
Secularisering is de toenemende oriëntatie van de mens op deze wereld, het aardse. De interesse in, het belang van, en de betrokkenheid op projecties in een transcendente werkelijkheid boven de dagelijkse realiteit neemt af. De secularisatietheorie is niet onomstreden, integendeel, het is wellicht niet alleen het meest centrale maar ook het meest betwistbare begrip binnen de godsdienstsociologie.
Een vroege voorloper is wellicht het middeleeuwse antisacerdotalisme dat in de twaalfde tot veertiende eeuw veel aanhang kende in de grote Belgische en Nederlandse steden, bijvoorbeeld Tanchelijn in Antwerpen.[bron?]
