| Shabwat 𐩦𐩨𐩥𐩩 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Situering | ||||
| Land | ||||
| Locatie | Provincie Shabwah | |||
| Coördinaten | 15° 22′ NB, 47° 1′ OL | |||
| Informatie | ||||
| Datering | 16e eeuw v.Chr. - 4e eeuw n.Chr. | |||
| Periode | Koninkrijk Hadramaut | |||
Plattegrond | ||||
| ||||
Shabwat (Oud-Zuid-Arabisch: s2bwt S2abwat; Arabisch: شبوة, Šabwa; Oudgrieks: Σάββαθα; Latijn: Sabbatha) was tot de 4e eeuw na Christus de hoofdstad van het oude Zuid-Arabische koninkrijk Hadramaut. De stad lag nabij de huidige plaats Shabwa, aan de oostelijke rand van de woestijn Ramlat al-Sab'atayn in het hedendaagse Jemen, ongeveer 300 km ten oost-noordoosten van Sana'a, op het punt waar de Wadi Ma'shar uitmondt in de woestijn, op een hoogte van ongeveer 850 meter boven zeeniveau. Het belang van de stad vloeide voort uit haar zoutmijnen, die haar een sleutelpositie gaven langs de oude Wierookroute. Sinds 1975 worden de ruïnes onderzocht door Franse archeologen.
Tijdens opgravingen die tussen 1976 en 1981 in het zuidoostelijke deel van de vindplaats werden uitgevoerd, specifiek in de zone van Gebouw 41, werd een stratigrafische opeenvolging vastgesteld. De 14 geïdentificeerde lagen bestrijken, volgens radiokoolstofdatering, de periode van de 16e eeuw v.Chr. tot kort na de uiteindelijke verwoesting van de vindplaats door de Himyarieten in de 4e eeuw n.Chr. Opvallend is dat er slechts één laag ligt tussen Stratum III (daterend uit circa 1300 v.Chr.) en Stratum V (gedateerd in de 6e eeuw v.Chr. op basis van geïmporteerd aardewerk); dit wijst op een onderbreking in de bewoning tussen de bronstijd en de historische periode. De bloeitijd van Shabwat valt samen met de strata VI tot en met IX (6e eeuw v.Chr. tot 2e eeuw n.Chr.). In de 3e eeuw n.Chr. werd Shabwat veroverd door de Sabeeërs.
De ruïnes bestaan uit een buitenstad en een binnenstad. De buitenwijk heeft een noord-zuidelijke omvang van tenminste één kilometer en een maximale oost-westelijke omvang van ongeveer 900 meter. De binnenstad, gelegen in het zuiden, strekt zich uit van ongeveer 500 m in zuidwest-noordoostelijke richting, en een maximale noordwest-zuidoostelijke omvang van 365 m. De buitenste stadsmuur, die gedeeltelijk door de wadi werd verwoest, was minstens 3,35 km lang, de binnenste ongeveer 1,53 km. De binnenstad besloeg een gebied van ongeveer 0,15 km².
De binnenstad werd doorsneden door een noord-zuidweg, die begon bij de noordwestelijke poort, het grootste poortencomplex van de stad. Achter de poort opende zich naar het oosten een ongeveer 1600 m² groot plein. met het Koninklijk Paleis aan de overkant. De hoofdstraat eindigde bij een belangrijk, maar slecht bewaard gebleven tempelcomplex aan de zuidelijke rand. Hoe de rest van het wegennet met de hoofdweg verbonden was, is niet helemaal duidelijk; hoewel de zijwegen er duidelijk haaks op of parallel aan liepen, zijn er slechts enkele kruispunten bekend. Naast straten en openbare pleinen zijn ook tuinen en kleinere binnenplaatsen bewaard gebleven. De meeste gebouwen hadden een eenvoudige rechthoekige plattegrond en een grondoppervlakte van tenminstens ongeveer 100 m². Sommige gebouwen vallen op door hun omvang en complexe plattegrond; ze waren waarschijnlijk bestemd voor de hogere klasse.
De buitenwijken van de stad, d.w.z. het gebied tussen de twee stadsmuren, is nooit echt bewoond geweest. De enige noemenswaardige gebouwen in dit gebied zijn een tempel in het zuidwesten (gebouw nr. 114) en de citadel van al-Khajar, gelegen in het zuidoosten.
Buiten de vestingwerken werden in 1987 enkele bakstenen gebouwen opgegraven.