Surabaya (Bahasa Indonesia: Kota Surabaya, Javaans: Kutha Surabaya), tot 2017 in het Nederlands ook wel als Soerabaja geschreven, is de hoofdstad van Oost-Java (Jawa Timur) en de op een na grootste stad van Indonesië.
De stad ligt aan de monding van de rivier de Mas aan de noordoostkust van het eiland Java en is een belangrijke havenstad. Aan de noord- en oostkant van de stad ligt de Javazee. Aan de westkant grenst Surabaya aan het district Gresik, aan de zuidkant aan het district Sidoarjo. De belangrijkste exportproducten zijn tabak, suiker en koffie.
De stad heeft een grote diversiteit aan etnische groepen, naast een meerderheid van Javanen wonen er bijvoorbeeld veel Madurezen, etnische Chinezen en is er een Joodse gemeenschap.
In Surabaya zijn, dankzij de rijke zeevaarttraditie, ook veel marine-instituten aanwezig, waarvan de Naval Military Academy het grootste en bekendste is. Op de werf van Pt. Pal Indonesia (PAL) worden schepen gebouwd voor de Indonesische marine en voor export. De haven van Surabaya is de op een na grootste van Indonesië, na die van Jakarta.
Geschiedenis
Surabaya is in 1293 gesticht door Raden Wijaya van Majapahit.[bron?] De naam Surabaya komt volgens de overlevering van de haai Sura en de krokodil Baya die in gevecht gewikkeld zouden zijn in de rivier de Kalimas ('gouden rivier'). Op de plek waar dit gevecht is geweest, ligt nu de stad. In 1525 bekeerden de heersers van Surabaya zich tot de islam, wat de start was voor een periode van macht.[bron?] In 1625 werd Surabaya door het sultanaat Mataram uit Midden-Java veroverd.
In 1743 veroverde de VOC Soerabaja op de inheemse bevolking. De stad was als handels- en havenstad van groot belang in de toenmalige kolonieNederlands-Indië.
In 1942 viel de stad in Japanse handen, totdat de geallieerden Surabaja in 1944 bombardeerden.
Op 17 augustus 1945 riep Soekarno de onafhankelijkheid van Indonesië uit, zeer tegen de zin van Nederland.
In oktober 1945 ontbrandde de Bersiap tegen Europeanen, etnische Chinezen en Indo-Europeanen, Totoks en alle andere bevolkingsgroepen, zoals de Molukkers, die aan de kant van de Nederlandse Koloniale macht hadden gestaan. De strijd om Surabaja ging tussen Britse bezettingstroepen en xenofobe Indonesische nationalisten, die weigerden hun wapens in te leveren. De nationalisten moesten na felle gevechten de stad uiteindelijk prijsgeven.
Begin 1946 werden de Britten afgelost door Nederlandse troepen die inmiddels op Java waren geland. De verwoeste stad werd na de soevereiniteitsoverdracht, onder druk van de westerse geallieerden, door Nederland aan Indonesië overgedragen op 27 december 1949. Surabaya werd nadien herbouwd. In 1995 vierde men haar 700-jarig bestaan.
Prentbriefkaart van de sluizen in naburige Goebeng (1906-1930). Collectie KITLV, Leiden
Hoogbouw in Surabaya
Verkeer en vervoer
Surabaya heeft een internationale luchthaven, die tevens een militaire basis is: Luchthaven Juanda. Deze luchthaven is op de internationale luchthaven in Jakarta en Denpasar na de drukste van Indonesië. De Suramadubrug, de langste brug van Indonesië, verbindt Surabaya met het eiland Madura. De brug is geopend op 12 juni 2009.
De stad heeft een grote Chinese gemeenschap. Zij noemen de stad Vier Rivieren (泗水), een benaming die nog afstamt van toen Zheng He hier aan land ging en vier rivieren ontdekte. De Zheng Hemoskee (郑和清真寺) zou door deze islamitische zeevaarder zijn gesticht. De meerderheid van de Chinezen heeft wortels in de regio Minnan van de Chinese provincie Fujian. 78% van de lokale economie is in handen van de etnische Chinezen. In de stad zijn verschillende tempels door Chinezen gebouwd. De confuciustempel van Surabaya Chinatown wordt Gredja Boen Bio (文庙) genoemd.
Toerisme
Surabaya is geen bekende toeristische bestemming. Het vliegveld van Surabaya, Juanda International Airport, is te gebruiken als toegangspoort tot Java. Onder andere vluchten van Cathay Pacific, Garuda Indonesia, Singapore Airlines landen op dit vliegveld. Het vliegveld ligt ongeveer 15km van het centrum van de stad. Veel toeristen gebruiken Surabaya als aankomsthaven, om hierna snel verder te reizen. Toch zijn er enkele bezienswaardigheden in de stad te vinden:
Traditionele haven Kalimas, de haven van Surabaya
Surabaya Zoo, de grootste dierentuin van Zuidoost-Azië
Surabaya Al-Akbar Moskee, een van de grote moskeeën van Indonesië
Tunjungan Plaza, het grootste winkelcentrum van Oost-Java
Bungkul Park, het beroemde park aan de Jalan Raya Darmo
Tunjungan Boulevard, waar zijn winkelstraten en historische gebouwen zoals het Majapahit Hotel
Helden Monument(Tugu Pahlawan), is een symbool van de stad Surabaya en herdenkt de slag van 10 november
Bank Indonesia Museum, Het museum is gevestigd in een gebouw dat voorheen bekend stond als De Javasche Bank hoofdkantoor.
Suramadubrug, die Surabaya verbindt met het nabijgelegen eiland Madura
Het Siola-gebouw, gelegen aan de Tunjungan-boulevard, een voormalig winkelgebouw dat nu een openbaar winkelcentrum is voor taken van de civiele overheid
↑Surabaya is de grootste stadsgemeente (kota) van Indonesië. De stad Jakarta, officieel een provincie bestaande uit vijf stadsgemeenten, is echter groter. Top 11: de grootste steden van Indonesië.In de Archipel(13 maart 2017).Geraadpleegd op 4 april 2018.