Southern hiphop, ook wel southern rap genoemd, is een regionale stroming binnen de hiphop, die zich vanaf de jaren 1980 ontwikkelde in het zuiden van de Verenigde Staten. Belangrijke centra waren Houston, Atlanta, Memphis, New Orleans en Miami. De stroming omvat verschillende muzikale stijlen, waaronder Miami bass, crunk en trap. De benaming dirty south wordt eveneens gebruikt voor zuidelijke hiphop en de bijbehorende muziekcultuur.
Southern hiphop ontwikkelde zich in de jaren 1980, toen hiphop zich vanuit New York naar andere delen van de Verenigde Staten verspreidde. In het zuiden ontstonden verschillende lokale hiphopscenes, waarin invloeden uit onder meer funk, soul en elektronische dansmuziek werden verwerkt. Aanvankelijk kregen deze scènes minder landelijke aandacht dan de hiphop uit New York en Californië.
In Miami ontstond Miami bass, een dansgerichte stijl met zware baslijnen en snelle ritmes. De groep 2 Live Crew speelde een belangrijke rol bij de popularisering ervan. In Houston verwierf de groep Geto Boys bekendheid met expliciete teksten over criminaliteit, geweld en het straatleven. Ook het Texaanse duo UGK droeg bij aan de ontwikkeling van een eigen zuidelijke hiphopsound, waarin invloeden uit funk, soul en blues werden verwerkt.
In de jaren 1990 groeide southern hiphop uit tot een belangrijke stroming binnen de Amerikaanse hiphop. Vooral Atlanta ontwikkelde zich tot een invloedrijk centrum. Groepen als OutKast en Goodie Mob combineerden hiphop met invloeden uit funk en soul en droegen bij aan de bekendheid van de zuidelijke hiphopscene. In deze periode raakte ook de benaming dirty south ingeburgerd.
In dezelfde periode ontwikkelden zich andere regionale stijlen. In New Orleans ontstond bounce, een dansgerichte vorm van hiphop met herhalende ritmes en energieke zang en rap. Platenlabels als No Limit Records en Cash Money Records droegen bij aan de groeiende populariteit van southern hiphop. Ook de groep Three 6 Mafia uit Memphis kreeg bekendheid met een donkere, sterk ritmische muziekstijl.
In de jaren 2000 groeide southern hiphop uit tot een van de commercieel succesvolste stromingen binnen de Amerikaanse hiphop. Artiesten als Ludacris, Lil Wayne en T.I. bereikten een breed publiek. Tegelijkertijd werd crunk populair, een energieke stijl met zware baslijnen, herhalende ritmes en vaak geschreeuwde teksten. Vooral Lil Jon speelde een belangrijke rol bij de verspreiding ervan.
In dezelfde periode ontwikkelde zich in Atlanta de trapmuziek, een stijl met diepe baslijnen, elektronische drumritmes en snel herhaalde, hoge tikgeluiden. Artiesten als T.I., Jeezy en Gucci Mane speelden een belangrijke rol bij de popularisering ervan. Trap groeide later uit tot een invloedrijke stijl binnen de internationale hiphop.
Vanaf de jaren 2010 kregen artiesten als Future, Migos en Young Thug brede bekendheid. Zij bouwden voort op de zuidelijke hiphoptraditie en droegen bij aan de wereldwijde populariteit van trap.