De Spoelberch

Het wapen van De Spoelberch
Het kasteel de Spoelberch in Lovenjoel werd vermoedelijk omstreeks 1750 gebouwd als huis van plaisantie voor de familie de Spoelberch

De Spoelberch, oorspronkelijk ook Van Spoelberch, is de naam van een oude adellijke familie in de Zuidelijke Nederlanden. Enkele leden hebben zich in de twintigste eeuw in België ontwikkeld tot aanzienlijke investeerders in brouwerijactiviteiten met name als controlerende aandeelhouders van wereldbrouwer AB Inbev. Om minder afhankelijk te zijn van de grillige biersector heeft de familie de laatste decennia ook een meerderheidsbelang verworven in de Belgische industriële holding Cobepa.

Geschiedenis

De stamboom Spoelberch klimt op tot in de 16de eeuw. In 1636 werd Jan Baptist van Spoelberch (ook Joannes Baptista Spoelberghs), krijgsheer in dienst van de keizer, in de adel bevestigd door keizer Ferdinand II, die hem de titel verleende van ridder van het Heilige Roomse Rijk.

Koning Filips IV van Spanje bevestigde in 1651 de adelsverheffing in hoofde van Ferdinand van Spoelberch, krijgsheer en zoon van Jan Baptist.

Onder het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden verkregen vier afstammelingen, Jean-Charles, François, Charles-Alexandre en Jean-Henri de Spoelberch in 1816 adelserkenning met de toekenning (behalve aan Charles-Alexandre) van de titel van burggraaf, overdraagbaar op alle mannelijke en vrouwelijke nazaten. Alleen Jean-Charles heeft nazaten tot in de eenentwintigste eeuw.

Spoelbergh behoorde tot de traditionele landadel, met sommige leden in krijgsdienst, die er door aankopen van heerlijkheden en ander vastgoed evenals door een volgehouden huwelijkspolitiek, een aanzienlijk patrimonium opbouwden. Ze slaagden erin de revolutiejaren zonder veel schade of verlies door te komen.

Door het huwelijk in 1873 van Adolphe de Spoelberch (1839-1913) met Elise Willems (1855-1941), dochter van Edmond Willems, erfde de familie Spoelberch in 1922 het kasteeldomein van Wespelaar, dat tot vandaag in hun bezit bleef.

De Spoelberchs, die hoofdzakelijk verbonden bleven met de stad Leuven en haar directe omgeving (Lovenjoel, Haacht, Wespelaar), waren niet actief in het industriële leven, en geen enkele van hen is in de 18de-19de eeuw terug te vinden onder de investeerders in banken en financiële instellingen, noch in dynamische sectoren zoals koolmijnen, hoogovens, spoorwegen, elektriciteit enz.

Brouwers

Door het huwelijk van Adolphe de Spoelberch met Elise Willems, een dochter van de eigenaar van Artois, senator Edmond Willems kasteelheer in Wespelaar, trad de familie De Spoelberch toe tot de kleine groep van aandeelhouders van de brouwerij Artois. Ze bevonden er zich samen met een andere oude adellijke familie, de Mévius, na het huwelijk van Amélie Willems (1859-1947), zus van Elise, met senator Eugène de Mévius (1857-1936).

Gezamenlijke financiële inspanningen hielpen niet alleen de brouwerij Artois zich te ontwikkelen, maar maakten vooral dat voor en na de Tweede Wereldoorlog veel andere brouwerijen konden worden opgekocht en Stella Artois stilaan bij de grootste Belgische brouwerijen ging behoren. Toch bleef het nog een relatief bescheiden vennootschap, die niet bij de grote industriële groepen werd vernoemd.

Het toetreden tot de wereld van de nijverheid wijzigde het leven van de afstammelingen van Adolphe de Spoelberch. Enkelen onder hen speelden een actieve rol in de brouwerij. Allen groepeerden ze zich in familievennootschappen, die niet alleen leefden van dividenden, maar ook bereid waren nieuwe kapitalen in de onderneming te investeren telkens dit nodig bleek.

De spectaculairdere opgang begon pas in het laatste kwart van de twintigste eeuw. Ze werd vooral gekenmerkt door de fusie in 1988 van brouwerij Artois met zijn belangrijkste concurrent, de Luikse Brouwerij Piedbœuf van de familie Van Damme, om de groep Interbrew te vormen. In 2004 volgde de fusie met de Braziliaanse brouwerijengroep AmBev. In 2008 kocht de groep de Amerikaanse brouwerijen Anheuser-Busch en werd hierdoor het grootste brouwerijconcern ter wereld.

De fusies en kapitaalsverhogingen hebben gemaakt dat het aandeel van de familie De Spoelberch in het geheel van de aandeelhouders aanzienlijk is verwaterd. Daar staat tegenover dat de waarde van de aandelen op spectaculaire wijze is gestegen. Waren de familieleden in de jaren 1980 miljardair in Belgische franken, dan werden ze dat weldra in euro's. In studies met tabellen wie de rijkste Belgen zijn, wordt de familie de Spoelberch vanaf het begin van de eenentwintigste eeuw als de rijkste vermeld. De families de Spoelberch, de Mévius en Vandamme worden samen vermeld met een gezamenlijke potentiële of virtuele rijkdom ter waarde van een aantal miljarden. Sommige journalisten geven het cijfer van 14 miljard, andere van 25 miljard euro. De familiale brouwerijaandelen van de Spoelberchs zijn tot 2024 door een familiepact verankerd.

In april 2016 doken een paar namen van familieleden op in de zogenaamde Panama Papers.

Genealogie

Literatuur

Zie de categorie House of Spoelberch van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.