Chemische technologie is een technische wetenschap, die principes uit de chemie, natuurkunde, wiskunde en informatica gebruikt voor technologische toepassingen. Andere benamingen zijn scheikundige technologie en technische scheikunde.
Chemische technologie houdt zich bezig met het ontwerp en onderhoud van chemische processen in de chemische industrie. Chemisch technologen in dit vakgebied worden procestechnoloog genoemd.
Chemisch technologen zoeken de veiligste en meest economische oplossing voor een chemisch-industrieel proces. Dat betekent dat de volledige productieketen wordt geoptimaliseerd. Dit kan bereikt worden op diverse manieren. Het verhogen van de temperatuur zorgt dat veel chemische reacties makkelijker en sneller verlopen. Reacties met een lage conversie hebben vaak gerecycleerde stromen nodig. Dit is op laboratoriumschaal nauwelijks uit te voeren. In de industrie is het niet onwaarschijnlijk om zes (soms zelfs twaalf) verdampingsstappen te gebruiken. Op laboratoriumschaal wordt slechts één stap gebruikt, wat veel meer energie vergt.
In de chemische technologie worden verschillende apparaten gebruikt:
In elk van deze apparaten vindt een proces plaats, bijvoorbeeld: chemische reactie, massaoverdracht, warmte-uitwisseling, impulsoverdracht. In sommige apparaten vinden zelfs meerdere processen plaats zoals in een reactieve destillatie kolom.
In de chemische technologie spelen drie natuurkundige wetten een rol:
De 'boekhouding' voor een fabriek wordt bijgehouden in een massabalans en een energiebalans. Beide worden opgesteld zowel voor individuele apparaten als voor gehele fabrieken.
Chemisch technologen houden zich bezig met veel meer dan alleen het ontwerp van een fabriek. Ze besteden aandacht aan de ontwikkeling van nieuwe producten en materialen. Veiligheid en milieu spelen een grote rol in de chemische technologie. Daarmee tracht men chemische rampen zoals in Bhopal te vermijden. Ook de schadelijke uitstoot van chemische fabrieken is veel minder geworden.
De volgende universiteiten en hogescholen bieden de studierichting chemische technologie aan:
- In België
- In Nederland (HBO en WO)
- De Haagse Hogeschool
- Hogeschool Utrecht
- Hogeschool Rotterdam
- Rijksuniversiteit Groningen
- Saxion
- Technische Universiteit Delft (onder de naam Molecular Science & Technology (MST))
- Technische Universiteit Eindhoven (onder de naam Scheikundige Technologie)
- Universiteit Twente (onder de naam Chemical Science and Engineering)
- Hanzehogeschool Groningen
- NHL Hogeschool
- Avans Hogeschool
- Zuyd Hogeschool (onder de naam Applied Science)
- Hogeschool Van Hall Larenstein
- Fontys Hogeschool (onder de naam Applied Science)
