Tilo Medek

Tilo Medek
Tilo Medek
Algemene informatie
Geboortedatum 22 januari 1940Bewerken op Wikidata
Geboorteplaats JenaBewerken op Wikidata
Overlijdensdatum 3 februari 2006Bewerken op Wikidata
Overlijdensplaats DuderstadtBewerken op Wikidata
Begraafplaats NordfriedhofBewerken op Wikidata
Werk
Beroep componist, muziekuitgever, muzikantBewerken op Wikidata
Studie
School/universiteit Humboldtuniversiteit van Berlijn, Hochschule für Musik „Hanns Eisler“
Persoonlijk
Talen Duits
Diversen
Prijzen en onderscheidingen Ernst Reuter Prize (1982)
Website Officiële website
Archieflocatie(s) Saxon State and University LibraryBewerken op Wikidata
graf

Tilo Medek (ook: Müller-Medek) (Jena, 22 januari 1940 – Duderstadt, 3 februari 2006) was een Duits componist, muziekpedagoog en musicoloog. Hij was een zoon van het echtpaar Willy Müller-Medek, eveneens componist, en Rosa Gewehr (1902-1976).

Levensloop

Medek kreeg vanaf 1950 muziekles aan de stedelijke muziekschool van Jena in de vakken viool, piano en improvisatie. Grote invloed op zijn ontwikkeling als componist kreeg hij door de in 1957 mogelijke deelname aan de 12e Internationale Ferienkurse für Neue Musik Darmstadt. Een studie bij de vijanden van de arbeidersklasse was toen nog een groot probleem voor een student uit de voormalige Duitse Democratische Republiek (DDR). Hij studeerde toen bij docenten zoals Alexander Jemnitz, Luigi Nono, Hermann Scherchen en Karlheinz Stockhausen. Tussen 1959 en 1962 studeerde Medek piano bij Kurt Johnen (1884-1965) in Quedlinburg. Vervolgens studeerde hij musicologie aan de Humboldtuniversiteit in Berlijn bij Walther Vetter, Ernst Hermann Meyer en Georg Knepler, maar ook psychologie bij Kurt Gottschaldt, kunstgeschiedenis bij Karl-Heinz Clasen, tuinarchitectuur bij Willy Kurth en theologie bij Lieselotte Richter. Tegelijkertijd studeerde hij aan de Hochschule für Musik „Hanns Eisler“ in Berlijn compositie bij Rudolf Wagner-Régeny (1903-1969).

Na de bouw van de Berlijnse Muur verloor Medek zijn studietoelage en werd daardoor naast het studium werkzaam als correpetitor aan het Ensemble van de Berlijnse arbeidersjeugd en als componist van hoorspel en toneelmuziek. In 1964 maakte hij met zijn these Die Vertonungen von Goethes Prometheus-Gedicht zijn diploma in musicologie. Vervolgens studeerde hij in masterclasses van Rudolf Wagner-Régeny tot 1967.

Vanaf dat tijdstip sleepte Tilo Medek bij compositiewedstrijden een groot aantal internationale prijzen. Tijdens de Internationale compositiewedstrijd van de Stichting Gaudeamus in 1967 won hij met zijn werk Todesfuge een prijs. Voor zijn werk Das Dekret über den Frieden won hij in 1968 een compositie concours van de University at Buffalo, The State University of New York in Buffalo eveneens een prijs. In 1969 won hij de operawedstrijd van de DDR met het werk Einzug en in 1970 met Kühl, nicht lau, de nr. 2 uit Lesarten an zwei Klavieren de Friedrich-Kuhlau-Wettbewerb van de stad Uelzen. Met zijn Kindermesse won hij de 22e "Tribune internationale des Composits" van de UNESCO in Parijs in 1975 en in hetzelfde jaar de "Prix Folklorique" van Radio Bratislava voor het werk Der schwere Traum. Voor de opname van de Katholieke Radio Omroep van zijn Kindermesse kreeg hij in 1977 de "Prix Danube" eveneens in Bratislava. In 1982 werd hij samen met Dorothea Medek voor het radio-feature Westöstliche Wechsel, ausgestellt in der Ankunftszeit met de Ernst-Reuter-Preis bekroond.

Alhoewel zijn vele prijzen van een grote internationale waardering getuigen, moest hij in de DDR vanaf 1968 een functiebeperking constateren. Naar zijn eigen inschatting had het te maken met de consequenties uit de Praagse Lente in samenhang met zijn toenmalige werken Das Dekret über den Frieden (Vladimir Lenin) en de Battaglia alla turca de nr. 1 uit de Lesarten an zwei Klavieren.

In gevolg van het door hem mee ondertekende protest van DDR schrijvers tegen het ontnemen van het staatsburgerschap van de zanger Wolf Biermann werd ook hem zelf in 1977 de staatsburgerschap ontnomen (Entlassung aus der Staatsbürgerschaft der Deutschen Demokratischen Republik). Hij verhuisde eerst in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen naar Adscheid, een deelgemeente van de stad Hennef (1977-1980), maar vertrok later naar Unkel (1980-1985) en sinds 1985 naar Remagen-Oberwinter. In 1982 richtte hij een eigen muziekuitgeverij "Edition Tilo Medek" op.

Medek was medeoprichter van de Vrije academie van de kunsten in Mannheim. In februari 1992 was hij erecomponist tijdens het 8e Festival International des Chœurs d’Enfants in Nantes en in de zomer van 1994 was hij eregast in de Duitse academie in Rome (Villa Massimo). In 1999 werd hij corresponderend lid van het Collegium opaeum Jenense aan de Friedrich-Schiller-Universität Jena

Vanaf september 2002 was hij docent voor compositie aan het staatelijke muziekgymnasium van de Duitse deelstaat Rijnland-Palts in Montabaur

Als componist heeft hij een omvangrijk oeuvre in vele genres achterlaten.

Compositie

Werken voor orkest

Werken voor instrumenten en orkest

Werken voor harmonieorkest

Missen, cantates en andere kerkmuziek

Muziektheater

Opera's

Voltooid in titel aktes première libretto
1969 Einzug 1 akte 11 oktober 1969, Potsdam, Rokokotheater im Neuen Palais Isaac Babel
1984-1986 Katharina Blum 20 april 1991, Bielefeld Dorothea Medek naar Heinrich Böll: "Die verlorene Ehre der Katharina Blum"
1987 Gritzko und der Pan, kinderopera 27 mei 1990, Detmold, Westfälisches Musikfest naar het Oekraïense sprokje
2003 Der Überfall 15 november 2003, Keulen Elke Heidenreich

Balletten

Voltooid in titel aktes première libretto choreografie
1963 Tanzstudie 10 april 1974, Oost-Berlijn
1968 Porträt eines Tangos 16 februari 1969, Potsdam
1972 David und Goliath 10 taferelen 23 januari 1973, Oost-Berlijn, Staatsoper Unter den Linden Dietmar Seyffert

Toneelmuziek

Vocale muziek

Wereldlijke cantates

  • 1963 Der Silberreiher, cantate voor solisten, vrouwenkoor, blaaskwintet en contrabas - tekst: Li-tai-pe
  • 1995 Das augenlose Herz, cantate voor gemengd koor en slagwerk - tekst: Stefan Andres
  • 1996-1998 Der Frieden wird immer gefährlicher, cantate voor tenor, gemengd koor en orkest - tekst: Friedrich Dürrenmatt en Dorothea Medek
  • 1999 Morgenröthe im Aufgang, cantate voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, orkest en orgel - tekst: Jacob Böhme en de componist

Werken voor koor

  • 1971/1977 Deutschlandlieder, voor vijfstemmig kinderkoor - tekst: Bertolt Brecht - première: 14 januari 1979, Vaals
  • 1972-1974 Blauerei, voor driestemmig kinderkoor - tekst: Peter Hacks, Heinz Kahlau, Dorothea Medek
  • 1974 Eine Mandel preußischer Abzählreime, voor mannenkoor
  • 1975 Als ich auf dem Wacholder saß, voor mannenkoor
  • 1975 Der schwere Traum, voor sopraan solo en gemengd koor - première: 13 maart 1976, Hilversum
  • 1976 Bitte am Abend, voor gemengd koor (Latijn) - première: 3 april 1977, Epen
  • 1976 Kindergartenliederbuch, voor eenstemmig kinderkoor - tekst: Dorothea Medek
  • 1976 Pfauenauge, voor vierstemmig kinderkoor - tekst: Dorothea Medek
  • 1977 Susa nina, Vlaams lied voor kinderkoor
  • 1977 Zwei Trinklieder, voor mannenkoor - tekst: Johann Wolfgang von Goethe
  • 1977-1978 Sinnsprüche des Angelus Silesius, twaalf stukken voor zes solostemmen of gemengd koor
  • 1978 Wenn Schnee fällt, voor vierstemmig kinderkoor - tekst: Dorothea Medek
  • 1982 Wie lieblich ist der Maien, voor gemengd koor
  • 1983 Bitte am Morgen, voor gemengd koor (Latijn)
  • 1984 An den Aether, voor driestemmig koor en solo - tekst: Friedrich Hölderlin
  • 1985 Zwanzig polnische Weihnachtslieder, voor gemengd koor
  • 1985/1999 Drei deutsche Weihnachtslieder, voor gemengd koor
  • 1988 Cerveny oas, Macedonisch lied voor gemengd koor
  • 1991-1992 Ein Dutzend deutscher Hausinschriften, voor mannenkoor
  • 1994 Bitte am Mittag, voor gemengd koor (Latijn)
  • 1996 Heros Turm, voor gemengd koor - tekst: Franz Grillparzer
  • 1997-2002 Innige Frühlingsbelustigung, twee gezangen voor gemengd koor - tekst: Gerhard Tersteegen
    1. Wo bleibt die Pracht?
    2. Innige Frühlingsbelustigung
  • Bolen Milezi, volksliederen vanuit Noord-Macedonië voor driestemmig kinderkoor
  • Burschen aus Mystrina, volkslied vanuit Tsjechië voor driestemmig koor
  • Katjuscha, voor kinderkoor
  • Omnis perfectio

Liederen

  • 1959-1960 Deines Atems heller Wind, voor zangstem en piano - tekst: Johannes R. Becher
  • 1961/1968 Darin dein Atem seinen Duft verhaucht, voor zangstem en piano - tekst: Ricarda Huch
  • 1962 Federico-Garcia-Lorca-Lieder, voor zangstem en piano
  • 1962-1963 Abendgesang oder Der neue Orpheus, liederencyclus voor zangstem en piano - tekst: Yvan Goll
  • 1963 Altägyptische Liebeslieder - Mein Herz ist Dir gewogen, voor twee zangstemmen en orkest
  • 1967 Um aufzufahren gen Himmel, voor zangstem en piano - tekst: Pablo Neruda, Duitse vertaling: Katja en Erich Arendt
  • 1967-1970 Die Liebesgeschichte einer schönen Lyoneser Seilerin, namens Louize Labé, voor zangstem en gitaar - tekst: Paul Zech
  • 1968 Am Fenster, voor alt en piano - tekst: Adelbert von Chamisso
  • 1968 Das Wunder, voor twee zangstemmen en piano - tekst: Johannes R. Becher
  • 1968 Die frühen Gräber, voor zangstem en piano - tekst: Friedrich Gottlieb Klopstock
  • 1968 Matthias-Claudius-Lieder, voor zangstem en piano
  • 1968 Meine Wunder, voor zangstem en piano - tekst: Else Lasker-Schüler
  • 1968 Zehn einstimmige Weisen des Oswald von Wolkenstein, voor zangstem en gitaar
  • 1968/1998 Bertolt-Brecht-Lieder, voor zangstem en piano
  • 1970 Abendlied, voor sopraan (of tenor) en piano - tekst: Thomas Brasch
  • 1970 Licht und Schatten, voor zangstem en piano - tekst: Franz Grillparzer
  • 1970 Fragmente einer Kleisthymne, voor tenor, blaaskwintet en piano - tekst: Johannes R. Becher
  • 1973 Lied vom Kommunismus, voor zangstem en piano - tekst: Volker Braun
  • 1973 In meinem Land singen die Maurer, voor zangstem en gitaar - tekst: Yvan Goll
  • 1974 Ich mach ein Lied aus Stille, liederencyclus voor zangstem en klarinet - tekst: Eva Strittmatter
  • 1974 Handtuchsprüche, voor zangstem en piano - tekst: Kurt Bartsch
  • 1974 Lied zum deutschen Tanz, voor zangstem en piano - tekst: Jakob Michael Reinhold Lenz
  • 1975 Geistliches Lied, voor zangstem en piano - tekst: Georg Trakl
  • 1975/1981 Dorothea-Medek-Lieder, voor zangstem en piano
  • 1995 Das Wunder von Kana, voor bariton en piano - Stefan Andres
  • 1997 Monatsbilder (nach Hildegard von Bingen), voor zangstem en piano
  • 1999 Ich lebe grad, da das Jahrhundert geht, voor alt en piano - tekst: Rainer Maria Rilke
  • 2000 Über die Himmelskugel, voor zangstem en orgel - tekst: Andreas Gryphius
  • 2002 Gebet, voor zangstem en piano - tekst: Else Lasker-Schüler
  • 2002 Quatre chansons rhénanes, voor bariton en piano (Frans) - tekst: Guillaume Apollinaire
  • 2003 Die Ahr, voor zangstem en piano - tekst: Carmen Sylva
  • 2005 Auch das Schöne muß sterben, voor zangstem en piano (of gitaar) - tekst: Friedrich von Schiller
  • 2005 Auf Gottsuche, voor bariton en orgel - tekst: Ernst Barlach
    1. Kann der Mensch einen Gott ertragen
    2. Gott stößt mich von sich ab

Andere vocale muziek

  • 1965 Johann Wallbergens natürliche Zauberkünste 1768, een muzikale contemplatie in 22 delen voor sopraan, spreker en salonorkest
  • 1967 Sintflutbestanden, drieluik voor tenor, hoorn en piano - tekst: Erich Arendt
  • 1967-1970 Vier Tagebuchseiten aus Vietnam, voor zangstem, dwarsfluit, gitaar en slagwerk
  • 1975 So ein Struwwelpeter, muzikale volksprent voor sopraan solo, kinderkoor, dwarsfluit, fagot, marimba, slagwerk - tekst: Hansgeorg Stengel
  • 1976/1986 Weltliche Fürbitten, drie chansons voor sopraan, blaaskwintet, piano en slagwerk - tekst: Dorothea Medek
  • 1986-1988 Kriegsgefangen, drie gezangen voor tenor, blaaskwintet, piano en kleine trom - tekst: Günter Eich

Kamermuziek

Werken voor tokkelorkest

Werken voor orgel

Werken voor piano

Werken voor beiaard

Werken voor slagwerk (percussie)

Elektronische muziek

Publicaties

Bibliografie