Echte motten

Echte motten
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren) Stam: Arthropoda (Geleedpotigen) Klasse: Insecta (Insecten) Orde: Lepidoptera (Vlinders) Superfamilie: Tineoidea
Familie
Tineidae Latreille, 1810
Afbeeldingen op Wikimedia Commons
Echte motten op Wikispecies
Portaal    Biologie Insecten

De echte motten (Tineidae) zijn een familie van vlinders uit de superfamilie Tineoidea. De familie telt wereldwijd bijna 2400 soorten, verdeeld over ruim driehonderd geslachten. Het typegeslacht van de familie is Tinea.

Kenmerken

De meeste soorten zijn klein tot middelgroot. Ze zijn eenkleurig bruin of beige, soms met fraaie goudglans. Ze hebben haarvormige schubben op de kop en een kleine roltong (of zelfs geen). Ze hebben smalle vleugels, die in rust schuin boven het achterlijf worden gehouden. De vleugelspanwijdte varieert van 0,2 tot 2 cm.

Leefwijze

Veel soorten worden als schadelijk gezien. Het voedsel van de rupsen bestaat overwegend uit dood organisch materiaal. De volwassen dieren eten en vliegen meestal niet, maar gebruiken liever hun lange poten, zelfs als ze bedreigd worden.

Voortplanting

De 30 tot 80 eieren worden afgezet over een tijdsbestek van 3 weken.

Verspreiding en leefgebied

De soorten zijn inheems in Europa en onbedoeld door de mens over de hele wereld verspreid. Ze leven in rottend hout, zwammen, droog organisch materiaal, wol, textiel en gedroogd voedsel.

Enkele soorten

• Euplocamus anthracinalis - Sterrenhemelmot
• Monopis imella - Egaal kijkgaatje
• Monopis monachella - Zustermot
• Monopis obviella - Geel kijkgaatje
• Morophaga choragella - Elfenbankjesmot
• Nemapogon granella - Gespikkeld kroeskopje
• Niditinea fuscella - Bruingevlekte klerenmot
• Tinea pellionella - Gewone pelsmot
• Tinea semifulvella - Auroramot
• Tineola biselliella - Klerenmot
• Triaxomera parasitella - Zwammenmot
• Trichophaga tapetzella - Roomtipje

Literatuur

Tymo Muus: Handboek Motten. Alle microvlinders van Nederland en België | deel 1 en 2. KNNV, 2026.

Onderfamilies en geslachten

• Acrolophinae Busck, 1912
  • Acrolophus Poey, 1832
  • Amydria Clemens, 1859
  • Drastea Walsingham, 1914
  • Exoncotis Meyrick, 1919
  • Ptilopsaltis Meyrick, 1935

• Erechthiinae Meyrick, 1880

Anastathma Meyrick, 1886 Callicerastis Meyrick, 1916 Comodica Meyrick, 1880 Erechthias Meyrick, 1880 Petula Clarke, 1971

Phthinocola Meyrick, 1886 Pisistrata Meyrick, 1924 Pontodryas Meyrick, 1920 Thuriostoma Meyrick, 1934

• Euplocaminae
  • Euplocamus Latreille, 1809

• Hapsiferinae Gozmány, 1968

Agorarcha Meyrick, 1935 Ancystrocheira Gozmány, 1969 Briaraula Meyrick, 1922 Callocosmeta Gozmany, 1969 Chrysocrata Gozmany, 1969 Cimitra Walker, 1864

Colobocrossa Meyrick, 1924 Cubitofusa Gozmany & Vari, 1973 Cynomastix Meyrick, 1930 Dasyses Durrant, 1903 Hapsifera Zeller, 1847 Hapsiferona Gozmany, 1967

Paraptica Meyrick, 1917 Parochmastis Meyrick, 1917 Phyciodyta Meyrick, 1918 Pitharcha Meyrick, 1908 Rhinophyllis Meyrick, 1936 Rooiklipia Mey & Léger, 2021

Tiquadra Walker, 1863 Trachycentra Meyrick, 1886 Zygosignata Gozmany & Vari, 1973

• Harmacloninae
  • Harmaclona Busck, 1914

• Hieroxestinae Meyrick, 1893

Amphixystis Meyrick, 1901 Archemitra Meyrick, 1920 Asymplecta Meyrick, 1921 Crobylophanes Meyrick, 1938 Kermania Amsel, 1964 Mitrogona Meyrick, 1920

Oinophila Stephens, 1848 Opogona Zeller, 1853 Phaeoses Forbes, 1922 Phruriastis Meyrick, 1923 Tineomigma Gozmány, 2004 Wegneria Diakonoff, 1951

• Myrmecozelinae Căpuşe, 1968

Acanthocheira Gozmany, 1968 Analytarcha Meyrick, 1921 Ateliotum Zeller, 1839 Cephimallota Bruand, 1851 Cephitinea Zagulajev, 1964 Ceratuncus G. Petersen, 1957 Criticonoma Meyrick, 1910 Dicanica Meyrick, 1913 Drosica Walker, 1863 Ectropoceros Diakonoff, 1955

Ellochotis Meyrick, 1920 Endromarmata Gozmány & Vári, 1973 Exoplisis Gozmány, 1976 Gerontha Walker, 1864 Haplotinea Diakonoff & Hinton, 1956 Heterostasis Gozmány, 1965 Hilaroptera Gozmány, 1969 Histiovalva Gozmány, 1965 Homalopsycha Meyrick, 1920 Hoplocentra Gozmány, 1968 Janseana Gozmány & Vári, 1973

Machaeropteris Walsingham, 1887 Mesopherna Meyrick, 1893 Metapherna Robinson & Nielsen, 1993 Mimoscopa Meyrick, 1893 Moerarchis Durrant, 1914 Myrmecozela Zeller, 1852 Ochetoxena Meyrick, 1920 Pachyarthra Amsel, 1940 Pararhodobates G. Petersen, 1958 Phthoropoea Walsingham, 1896 Probatostola Meyrick, 1926

Propachyarthra Gozmány & Vári, 1973 Protaphreutis Meyrick, 1922 Reisserita Agenjo, 1952 Rhodobates Ragonot, 1895 Sarocrania Turner, 1923 Scalmatica Meyrick, 1911 Syncalipsis Gozmány, 1965 Syngeneta Gozmány, 1967 Timaea Walker, 1863 Tineovertex Moriuti, 1982 Tracheloteina Gozmány, 1967

• Nemapogoninae Hinton, 1955

Archinemapogon Zagulajev, 1962 Dinica Gozmány, 1965 Gaedikeia Sutter, 1998 Hyladaula Meyrick, 1920 Nemapogon Schrank, 1802 Nemaxera Zagulajev, 1964

Neurothaumasia Le Marchand, 1934 Peritrana Meyrick, 1907 Triaxomasia Zagulajev, 1964 Triaxomera Zagulajev, 1959 Vanna Robinson & Nielsen, 1993

• Perissomasticinae Gozmány, 1965

Ectabola Gozmany, 1966 Edosa Walker, 1866 Hyperbola Gozmány, 1965

Perissomastix Warren & Rothschild, 1905 Praelongicera Amsel, 1956 Theatrochora Meyrick, 1921

• Scardiinae Eyer, 1924

Afrocelestis Gozmány, 1965 Afroscardia Robinson, 1986 Amorophaga Zagulajev, 1966 Archyala Meyrick, 1889 Bythocrates Meyrick, 1919 Cnismorectis Meyrick, 1936 Coniastis Meyrick, 1916 Cranaodes Meyrick, 1919

Daviscardia Robinson, 1986 Diataga Walsingham, 1914 Dorata Busck, 1904 Euagophleps Viette, 1952 Leptozancla Meyrick, 1920 Montescardia Amsel, 1951 Morophaga Herrich-Schäffer, 1853 Morophagoides Petersen, 1957

Pelecystola Meyrick, 1920 Ranohira Viette, 1952 Semeoloncha Gozmány, 1968 Scardia Treitschke, 1830 Scardiella Robinson, 1986 Semeoloncha Gozmány, 1968 Tinissa Walker, 1864

• Setomorphinae Walsingham, 1891
  • Lindera Blanchard, 1852
  • Prosetomorpha Davis, 1996
  • Setomorpha Zeller, 1852

• Siloscinae Gozmány, 1968
  • Autochthonus Walsingham, 1891
  • Organodesma Gozmány, 1965
  • Silosca Gozmány, 1965
  • Tetanostola Meyrick, 1931

• Stathmopolitinae
  • Stathmopolitis Walsingham, 1908

• Teichobiinae Heinemann, 1850
  • Dinochora Meyrick, 1924
  • Ectropoceros Diakonoff, 1955
  • Psychoides Bruand, 1853

• Tineinae Latreille, 1810

Acridotarsa Meyrick, 1893 Anomalotinea Spuler, 1910 Asymphyla Gozmany & Vari, 1973 Ceratobia Zagulajev, 1974 Ceratophaga Petersen, 1957 Ceratuncus Petersen, 1957 Clepticodes Meyrick, 1927 Crypsithyris Meyrick, 1907 Crypsithyrodes Zimmerman, 1978 Eccritothrix Bradley & Hinton, 1956 Elatobia Herrich-Schäffer, 1853

Enargocrasis Gozmany & Vari, 1973 Eriozancla Gozmány & Vári, 1973 Fermocelina Hartig, 1950 Graphicoptila Meyrick, 1931 Hippiochaetes Meyrick, 1880 Kangerosithyris Skalski, 1992 Lipomerinx Walsingham, 1914 Metatinea Petersen & Gaedike, 1979 Miramonopis Gozmany, 1966 Monopis Hübner, 1825 Nearolyma Gozmany & Vari, 1973

Niditinea Petersen, 1957 Ocnophilella Fletcher, 1940 Phereoeca Hinton & Bradley, 1956 Praeacedes Amsel, 1954 Pringleophaga Enderlein, 1905 Proterodesma Meyrick, 1909 Proterospastis Meyrick, 1937 Prothinodes Meyrick, 1914 Reisserita Agenjo, 1952 Stemagoris Meyrick, 1911 Tetrapalpus Davis, 1972

Thomintarra Robinson & Nielsen, 1993 Tinea Linnaeus, 1758 Tinemelitta Gozmany & Vari, 1973 Tineola Herrich-Schäffer, 1853 Trichophaga Ragonot, 1894 Transmixta Gozmány & Vári, 1973 Tryptodema Dietz, 1905 Wyoma Clarke, 1986 Xerantica Meyrick, 1930

• incertae sedis

Acritotilpha Zerny, 1935 Afghanotinea Gozmany, 1959 Amathyntis Meyrick, 1907 Antigambra Meyrick, 1927 Antipolistes Forbes, 1933 Antitinea Amsel, 1955 Apreta Dietz, 1905 Argyrocorys Meyrick, 1938 Astrogenes Meyrick, 1921 Barymochtha Meyrick, 1922 Basanasca Meyrick, 1922 Bascantis Meyrick, 1914 Brithyceros Meyrick, 1932 Catalectis Meyrick, 1920 Catapsilothrix Rebel, 1909 Catazetema Gozmany, 1976 Cervaria Walker, 1866 Chionoreas Meyrick, 1926 Chrysocrata Gozmány, 1969 Clepticodes Meyrick, 1927 Colpocrita Meyrick, 1930 Compsocrita Meyrick, 1922 Cosmeombra Gozmany & Vari, 1973 Cryphiotechna Meyrick, 1932 Crypsitricha Meyrick, 1915 Cubotinea Căpuşe & Georgesco, 1977 Cycloponympha Meyrick, 1913 Dasmomorpha Meyrick, 1919

Dolerothera Meyrick, 1918 Dyotopasta Busck, 1907 Endeixis Gozmany, 1976 Endophthora Meyrick, 1888 Ephedroxena Meyrick, 1919 Episyrta Meyrick, 1929 Eremicola Amsel, 1935 Eretmobela Turner, 1918 Eriozancla Gozmany & Vari, 1973 Erysimaga Meyrick, 1938 Eschatotypa Meyrick, 1880 Eucrotala Meyrick, 1917 Eugennaea Meyrick, 1915 Euprora Busck, 1906 Glaucostolella Fletcher T. B., 1940 Gourbia Chrétien, 1900 Habrophila Meyrick, 1889 Hapalothyma Meyrick, 1919 Harmotona Meyrick, 1919 Hecatompeda Meyrick, 1929 Homodoxus Walsingham, 1914 Hyalaula Diakonoff, 1955 Hypoplesia Busck, 1906 Kariosa Mey, 2011 Leptonoma Meyrick, 1916 Lepyrotica Meyrick, 1921 Leucophasma Walsingham, 1897 Liopycnas Meyrick, 1937

Lithopsaestis Meyrick, 1932 Lysiphragma Meyrick, 1888 Marmaroxena Meyrick, 1927 Melodryas Meyrick, 1910 Monachoptilas Meyrick, 1934 Mythoplastis Meyrick, 1919 Nesophylacella Fletcher, 1940 Nonischnoscia Zagulajev, 1979 Nothogenes Meyrick, 1932 Ogmocoma Meyrick, 1924 Orocrypsona Gozmány, 2004 Otochares Meyrick, 1919 Pachydyta Meyrick, 1922 Panthytarcha Meyrick, 1922 Pedaliotis Meyrick, 1930 Peristactis Meyrick, 1916 Pezetaera Meyrick, 1924 Philagraulella Fletcher, 1940 Phryganeopsis Walsingham, 1881 Plaesiostola Meyrick, 1926 Plemyristis Meyrick, 1915 Polypsecta Meyrick, 1930 Proboloptila Meyrick, 1921 Protagophleps Viette, 1954 Psecadioides Butler, 1881 Pyloetis Meyrick, 1907 Randominta Gozmany, 1976 Rungsiodes Amsel, 1953

Sagephora Meyrick, 1888 Sciomystis Meyrick, 1919 Setiarcha Meyrick, 1932 Stryphnodes Meyrick, 1919 Syncraternis Meyrick, 1922 Syrmologa Meyrick, 1919 Taeniodictys Forbes, 1933 Tephrosara Meyrick, 1915 Thallostoma Meyrick, 1913 Thisizima Walker, 1864 Thomictis Meyrick, 1920 Thyrsochares Meyrick, 1938 Tomara Walker, 1864 Trachyrrhopala Meyrick, 1926 Trachytyla Meyrick, 1931 Trichearias Dognin, 1905 Trierostola Meyrick, 1932 Trithamnora Meyrick, 1913 Xerantica Meyrick, 1930 Xylesthia Clemens, 1859 Xystrologa Meyrick, 1919 Zonochares Meyrick, 1922 Zymologa Meyrick, 1919

Foto's

• 
  Euplocamus anthracinalis
  Sterrenhemelmot
• 
  Monopis imella
  Egaal kijkgaatje
• 
  Monopis monachella
  Zustermot
• 
  Monopis obviella
  Geel kijkgaatje
• 
  Morophaga choragella
  Elfenbankjesmot
• 
  Nemapogon granella
  Gespikkeld kroeskopje
• 
  Nemapogon quercicolella
• 
  Pringleophaga marioni
• 
  Tinea pellionella
  Gewone pelsmot
• 
  Tinea semifulvella
  Auroramot
• 
  Tineola biselliella
  Klerenmot
• 
  Triaxomera parasitella
  Zwammenmot
• 
  Trichophaga tapetzella
  Roomtipje