Torquay United Football Club is een Engelse voetbalclub uit Torquay, Devon. De club speelt in de National League South. Thuiswedstrijden worden afgewerkt op Plainmoor, dat een capaciteit heeft van 6.100 toeschouwers.
De club kwam tussen 1927 en 2014, met uitzondering van het seizoen 2007/08 en 2008/09 uit in de English Football League. Ze speelden nooit hoger dan het derde niveau. Torquay United behaalde anno 2026 zeven keer de vierde ronde van de FA Cup en verloor in 1989 de finale van de Football League Trophy van Birmingham City FC.
Geschiedenis
Oprichting en eerste jaren
Torquay United werd in 1899 opgericht door een groep schoolverlaters onder leiding van sergeant-majoor Edward Tomney. De club speelde zijn eerste wedstrijd tegen een elftal van Upton Cricket Club op een terrein van de plaatselijke landbouwer John Wright aan Teignmouth Road. Na aanvankelijk alleen vriendschappelijke wedstrijden te hebben gespeeld, trad Torquay toe tot de East Devon League en verhuisde de club naar de Recreation Ground, die gedurende vier jaar als thuisbasis diende.
Plainmoor werd in die periode gebruikt door rugbyclub Torquay Athletic. In 1904 nam deze club de huurovereenkomst van de Recreation Ground over van Torquay United, terwijl competitiegenoot Ellacombe Football Club het gebruik van Plainmoor overnam. Torquay United kwam daardoor zonder vaste thuisbasis te zitten en keerde tijdeljike terug naar de velden aan Teignmouth Road.
Toen deze terreinen werden verkocht voor woningbouw, op de locatie waar later Parkhurst Road ontstond, verhuisde de club opnieuw. Torquay United ging vervolgens vier jaar lang een terrein aan Cricketfield Road delen met Torquay Cricket Club. Op deze locatie boekte de club zijn eerste sportieve success door in 1909 kampioen te worden van de Torquay and District League.
In 1910 fuseerde Torquay United met de plaatselijke rivaal Ellacombe FC. De fusieclub ging verder onder de naam Torquay Town. Tegelijkertijd verhuisde de club naar Plainmoor, dat sindsdien de thuisbasis is gebleven. Het stadion werd aanvankelijk gedeeld met Babbacombe, de andere belangrijke voetbalclub uit de stad. Beide clubs kwamen uit in de Plymouth and District League, waarin ook de reserveteams van Exeter City FC en Plymouth Argyle FC actief waren. Torquay Town werd in het seizoen 1911/12 kampioen van deze competitie.
Toetreding tot de Football League
Na de Eerste Wereldoorlog werd de English Football League in 1920 uitgebreid. De regionale rivalen Plymouth Argyle en Exeter City werden toegelaten als oprichters van de nieuwe Third Division. Dit leidde in Torquay tot initiatieven om de twee overgebleven clubs in de stad samen te voegen, met als doel een professionele vereniging te vormen die eveneens kans maakte op toelating tot de Football League. Babbacombe stemde uiteindelijk in met een fusie met Torquay Town. De daaruit voortgekomen club nam opnieuw de naam Torquay United aan.
In 1921 verruilde de club de Plymouth and District League voor de Western League. Na één seizoen maakte Torquay voor het seizoen 1922/23 de overstap naar de Southern League. De club eindigde haar eerste seizoen als zesde en stelde zich vervolgens kandidaat voor toelating tot de Football League, maar ontving bij de stemming geen enkele stem. Torquay bleef daarop tot en met het seizoen 1926/27 actief in de Southern League.
In 1925 bereikte de club voor het eerst de eerste ronde van de FA Cup. Twee jaar later won Torquay de westelijke divisie van de Southern League. Na dit kampioenschap stelde de club zich opnieuw kandidaat voor de Football League. Deze keer werd Torquay wel toegelaten tot de Third Division.
De eerste competitiewedstrijd als Football League-club vond plaats op 27 augustus 1927 en eindigde in een gelijkspel (1-1), bijgewoond door 11.625 toeschouwers. Het debuutseizoen verliep moeizaam: Torquay eindigde met dertig punten onderaan en kreeg 103 doelpunten tegen. De club werd voor het daaropvolgende seizoen opnieuw toegelaten tot de competitie.
Ook gedurende de jaren dertig waren de sportieve resultaten bescheiden en kampte Torquay United met financiële problemen. In twaalf seizoenen slaagde de club er niet in hoger dan de tiende plaats te eindigen. Na de hervatting van het competitievoetbal na de Tweede Wereldoorlog eindigde Torquay United in 1946/47 als negentiende.
Sportieve successen
In 1950 eindigde Torquay United als vijfde. Vier jaar later verruilde de club haar zwart-witte tenue voor goud en blauw. Deze kleuren moesten verwijzen naar het imago van Torquay als badplaats, met zon, zand en zee, en bleven vervolgens de traditionele clubkleuren.
In hetzelfde seizoen behaalde Torquay een van zijn opvallendste resultaten in de FA Cup. In de derde ronde speelde de club op bezoek bij Leeds United FC met 2-2 gelijk. In de replay op Plainmoor won Torquay met 4-0 voor ongeveer 11.000 toeschouwers. In de vierde ronde volgde Huddersfield Town FC, dat op Plainmoor met 0-1 won. De wedstrijd trok 21.908 toeschouwers, een clubrecord.
In het seizoen 1956/57 kwam Torquay dicht bij promotie naar de Second Division. Op de laatste speeldag had de club aan een overwinning bij Crystal Palace FC genoeg om promotie veilig te stellen, maar op Selhurst Park werd met 1-1 gelijkgespeeld. Ipswich Town FC won tegelijkertijd zijn uitwedstrijd tegen Southampton FC en eindigde daardoor boven Torquay.
Een seizoen later eindigde de club als 22e. Bij de reorganisatie van de Football League werd de club vervolgens ingedeeld in de nieuw gevormde Fourth Division. Onder trainer Eric Webber eindigde Torquay in het eerste seizoen op het vierde niveau als twaalfde. Op 27 april 1960 verzekerde de club zich door een 2-0 overwinning op Gillingham FC van promotie naar de Third Division. Twee jaar later volgde opnieuw degradatie.
Torquay werd vervolgens zowel in 1962/63 als 1963/64 zesde in de Fourth Division. Webber haalde in 1963 aanvaller Robin Stubbs voor een toenmalig clubrecord van 6.000 pond over van Birmingham City FC. Stubbs werd in 1963/64 clubtopscorer met 24 doelpunten in 34 wedstrijden.
In de FA Cup van 1964/65 trof Torquay in de derde ronde Tottenham Hotspur FC. Voor ruim 20.000 toeschouwers op Plainmoor werd het 3-3, nadat Stubbs in de slotfase tweemaal had gescoord. De eerste geplande replay in Londen werd afgelast. Een week later werd de wedstrijd alsnog gespeeld voor ongeveer 55.000 toeschouwers op White Hart Lane. Tottenham won met 5-1, waarbij Jimmy Greaves een hattrick maakte.
Na het seizoen 1964/65 kwam na vijftien jaar een einde aan het trainerschap van Eric Webber. Hij werd opgevolgd door Frank O'Farrell. Onder O'Farrell promoveerde Torquay in diens eerste seizoen als nummer drie van de Fourth Division. In 1966/67 eindigde de club als zevende en in 1967/68 als vierde in de Third Division, op twee punten van Oxford United FC en Bury FC en daarmee dicht bij promotie naar het tweede niveau.
Na twee seizoenen in de middenmoot van de Third Division degradeerde Torquay in 1971/72 naar de Fourth Division. In de daaropvolgende jaren eindigde de club voornamelijk in de middenmoot.
O'Farrell keerde in 1977 terug naar Plainmoor als adviserend manager, terwijl de dagelijkse leiding van het eerste elftal bij Mike Green lag. Torquay eindigde het seizoen 1977/78 als negende. Green vertrok in 1981, waarna O'Farrell opnieuw de leiding kreeg. Niet veel later werd de voormalig Schots international Bruce Rioch aangesteld als speler-trainer. Torquay sloot het seizoen 1981/82 af op de vijftiende plaats.
Rioch werd vervolgens manager. In 1982/83 bereikte Torquay voor de derde keer in zijn geschiedenis de vierde ronde van de FA Cup, waarin Sheffield Wednesday FC op Plainmoor met 2-3 won.
In de tweede helft van de jaren tachtig raakte de club sportief in moeilijkheden. In 1984/85 eindigde Torquay als laatste in de Fourth Division en moest het zich herkiesbaar stellen om zijn plaats in de Football League te behouden. Een seizoen later eindigde de club opnieuw onderaan en werd zij opnieuw toegelaten.
In het seizoen 1986/87 werd rechtstreekse degradatie naar de Football Conference op de laatste speeldag voorkomen. Torquay maakte in blessuretijd gelijk, waarbij extra speeltijd was toegevoegd nadat een speler van de club door een politiehond was gebeten.
Nieuwe periode
Torquay-supporters in het Wembley Stadium, mei 2009
Cyril Knowles werd voorafgaand aan het seizoen 1987/88 aangesteld als manager. In dat sezieoen versloeg Torquay Tottenham Hotspur met 1-0 op Plainmoor in de FA Cup en bereikte het de halve finale van de Football League Trophy. In mei 1988 vertrok Lee Sharpe voor 180.000 pond naar Manchester United, destijds een van de hoogste transfersommen uit de clubgeschiedenis.
In 1989 bereikte Torquay de finale van de Football League Trophy op Wembley. Voor 46.513 toeschouwers verloor de club met 4–1 van Bolton Wanderers FC. Onder trainer John Impey degradeerde Torquay vervolgens na één seizoen uit de Third Division.
Onder Don O'Riordan bereikte United in 1993/94 opnieuw de play-offs. De club eindigde als zesde, maar verloor de finale op Deepdale met 4–1. In 1995/96 eindigde Torquay als laatste van de Third Division. De club bleef echter in de Football League omdat het stadion van kampioen Stevenage Borough niet aan de eisen voor League-voetbal voldeed.
In het seizoen 1997/98 eindigde Torquay als vijfde en bereikte het opnieuw de play-offfinale. Op Wembley werd met 1–0 verloren van Colchester United FC. Ook in 1999 en 2001 wist de club degradatie uit de Football League slechts ternauwernood te voorkomen.
Onder Roy McFarland eindigde Torquay vervolgens als negentiende, waarna hij vertrok. In 2003/04 promoveerde Torquay United rechtstreeks naar het derde niveau. Het verblijf daar duurde één seizoen: in 2004/05 degradeerde de club weer. In de derde ronde van de FA Cup van 2005/06 speelde Torquay op Plainmoor met 0–0 gelijk tegen Premier League-club Birmingham City FC. De replay op St Andrew's ging met 2–0 verloren.
Op 14 april 2007 kwam na tachtig jaar een einde aan het verblijf van Torquay United in de Football League. Na een 1–1-gelijkspel tegen Peterborough United FC stond degradatie vast. Vervolgens werd de club overgenomen door een consortium waarbij loterijwinnaar Paul Bristow betrokken was. Alex Rowe werd voorzitter en Paul Buckle werd als manager aangesteld.
In het eerste seizoen buiten de Football League eindigde Torquay als derde in de Conference en bereikte het de play-offs, waarin Exeter City te sterk bleek. Daarnaast bereikte de club de finale van de FA Trophy. Op 10 mei 2008 verloor Torquay op Wembley met 1–0 van Ebbsfleet United FC.
In 2008/09 bereikte Torquay de vierde ronde van de FA Cup, waarin Coventry City FC met 0–1 won. Op 17 mei 2009 volgde op Wembley alsnog terugkeer naar de Football League via de play-offs.
Non-league
In het eerste seizoen na de terugkeer in League Two eindigde Torquay als zeventiende. De club bereikte tevens de derde ronde van de FA Cup, waarin Brighton & Hove Albion FC met 0–1 won.
Een jaar later bereikte Torquay opnieuw de vierde ronde van de FA Cup en eindigde het als zevende in League Two. Via de play-offs bereikte de club de finale, maar daarin werd met 1–0 verloren van Stevenage FC. Onder de nieuwe trainer Martin Ling kende Torquay in 2011/12 opnieuw een sterk seizoen. De club eindigde als tweede in League Two, maar verloor in de halve finales van de play-offs over twee wedstrijden met 4–1 van Cheltenham Town FC.
In 2013/14 degradeerde Torquay naar de Conference Premier. In het eerste seizoen terug in het non-leaguevoetbal eindigde de club als dertiende. In juni 2015 werd de club overgenomen door een consortium van tien lokale ondernemers. Paul Cox werd aangesteld als trainer, maar vertrok na drie maanden. Op 28 september 2015 werd voormalig speler Kevin Nicholson benoemd tot speler-trainer.
In het seizoen 2016/17 werd overeenstemming bereikt over een overname door Gaming International. De National League keurde de overeenkomst in maart 2017 goed.
Op 21 april 2018 degradeerde Torquay voor het eerst naar het zesde niveau van het Engelse voetbal. Gary Johnson werd later dat jaar aangesteld als manager. Onder zijn leiding werd Torquay op 13 april 2019 kampioen van de National League South, de eerste landstitel van de club sinds 1927.
Het seizoen 2019/20 werd in maart 2020 vanwege de coronapandemie voortijdig beëindigd. Torquay stond op dat moment veertiende in de National League. In 2020/21 eindigde de club als tweede. In de play-offfinale tegen Hartlepool United FC op Ashton Gate maakte doelman Lucas Covolan in de 95e minuut de gelijkmaker. Torquay verloor vervolgens de strafschoppenserie met 5–4.
In 2022/23 degradeerde Torquay opnieuw naar de National League South.
Financiële problemen en overname
Op 22 februari 2024 maakte voorzitter Clarke Osborne bekend dat hij van plan was de club onder bewind te laten plaatsen en legde hij zijn functie neer. Uit de financiële cijfers tot 30 juni 2023 bleek dat Torquay een verlies van 1.163.124 pond had geleden, terwijl de leningen van Osborne aan de club waren opgelopen tot 5,28 miljoen pond.
Kort na de bekendmaking vertrok trainer Gary Johnson in onderling overleg. Assistent Aaron Downes werd vervolgens aangesteld als interim-trainer. Op 13 maart 2024 legde de National League Torquay een aftrek van tien punten op, waardoor de club van de twaalfde naar de zeventiende plaats zakte.
Op 5 april 2024 werd Torquay United formeel onder bewind geplaatst. Een week later kreeg de club nog een punt in mindering wegens het opstellen van een geschorste speler. Met drie wedstrijden te spelen zakte Torquay daardoor naar de negentiende plaats. Uiteindelijk eindigde de club het seizoen 2023/24 als achttiende op het zesde niveau, de laagste klassering uit de clubgeschiedenis sinds 1927.
Intussen werkte het Bryn Consortium, een groep lokale ondernemers, aan de overname van de club. Op 14 mei 2024 werd voormalig Truro City FC-trainer Paul Wotton aangesteld als nieuwe hoofdtrainer. Voormalig Premier League-manager Neil Warnock werd als voetbaladviseur bij de club betrokken. Op 25 april 2025 kwam Torquay United officieel uit de bewindvoering.
In 2006 maakte Torquay United bekend spelers die zich bij herhaling bezondigden aan fopduiken, te ontslaan. Naar eigen zeggen waren ze daarmee de eerste club ter wereld die deze maatregelen neemt.
Mark Bowes-Cavanagh 
