Tsagveri (Georgisch: წაღვერი) is een plaats in centraal-Georgië, gelegen in de gemeente Bordzjomi van de regio Samtsche-Dzjavacheti, met 735 inwoners (2025). Ze is gesitueerd op 1030 meter boven zeeniveau in het Trialetigebergte aan de rivier Goedzjaretistskali. Tsagveri ligt hemelsbreed 110 km ten westen van hoofdstad Tbilisi en negen kilometer ten zuidoosten van het gemeentelijk centrum Bordzjomi. De plaats heeft de status van een daba.
Geschiedenis
Tsagveri (1905-1915)
De locatie van Tsagveri was al lange tijd bewoond, getuige de 14e-eeuwse Sint-Joriskerk in Tsagveri en het 10e-eeuwse fort Oeznariani net erbuiten. Door de ontwikkeling in de tweede helft van de 19e eeuw van de stad Bordzjomi en omgeving als zomer- en kuuroord voor de Russische aristocratie en Georgische culturele elite, kwam ook het gebied bij Tsagveri onder de aandacht van het Russische bestuur om te ontwikkelen.
De mineraalwaterbronnen van Tsagveri werden in de 19e eeuw ontdekt door Adolph Alexander Remmert, de beheerder van het Bordzjomi-landgoed en hoofd van de administratie voor mineraalwater in het gouvernement Tiflis. Hij stelde een rapport op over het klimaat en het mineraalwater, waarna in Tsagveri een klimatologisch en balneologisch kuuroord kwam, gespecialiseerd in de behandeling van aandoeningen van de luchtwegen (geen tuberculose).
In 1902 opende de smalspoorlijn Bordzjomi - Bakoeriani, die een halte had in Tsagveri. Net buiten de nederzetting ontwierp Gustave Eiffel een kenmerkende brug voor de spoorlijn over de rivier Tsemistskali, die er nog steeds ligt. De spoorlijn stimuleerde de groei van het dorp. In 1926 werd Tsagveri gepromoveerd naar een 'nederzetting met stedelijk karakter' ('daba'), en eind jaren 1920 werden woningen gebouwd volgens een plan van de architect Georgi Lezjava.
Mineraalwater
Het lokale mineraalwater wordt gevonden in natuurlijke bronnen en een paar putten en bevat ijzer, magnesium, calcium en natrium. Het water wordt gebruikt bij de behandeling van spijsverterings- en cardiovasculaire systemen, maag- en darmslijmvliesontsteking, diabetes en chronische ziekten van de lever en de galwegen. Het wordt ook aanbevolen na een chirurgische ingreep.
Demografie
Smalspoor door Tsagveri
Per 1 januari 2025 had Tsagveri 735 inwoners, een afname van acht procent sinds de volkstelling van 2014.
Jaar
1926
1939
1959
1970
1979
1989
2002
2014
2025
Aantal
596
1.225
3.187
1.275
1.192
1.144
1.051
799
735
Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden
Etniciteit en religie
De bevolking van Tsagveri bestond in 2014 in grote meerderheid uit Georgiërs (89,7%), gevolgd door Armeniërs (8,0%). Verder woonden er kleine aantallen Osseten en Russen.
Bezienswaardigheden
Aan de oostkant van Tsagveri zijn nog enkele overblijfselen te vinden van het 10e-eeuwse fort Oeznariani, op een prachtige locatie op de rand van de kloof van de rivier Goedzjaretistskali (Goedzjaroela). Van het fort is behoudens wat fundamenten en muren niet veel over.
↑Bij de volkstelling van 2014 werd een onverklaarbaar gat ten opzichte van de data van het nationaal statistisch bureau Geostat gevonden. Uit VN begeleid onderzoek is gebleken dat de volkstelling van 2002 ongeveer 8-9 procent te hoog was. Zie , "1. Introduction", Pagina 1.
↑(en) Ethnic composition of Georgia 2014.Population Statistics Eastern Europe and former USSR.Gearchiveerd op 20 december 2020.Geraadpleegd op 16 oktober 2022.
↑(en) Uznariani Fortress.Georgian travel Guide.Geraadpleegd op 27 februari 2022.
