| Tuindorp-West Complex | ||||
|---|---|---|---|---|
De rode hoogbouwflat gezien vanaf de Gisbert Bromlaan | ||||
| Locatie | ||||
| Locatie | Utrecht, Tuindorp | |||
| Coördinaten | 52° 6′ NB, 5° 7′ OL | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Status | Opgeleverd | |||
| Start bouw | 1970 | |||
| Gereed | 1973 | |||
| Gebruik | ||||
| Huidig gebruik | Studentenhuisvesting | |||
| Eigenaar | SSH Student Housing | |||
| Afmetingen | ||||
| Hoogte tot top | 42 | |||
| Architectuur | ||||
| Stijlperiode | Brutalisme | |||
| Bovengrondse etages | 18 | |||
| Bouwkundige informatie | ||||
| Architect(en) | A. van Randen | |||
| Aannemer(s) | H. Koopmans | |||
| Prijzen en erkenningen | ||||
| Monumentstatus | Gemeentelijk monument | |||
| ||||
Het Tuindorp-West Complex is een complex van studentenwoningen gelegen in de meest westelijke hoek van Tuindorp in de wijk 'Noordoost' in de Nederlandse stad Utrecht. Het complex staat ook wel bekend als 'de flats aan de Van Lieflandlaan' of als de afkorting TWC. Het complex wordt beheerd door SSH Student Housing.
Ondanks dat het TWC ook wel bekend staat als 'de flats aan de Van Lieflandlaan', zijn er op het complex nog drie andere straten waar een van de drie hoogbouwflats en de meeste laagbouw aan liggen. Dit zijn de Willem Schuylenburglaan, Gisbert Bromlaan en Frits Coerslaan, alle drie vernoemd naar voormalige studenten uit Utrecht. De Van Lieflandlaan is vernoemd naar de negentiende-eeuwse kunstenaar, die tevens zijn opleiding in Utrecht heeft gedaan.


In de tweede helft van de twintigste eeuw groeide het aantal studenten in Nederland explosief en dit zorgde voor een grote vraag naar studentenwoningen. In Utrecht werden sindsdien meerdere studentencomplexen gebouwd, waaronder het IBB-complex in de jaren 1960. Halverwege de jaren '60 maakte de SSH plannen voor het TWC. Het complex, een ontwerp uit 1969 van de Rotterdamse architect A. van Randen van het architectenbureau Van Tijen, Boom, Posno & Van Randen, werd uiteindelijk gebouwd tussen 1970 en 1973 en wordt gedomineerd door drie vrijwel identieke hoogbouwflats van ieder 18 woonlagen. In totaal zijn er binnen het complex ongeveer 1200 studentenkamers, waarvan 300 in iedere hoogbouwflat, in eenheden van 10 kamers. De overige 300 kamers zijn gesitueerd in de laagbouwflats, in eenheden van 2 of 4 kamers. De kamers zijn allemaal ongeveer 14m² groot. Oorspronkelijk stonden er midden op het TWC-terrein ook een aantal voorzieningen als een kleine supermarkt, mensa, sportschool en wasserette. Al deze voorzieningen zijn inmiddels verdwenen en de panden worden momenteel onder andere gebruikt door een kinderopvang. Wel is er nog een bar die bewoners sporadisch kunnen bezoeken voor een borrel die doorgaans georganiseerd wordt door het woonbestuur. Naast een aantal fietsenstallingen en sportveldjes bevindt er zich in de meest westelijke hoek van het terrein een moestuin waar bewoners via het woonbestuur gebruik van kunnen maken.
In veel (zo niet alle) kamers van het complex is asbest verwerkt. Na deze vaststelling zijn alle plaatsen met asbest bedekt met houten platen.
In 2017 kreeg het complex de status van gemeentelijk monument. Reden hiervoor is onder andere de typische indeling van de wooneenheden. Daarnaast heeft het complex een historische waarde voor de Utrechtse studentencultuur vanaf de jaren 1970. De monumentstatus leidt regelmatig ook tot kritiek van bewoners en maatschappelijke organisaties, onder meer vanwege beperkingen op herontwikkeling van het terrein.
In oktober 2019 is de SSH begonnen met de grootschalige verduurzaming van het TWC. Volgens de plannen van de SSH moet het complex, net als alle andere panden van de wooncoöperatie, in 2050 klimaatneutraal zijn.
In oktober 2023 werd aangekondigd dat de drie flats van het complex een uitgebreide renovatie zouden ondergaan, mits ten minste 70% van de bewoners per flat daarmee instemde. De Rode Flat was volgens de planning als eerste aan de beurt. Omdat er binnen het Tuindorp-West Complex nog geen gerenoveerde woningen beschikbaar waren, konden bewoners van de Rode Flat niet intern doorverhuizen en moesten zij het complex verlaten en elders woonruimte zoeken. Onder bewoners van de Rode Flat bestond aanvankelijk weerstand tegen het voorstel. Na lang overleg en aanpassingen aan het plan stemde uiteindelijk 74% van de bewoners in, waarmee de wettelijke vereiste meerderheid werd bereikt en het startschot van het renovatietraject kon worden gelost. De SSH deed daarbij concessies, waaronder het verlenen van een langere verhuistijd.
De renovatie bestaat uit zowel verduurzaming als modernisering van de flats. Zo worden de gevels vervangen en opnieuw geïsoleerd, ramen voorzien van HR++-glas en het dak vernieuwd. Ook vinden er ingrepen plaats aan de binnenzijde, waaronder het vernieuwen van keukens, sanitair en installaties en het verbeteren van de energievoorziening. Daarnaast wordt de indeling van de wooneenheden aangepast, waarbij de woonkamers worden vergroot ten opzichte van de oorspronkelijke situatie. Oudere bouwmaterialen worden verwijderd en vervangen om de energieprestatie en het gebruikscomfort van het complex te verbeteren.
Na afronding van de renovatie van de Rode Flat konden bewoners van de Oranje Flat wel intern doorstromen naar het vernieuwde gebouw. De renovatie van de Rode Flat begon in november 2024 en is inmiddels afgerond. In 2025 startte de renovatie van de Oranje Flat en de Gele Flat staat gepland voor najaar 2026.
Sinds 2019 is het gebouwtje met de bar van het woonbestuur versierd met een schildering van de Utrechtse kunstenaar Robert-Jan Brink, beter bekend als de Verfdokter. Te zien is een aanzicht op de nabijgelegen wijk Overvecht en het TWC in avondsfeer.
Het TWC is meerdere malen in het nieuws geweest door een aantal zelfmoordpogingen. Zowel bewoners als niet-bewoners zijn door de jaren heen van open galerijen gesprongen, meestal met dodelijke afloop.
Tijdens de coronapandemie werd elke avond de avondklok ingeluid met onder andere vuvuzela's en getrommel op de balustrades. Dit geluid was in de ruime omgeving te horen.
Het TWC kwam in februari 2026 landelijk in het nieuws, nadat een basejumper in het donker van de zesde verdieping van de Rode Flat sprong met een parachute. De man klom over de reling en sprong van ongeveer 45 meter naar beneden onder toeziend oog van bewoners. De SSH keurde de actie af vanwege de risico’s voor bewoners en omstanders en deed aangifte tegen de springer. Er raakte verder niemand gewond.
Rond de kerstperiode wordt er traditiegetrouw aan de oostkant van de Oranje Flat rode en groene lichten gespannen, die samen een kerstboom uitbeelden van enkele tientallen meters hoog wat van ver nog te aanschouwen is.