Gekwalificeerde meerderheid

Een gekwalificeerde meerderheid of supermeerderheid is een meerderheid die in een stemprocedure pas doorslaggevend is wanneer ze voldoet aan aanvullende voorwaarden. Ze wordt vereist wanneer niet kan worden volstaan met een gewone meerderheid (meer vóór- dan tegenstemmen) of een absolute meerderheid (ten minste de helft plus een half van een relevant aantal stemmen) om tot een bepaalde beslissing te komen of om een voorstel al of niet aan te nemen.

Grondwetten

Het komt vaak voor dat voor grondwetten gekwalificeerde meerderheden nodig zijn, zoals:

Filibuster

Europese Unie

Sinds 1 november 2014, wordt bij een stemming in de Raad over een voorstel van de Commissie of van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, het voorstel aangenomen bij een gekwalificeerde meerderheid, dit op grond van artikel 122, 1 van het Werkingsverdrag.

Hiervoor zijn twee voorwaarden (men spreekt ook van een "dubbele meerderheid"):

Een blokkerende minderheid moet ten minste uit vier leden van de Raad bestaan; in het andere geval wordt de gekwalificeerde meerderheid van stemmen geacht te zijn verkregen.

Onder het nieuwe verdrag vallen meer beleidsterreinen onder de gekwalificeerde meerderheidsstemming dan tot nu toe. Op een groot aantal beleidsterreinen moet echter met unanimiteit door de lidstaten besloten worden, waarbij elk land dus zijn vetorecht behoudt.

Vóór het Verdrag van Lissabon

Voor het Verdrag van Lissabon kreeg elk land een bepaald aantal stemmen toegewezen op basis van de inwonersaantallen van dat land.

Om een gekwalificeerde meerderheid te halen moest worden voldaan aan:

  • behalen van minstens 255 van de totale 345 stemmen (73,9%)
  • wordt gesteund door een meerderheid van lidstaten
  • Deze landen vertegenwoordigen samen ten minste 62% van de bevolking van de EU.

Zie ook