

Een violist is een muzikant die viool speelt, ongeacht of deze klassieke muziek, jazz, folk, volksmuziek, amusementsmuziek of rockmuziek uitvoert, en ongeacht of deze als solist, kamermuzikant of orkestmuzikant optreedt.
Om professioneel violist te worden, moet de opleiding al op jonge leeftijd beginnen. Veel leerlingen beginnen met de vioolstudie bij een privédocent of op een lokale muziekschool. Om een bacheloropleiding te volgen op een conservatorium is in Nederland een toelatingsexamen nodig, met voorgeschreven repertoire. Hetzelfde geldt voor de masteropleiding. De bacheloropleiding duurt vier jaar, de masteropleiding twee jaar.
Na die opleiding is een carrière als topviolist niet gegarandeerd. Veel afgestudeerde violisten gaan werken in een gemengde beroepspraktijk. Ze spelen in diverse ensembles of orkesten, gaan zelf lesgeven. Anderen vinden werk in het cultureel management of als muziekjournalist.
Naast de traditionele opleiding bestaat voor onder andere viool de Suzukimethode. Om daar les in te mogen geven, zijn certificaten nodig van de Europese Suzuki Associatie..
In Nederland kan viool gestudeerd worden aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag, het Conservatorium Amsterdam en Codarts in Rotterdam. In Vlaanderen aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen, het Koninklijk Conservatorium Brussel, Koninklijk Conservatorium Gent en de LUCA School of Arts in Leuven.
Sommige violisten uit de geschiedenis waren niet alleen virtuoos op hun instrument, maar lieten ook belangrijke composities na voor vioolsolo of voor strijkorkest, en soms ook andere werken. Tot de belangrijkste behoren:
Aparte vermelding verdient Niccolò Paganini. In het begin van de 19e eeuw ontwikkelde hij een briljante speeltechniek. Hij maakte in zijn tijd furore met zijn armonici doppi (dubbele harmonischen, flageolet op twee snaren tegelijk gespeeld) en zijn pizzicato.
In de twintigste eeuw ontwikkelden zich verschillende stijlen, waaruit jazzviolisten voortkwamen zoals Stéphane Grappelli en Helmut Zacharias, maar ook André Rieu, die de vioolmuziek voor een groot publiek bereikbaar maakte als Stehgeier (staande violist).