| Vorstendom Fergana | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Autonoom vorstendom | |||||
| |||||
| Algemene gegevens | |||||
| Hoofdstad | Achsikent | ||||
| Talen | Sogdisch | ||||
| Regering | |||||
| Regeringsvorm | Monarchie | ||||
| Staatshoofd | Ikhshid | ||||


Het vorstendom Fergana was een heerschappij door een lokale Iraanse dynastie van Sogdische oorsprong in de regio Fergana van een onbekende datum tot 819. De heersers stonden bekend onder de titels ikhshid en dehqan. De hoofdstad van het vorstendom was Achsikent.

Het vorstendom Fergana stond onder Gökturkse heerschappij totdat het in 657 door Tang-China werd verwoest en onder het protectoraat Anxi kwam. Het werd veroverd op Majusis door de Omajjadische generaal Qutayba ibn Muslim tijdens de islamitische verovering van Transoxanië. Fergana, evenals Choedzjand, werd kort na Qutayba's overwinning op Gurak geplunderd.
In 715 onderwierp Qutayba Fergana volledig en maakte het tot een vazalstaat van het Omajjadische kalifaat. Tijdens het bewind van de Omajjadische kalief Suleiman ibn Abd al-Malik (715-717) kwam de ikhshid van Fergana in opstand tegen het Omajjadische gezag, maar hij werd al snel verslagen en gedood. Hij werd begraven in Andizan. Na de dood van Qutayba (eveneens in 715) werd Fergana heroverd door de Chinese generaal Zhang Xiaosong (張孝嵩).
In steden als Pandzjakent en Poykend kwamen de Sogdiërs in opstand. De grootste was de rebellie van 720-722 onder Divashtich en Karzanj, die de steun kregen van de ikhshid van Fergana, bekend als at-Tar (ook wel gespeld als Alutar). At-Tar beloofde hen bescherming te bieden als hun opstand zou mislukken. Terwijl het leger van Karzanj in Choedzjand verbleef, verraadde at-Tar hem en vertelde de Omajjadische generaal Sa'id ibn Amr al-Harashi waar Karzanj en zijn leger zich bevonden. Al-Harashi marcheerde snel naar Choedzjand, waar hij het leger van Karzanj versloeg en meer dan 3000 Sogdische inwoners in de stad afslachtte. Vervolgens marcheerde hij naar Zarafshon, waar hij Divashtich versloeg en gevangennam, welke later werd geëxecuteerd. Sa'id slaagde er in de Omajjadische controle over Transoxanië te herstellen, met uitzondering van Fergana.
In 723 viel een Omajjadenleger onder leiding van Muslim ibn Sa'id al-Kilabi Fergana binnen en verwoestte het platteland. Een leger onder leiding van de Turgesh-kagan Suluk schoot echter zijn Ferghaanse bondgenoten te hulp en behaalde een verpletterende overwinning op de Arabieren tijdens de zogenaamde "Dag van de Dorst".
In 726 werd Fergana verdeeld tussen twee ikhshids, waarvan er één in het noorden heerste en een vazal van de Turgesh was. In 729 steunde een ikhshid van Fergana de Turgesh tijdens het Beleg van Kamarja, en twee jaar later werd de Turgesh bijgestaan door Fergana tijdens de Slag bij de Kloof. In 739 veroverde de Turk Arslan Dehqan Fergana. Tegelijkertijd werd Fergana echter binnengevallen door de Omajjadische generaal Muhammad ibn Khalid Azdi. Niettemin worden de ikhshids van Fergana nog steeds in bronnen genoemd.
Fergana werd in 740 verwoest door een andere Omajjadische generaal genaamd Nasr ibn Sayyar. Chinese bronnen vermelden echter dat Arslan Dehqan de Tang hielp bij het verslaan van de Turgesh-kan Kut Chor in 739, in 744 met een Tang-prinses trouwde en de achternaam Dou kreeg van de moeder van keizer Xuanzong.
In 750 viel het Omajjadische kalifaat en werd het vervangen door het Abbasidische kalifaat. Fergana sloot zich in de Slag om Talas in 751 aan bij de Chinese zijde. Ondanks de Arabische overwinning bleef Fergana van 715 tot het einde van de eeuw buiten Arabisch bestuur.

In 819 benoemde de gouverneur van Khorasan, Ghassan ibn 'Abbad, de Samanidische vorst Ahmad ibn Asad tot heerser van Fergana, waarmee een einde kwam aan de oude dynastie die over Fergana heerste.