Rijksgouw Wartheland

Reichsgau Wartheland
	Rijksgouw van Nazi-Duitsland
(Details)	(Details)
Kaart
Algemene gegevens
Hoofdstad	Posen
Oppervlakte	43.905; 43.943 km²
Bevolking	4.540.660 (1943)
Talen	Duits (ambtelijk)
Religie(s)	Geen officiële staatsreligie
Nat. feestdag	Feestdagen van nazi-Duitsland 1933-1945
Volkslied	Das Lied der Deutschen; Horst Wessellied; (de facto)
Munteenheid	Reichsmark
Regering
Regeringsvorm	Rijksgouw
Staatshoofd	Zie ambtsbekleders

Geschiedenis van Polen

Piastenkoninkrijk (1025-1385)
Jagiellonenkoninkrijk (1386-1569)
Pools-Litouws Gemenebest (1569-1795)

Poolse delingen (1772/1793/1795)

Koninkrijk Galicië en Lodomerië (1772-1918)

Hertogdom Warschau (1807-1815)

Congreskoninkrijk Polen (1815-1831)

Republiek Krakau (1815-1846)

Groothertogdom Posen (1815-1849)

Regentschapskoninkrijk Polen (1916-1918)
Tweede Poolse Republiek (1921-1939)

Duitse bezetting (1939-1945)

Generaal-gouvernement

Regierungsbezirk Kattowitz

Regierungsbezirk Zichenau

Rijksgouw Danzig-West-Pruisen

Rijksgouw Wartheland

Poolse regering in ballingschap (1939-1990)

Volksrepubliek Polen (1952-1989)
Derde Poolse Republiek (1989-heden)

Portaal

Geschiedenis

Rijksgouw Wartheland (Duits: Reichsgau Wartheland) was de naam die de nazi's begin 1940 gaven aan een in september 1939 geannexeerd deel van Polen. Het gebied is eeuwenlang inzet van strijd geweest. De laatste 125 jaar voorafgaand aan het einde van de Eerste Wereldoorlog (van 1793 tot 1918) hoorde dit gebied bij het Pruisische koninkrijk onder de benaming Posen. Daarvóór had het met Poznan en de eerste Poolse hoofdstad Gniezno, vanaf de stichting in de 10e eeuw bij Polen gehoord. Na de Eerste Wereldoorlog werd het middels het Verdrag van Versailles aan de nieuw gevormde staat Polen toegewezen. Na de annexatie in 1939 werden niet-Duitse elementen – Joden en Polen – er geëlimineerd, deels door massamoord zoals in Chełmno. Volksduitsers moesten hun plaats innemen.

Ambtsbekleders

De volgende personen behoorden tot de gouwleiding:

Gauleiter: Arthur Greiser (21 oktober 1939 – 8 mei 1945)
- Gauleiterstellvertreter: Robert Schulz (28 oktober 1939 - maart 1941), (m.d.W.d.G.b.), Kurt Schmalz (10 maart 1941 - 8 mei 1945)

Höherer SS- und Polizeiführer (HSSPF)

SS-Gruppenführer en Generalleutnant der Polizei Wilhelm Koppe (9 oktober 1939 tot 9 november 1943)
SS-Obergruppenführer en General der Polizei Theodor Berkelmann (11 september 1943 - 27 december 1943)
SS-Brigadeführer en Generalmajor der Polizei Heinz Reinefarth (29 januari 1944 - 30 december 1944)
SS-Oberführer en Oberst der Polizei Friedrich Gehrhardt (augustus 1944 - 30 december 1944 (plaatsvervangend)
SS-Gruppenführer en Generalleutnant der Polizei Willy Schmelcher (30 december 1944 - mei 1945)

Zie ook

Wehrkreis XXI

Afkorting

(de) mit der Wahrnehmung der Geschäfte beauftragt (m.d.W.d.G.b.) - vrije vertaling: met de waarneming van de functie belast

Externe links

Bronnen, noten en/of referenties

(fr) Tixier, Thierry (2019). Allgemeine SS - Polizei - Waffen SS Volume 3, SS GRUF SCHMELCHER / GRUF REINEFARTH / OGRUF BERKELMANN / OGRUF KOPPE (Geen paginavermelding). ISBN 9781326840389.
(en) Yerger, Mark C. (1997). Allgemeine-SS; The Commands, Unites and Leaders of the General SS (PDF). Schiffer Military History, p. 40. ISBN 0764301454.
(de) Schulz, Andreas, Dieter Zinke (2009). Die Generale der Waffen-SS und der Polizei Band 4 PO-SCHI. Biblio Verlag, Bissendorf, p. 239. ISBN 978-37648-2595-2.
(de) Höffkes, Karl (1986). Hitlers Politische Generale; Die Gauleiter de Dritten Reiches (PDF). Grabert Verlag, Tübingen, Duitsland. ISBN 3878470827.
(de) John, Jürgen (2007). Die NS-Gaue - Regionale Mittelinstanzen im zentralistischen „Führerstaat“ (PDF). R. Oldenbourg Verlag, München, p. 466. ISBN 9783486580860.

↑ (de) hubert-herald.nl: DIE DEUTSCHEN GAUE Der NSDAP. Geraadpleegd op 6 juli 2026.
↑ Jürgen 2007, p.466.
↑ Höffkes 1986, p.104.
1 2 (de) Zukunft-braucht-erinnerung.de: Übersicht der NSDAP-Gaue, der Gauleiter und der Stellvertretenden Gauleiter 1933–1945. Geraadpleegd op 6 juli 2026.
↑ Tixier 2019, p.SS OGRUF KOPPE.
1 2 3 4 5 Yerger 1997, p.40.
↑ Tixier 2019, p.SS OGRUF BERKELMANN.
↑ (en) Axis Biographical Research: SS & GERMAN POLICE, SS-OBERGRUPPENFÜHRER, BERKELMANN, Theodor. Geraadpleegd op 22 september 2019.
↑ Tixier 2019, p.SS GRUF REINEFARTH.
↑ Schulz 2009, p.239.
↑ Tixier 2019, p.SS GRUF SCHMELCHER.

[hubert-herald.nl-1] (de) hubert-herald.nl: DIE DEUTSCHEN GAUE Der NSDAP. Geraadpleegd op 6 juli 2026.

[Jürgen_2007,_p.466.-2] Jürgen 2007, p.466.

[Höffkes_1986,_p.104.-3] Höffkes 1986, p.104.

[Zukunft-braucht-erinnerung.de:_Übersicht_der_NSDAP-Gaue,_der_Gauleiter_und_der_Stellvertretenden_Gauleiter_1933–1945-4] 1 2 (de) Zukunft-braucht-erinnerung.de: Übersicht der NSDAP-Gaue, der Gauleiter und der Stellvertretenden Gauleiter 1933–1945. Geraadpleegd op 6 juli 2026.

[Tixier_2019,_p.SS_OGRUF_KOPPE.-5] Tixier 2019, p.SS OGRUF KOPPE.

[Yerger_1997,_p.40.-6] 1 2 3 4 5 Yerger 1997, p.40.

[Tixier_2019,_p.SS_OGRUF_BERKELMANN.-7] Tixier 2019, p.SS OGRUF BERKELMANN.

[Axis_Biographical_Research-8] (en) Axis Biographical Research: SS & GERMAN POLICE, SS-OBERGRUPPENFÜHRER, BERKELMANN, Theodor. Geraadpleegd op 22 september 2019.

[Tixier_2019,_p.SS_GRUF_REINEFARTH.-9] Tixier 2019, p.SS GRUF REINEFARTH.

[Schulz_2009,_p.239.-10] Schulz 2009, p.239.

[Tixier_2019,_p.SS_GRUF_SCHMELCHER.-11] Tixier 2019, p.SS GRUF SCHMELCHER.