Welkom op Wikipedia
De vrije encyclopedie
Aantal artikelen: 2.231.664
Aantal actieve gebruikers: 7.900
Portaal van de week: Stad Utrecht

Uitgelicht

Schema van een qanat met bron, werkschachten en uitstroom

Qanat

Een qanat (Arabisch: قناة) of karez (Perzisch: كاريز) is een ondergronds aquaduct waarmee grondwater uit de bergen naar lagergelegen gebieden wordt getransporteerd. Een qanat wordt meestal gevoed door een aquifer, een grondwaterhoudende laag. Het verval, het hoogteverschil tussen bron en bestemming, zorgt ervoor dat de zwaartekracht het water naar de uitstroom geleidt.

De qanat ontstond in de oudheid in Noordwest-Iran of het naastgelegen Koerdistan, waarschijnlijk in het eerste millennium v.Chr., mogelijk zelfs eerder. Een qanat werd met de hand uitgegraven, waarbij op regelmatige afstanden verticale schachten werden aangelegd om mensen en materieel aan en af te voeren en puin te verwijderen. Met het bouwen van een qanat waren grote investeringen gemoeid en de aanleg vergde jaren of zelfs decennia. (Lees verder)

Etalage

Over Wikipedia

Wikipedia is een online encyclopedie die ernaar streeft om in alle erkende talen informatie te bieden die objectief, verifieerbaar en vrij herbruikbaar is. Het project is gebaseerd op vijf basisprincipes. De Nederlandstalige versie startte op 19 juni 2001 en is met 2.231.664 artikelen een van de grootste van circa 360 taalversies.

De encyclopedie is vrij bewerkbaar. Dat houdt in dat iedereen tekst en afbeeldingen kan toevoegen of aanpassen, met inachtneming van de basisregels. Voor de bewerkers zijn er diverse hulppagina's beschikbaar. Er is ook een snelcursus voor nieuwe bewerkers. Zaken uitproberen kan in de zandbak en vragen kunnen gesteld worden bij de helpdesk. Voor privacyvragen kunt u hier terecht.

Wist je dat ...

Israël Kiek

  • ... fladderak, een Groningse likeur met citroen en kaneel, dreigde te verdwijnen maar na acties van fans door Hooghoudt weer in productie is genomen?
  • ... hoewel vaak wordt gedacht dat Napoleon klein van stuk was – waaraan het zogeheten "Napoleoncomplex" zijn naam heeft te danken – hij in werkelijkheid de voor zijn tijd heel normale lengte van 1,67 m had?
  • ... een 'kiekje', oftewel een pretentieloze foto, zijn naam dankt aan de Nederlandse fotopionier Israël Kiek?
  • ... de doodstraf in België nog tot 1996 in het strafrecht was opgenomen, ook voor misdaden in vredestijd?
  • ... een mammoetboom ruim meer dan 1000 kuub hout kan bevatten?

Afbeelding

Bankbiljet van 50 korun, uitgegeven in 1929 door de Nationale bank van Tsjecho-Slowakije.

Bankbiljet van 50 korun, uitgegeven in 1929 door de Nationale bank van Tsjecho-Slowakije.

Actueel

Afbeelding

Oorlog in Gaza vanaf 2023

De oorlog Hamas-Israël is een escalatie van het Israëlisch-Palestijns conflict die begon op 7 oktober 2023 en zich ontwikkelde tot een Israëlische militaire invasie in de Gazastrook. De aanleiding van de bombardementen en het gestarte grondoffensief door Israël in de Gazastrook was een gecoördineerde verrassingsaanval door de militante beweging Hamas vanuit de Gazastrook op Israël, onder de naam Operatie al-Aqsa-storm. (Lees verder)

Recent overleden

10 nov Stacy Keach (85), Amerikaans acteur
10 nov Frédéric Boilet (66), Frans stripauteur
8 nov Xhevat Prekazi (69), Joegoslavisch-Servisch voetballer
7 nov Richard Lloyd (75), Amerikaans musicus
6 nov Sebastián Lelio (52), Chileens filmregisseur

In het nieuws

7 nov Schietpartij in Krakau
Op de Grote Markt in de Poolse stad Krakau schiet een 24-jarige man vanuit zijn auto willekeurig om zich heen. Er vallen zes doden. De dader wordt zelf neergeschoten en overlijdt twee dagen later in het ziekenhuis. Hij blijkt kort voor de schietpartij ook al drie van zijn familieleden te hebben vermoord.
3 nov Amerikaanse verkiezingen
Bij de midterm-verkiezingen in de Verenigde Staten wordt het volledige Huis van Afgevaardigden gekozen en een derde van zetels van de Senaat. De Republikeinen verliezen niet alleen zoals verwacht hun meerderheid in het Huis van Afgevaardigden, maar ook die in de Senaat. Er zijn ook lokale verkiezingen voor gouverneurs en andere lokale mandaten.
28 okt Groot treinongeval in Spanje
Twee hogesnelheidstreinen van Renfe Operadora en iryo botsen op elkaar in de Spaanse provincie Toledo. Minstens 69 mensen komen om het leven.

12 november in de geschiedenis

1812 Veldtocht van Napoleon naar Rusland
Het leger van Napoleon trekt zich terug uit Moskou en begint de oversteek van de Berezina.
1927 Sovjet-Unie
Leon Trotski wordt uit de Communistische Partij van de Sovjet-Unie gezet. Stalin is nu feitelijk alleenheerser.
2001 Geschiedenis van Afghanistan
De taliban worden verdreven uit Kabul.

Zusterprojecten

Wikipedia is onderdeel van de Wikimedia Foundation, een non-profitorganisatie, en heeft diverse zusterprojecten die ook van de wikisoftware gebruikmaken:

WikiWoordenboek WikiWoordenboek
Vrij woordenboek
Wikibooks Wikibooks
Handleidingen & vrije boeken
Wikisource Wikisource
Vrije bibliotheek
Wikiquote Wikiquote
Citaten & spreekwoorden
Wikispecies Wikispecies
Catalogus van levende wezens
Wikiversity Wikiversity
Vrije onderwijsprojecten
Wikivoyage Wikivoyage
Vrije, wereldwijde reisgids
Commons Commons
Vrije media
Wikidata Wikidata
Vrije database
Wikifuncties Wikifuncties
Bibliotheek met codefuncties
Meta-Wiki Meta-Wiki
Coördinatie
MediaWiki MediaWiki
Ontwikkeling wiki-software