Wilhelm Busch
| Wilhelm Busch | ||
|---|---|---|
| Heinrich Christian Wilhelm Busch | ||
 | ||
Wilhelm Busch in 1878. | ||
| Algemene informatie | ||
| Geboortenaam | Heinrich Christian Wilhelm Busch | |
| Geboortedatum | 15 april 1832 | |
| Geboorteplaats | Wiedensahl | |
| Overlijdensdatum | 9 januari 1908 | |
| Overlijdensplaats | Mechtshausen | |
| Begraafplaats | Nedersaksen | |
| Werk | ||
| Beroep | dichter, kunstschilder, essayist, schrijver, autobiograaf, illustrator, kinderboekenschrijver, tekenaar, karikaturist, exlibrist, cartoonist, aquarellist, kunstenaar | |
| Werkveld | jeugdliteratuur | |
| Werkplaats | München, Frankfurt am Main, Hannover, Wiedensahl | |
| Bekende werken | Max und Moritz | |
| Studie | ||
| School/ |
Technische Universiteit München, Kunstacademie Düsseldorf, Universiteit van Hannover, Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Antwerpen | |
| Leerling van | Heinrich Schulz | |
| Religie | ||
| Religie | lutheranisme | |
| Familie | ||
| Broers en zussen | Otto Busch, Gustav Busch | |
| Persoonlijk | ||
| Etniciteit | Duitsers | |
| Talen | Duits | |
| Moedertaal | Duits | |
| Schrijftaal | Duits | |
| Diversen | ||
| Prijzen en onderscheidingen | Will Eisner Hall of Fame (2025) | |
| Archieflocatie(s) | Wilhelm-Busch-Museum | |
 | ||
Heinrich Christian Wilhelm Busch (Wiedensahl, 15 april 1832 – Mechtshausen, 9 januari 1908) was een Duitse dichter, cartoonist en tekenaar. Zijn bekendste creaties zijn Max und Moritz (1865) en Die fromme Helene (1872).
Er staat een, ook aan de karikatuur-, strip- en tekenkunst in het algemeen gewijd, Wilhelm-Busch-Museum, ook wel Karikatur-Museum geheten, in het voormalige Georgenpalais (bouwjaar 1780) te Hannover.
Ook het geboortehuis van Wilhelm Busch te Wiedensahl, en het huis, waar Busch, bij een neef van hem, zijn laatste levensjaren doorbracht, te Mechtshausen, fungeren als aan hem gewijde musea.
Levensloop
Wilhelm Busch kwam uit een groot middenstandsgezin in het kleine Nedersaksische dorp Wiedensahl. Hij leerde voor ingenieur, maar ging naar Düsseldorf, Antwerpen en München om kunstschilder te worden. In zijn leven produceerde hij meer dan duizend schilderijen, maar hij werd beroemd met zijn buitengewoon grappige en verrassend moderne getekende verhalen, die zich laten lezen als een strip. Ze werden deels gepubliceerd in de Fliegende Blätter en de Münchener Bilderbogen. Busch schreef behalve de pregnante rijmende verzen bij zijn beeldverhalen ook gedichten en proza.
Wilhelm-Busch-Museum, in zijn geboortehuis te Wiedensahl
Wilhelm-Busch-Karikatur-Museum, Hannover
Zijn pessimistische, illusieloze visie op mens en wereld werd beïnvloed door Arthur Schopenhauer, zijn schrijfstijl door Heinrich Heine en zijn schilderijen vertonen invloed van de 17e-eeuwse Hollandse meesters. Veel van zijn verzen zijn gevleugelde woorden geworden, onder meer 'Vater werden ist nicht schwer, / Vater sein dagegen sehr.' Hij overleed op 9 januari 1908 op 75-jarige leeftijd.
Beeldverhalen
- Max und Moritz (1865) over twee kwajongens met wie het slecht afloopt.
- Max en Maurits, De vrome Helena, De wijsheid in de kan, (1965) voor Nederland bewerkt door Bertus Aafjes en voorzien met de oorspronkelijke tekeningen, uitgave: A.W. Bruna Uitgevers, Zwarte Beertjes nr 780
- In Die fromme Helene (1872) neemt Busch de rooms-katholieke schijnheiligheid op de hak.
- Fipps der Affe (1879): aap die uit Afrika in Duitsland terechtkomt, met noodlottige gevolgen.
- Der Virtuos (1865): satire op pianovirtuozen als Franz Liszt.
- Adelens Spaziergang: met te veel keurigheid loopt het verkeerd af.
Dichtbundels
- Kritik des Herzens (1874)
- Zu guter Letzt (1904)
- Schein und Sein (1909)
Proza
- Von mir über mich (1886, autobiografie)
- Eduards Traum (1891, fantastische vertelling)
- Der Schmetterling (1895, anti-idylle)
Zie ook
- The Katzenjammer Kids, een stripreeks die door Busch' Max und Moritz werd geïnspireerd.
Externe links
- (en)
Wilhelm Busch in de Internet Movie Database - (de) Wilhelm Busch-website
- (de) Alle strips
- (de) Website karikatuurmuseum Wilhelm Busch
- (de) Geboortehuis Wilhelm-Busch (Wiedensahl)
- (de) Website Wilhelm-Busch-Haus (Mechtshausen)
- 1 2 Nationaal Normbestand van Duitsland; geraadpleegd op: 26 april 2014.
- ↑ Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren; geraadpleegd op: 17 september 2024; DBNL-identificatiecode voor auteur: busc002.
- 1 2 3 4 Catalogus van de Nationale Bibliotheek van Duitsland; geraadpleegd op: 21 mei 2023; GND-identificatiecode: 118517880.
- 1 2 Union List of Artist Names; geraadpleegd op: 14 mei 2019; datum van uitgave: 2 maart 2019; ULAN-identificatiecode: 500026717.
- 1 2 3 4 5 abART; geraadpleegd op: 1 april 2021; abART-identificatiecode voor persoon: 112341.
- 1 2 3 4 RKDartists; geraadpleegd op: 11 december 2025; RKDartists-identificatiecode: 14388.
- 1 2 3 4 Nationaal Normbestand van Duitsland; geraadpleegd op: 20 april 2026; GND-identificatiecode: 118517880.
- ↑ Bibliotheek van 's Werelds Beste Literatuur.
- ↑ https://mmm-web.adlibhosting.com/AIS6/Details/collect/7521243; online-catalogus van Huis van het boek; inventarisnummer: KB 06861; geraadpleegd op: 12 december 2024; genoemd als: Wilhelm Busch; datum van uitgave: 1918.
- 1 2 RKDartists; geraadpleegd op: 10 december 2025; RKDartists-identificatiecode: 14388.
- ↑ https://www.comic-con.org/awards/eisner-awards/; geraadpleegd op: 19 september 2025.
- ↑ https://kalliope-verbund.info/DE-611-BF-11514.
- ↑ Officiële naam: Wilhelm Busch – Deutsches Museum für Karikatur und Zeichenkunst.
- ↑ Busch beschouwde zichzelf niet als een meester in de schilderkunst, en zag zijn eigen werk als minderwaardig, vooral in vergelijking met de Hollandse en Vlaamse meesters, die hij zeer bewonderde. Daarom heeft hij veel ervan zelf vernietigd. Slechts een klein aantal schilderijen van Wilhelm Busch zijn bewaard gebleven.
