De finale wordt ook wel het wonder van Bern genoemd. Het West-Duitse voetbalelftal versloeg het Hongaars voetbalelftal met 3-2, na eerst met 0-2 te hebben achtergestaan. Deze wedstrijd wordt in Duitsland vaak gezien als het meer dan symbolische omslagpunt van de depressieve jaren na de Tweede Wereldoorlog in West-Duitsland naar de optimistischere periode die door het Wirtschaftswunder gekenmerkt werd. De Duitse radioverslaggever die verslag deed van de finale had het historisch belang van dit resultaat al direct door en sprak de historische woorden: "Wir sind wieder wer." (We zijn weer iemand.)
Aanloop
In 1952 werd het Hongaarse team met sterspeler Ferenc Puskás als aanvoerder olympisch kampioen op de Spelen van Helsinki, door in de finale Joegoslavië met 2-0 te verslaan. Het Hongaarse team was begin jaren vijftig werkelijk superieur: tussen 1950 en 1954 bleef het in 32 wedstrijden ongeslagen. Het Hongaarse elftal uit deze periode staat bekend als de Magische Magyaren.
Veel indruk maakte in 1953 de sensationele winst van Hongarije in een vriendschappelijke wedstrijd tegen Engeland. De Engelsen verloren op Wembley de Match of the Century met 6-3, de eerste thuisnederlaag van het Engelse nationale elftal in dertig jaar. Puskás scoorde tweemaal in deze wedstrijd, die hij later het hoogtepunt van zijn loopbaan noemde. Nog erger werden de Engelsen vernederd in de return, die de Hongaren in Boedapest wonnen met 7-1. Na de overwinning op Engeland werden de Hongaren, met naast aanvoerder Puskás onder andere Sándor Kocsis en Zoltán Czibor, gezien als het sterkste elftal ter wereld.
In 1954 was dit team dan ook dé grote favoriet om in Zwitserland wereldkampioen te worden. In het begin van het toernooi raakte Puskás in een wedstrijd tegen West-Duitsland, die de Duitsers met 8-3 verloren, ernstig geblesseerd. Zonder hem bereikten de Hongaren toch de finale in Bern, opnieuw tegen West-Duitsland.
Beeld van de vijf helden van Kaiserslautern voor het Fritz Walter Stadion. Van links naar rechts: Werner Liebrich, Fritz Walter, Werner Kohlmeyer, Horst Eckel, Ottmar Walter.
Vlak voor de finale ontstonden er scheuren in het Hongaarse kamp, er was irritatie, omdat in de halve finale voor de eerste keer het Hongaarse team een 2-0 voorsprong weggaf en een hoempapa orkest verpestte de nachtrust van de "Magische Magyaren". Coach Sebes gaf de spelersvrouwen toestemming aanwezig te zijn, maar verbood contact, waardoor op de avond van de finale een aantal spelers stiekem uitgingen met de dames. Op weg naar de finale stond de bus vast in de vooral vijandige menigte, de protesterende Sebes kreeg een klap van een agent. Het begon hevig te regenen, waardoor het veld eruit zag als een modderpoel. Voor de Duitse aanvaller Fritz Walter, die sinds zijn krijgsgevangenschap last had van malaria en geen hitte kon doorstaan was dit het ideale weer om te spelen, "Fritz Walter Wetter". Adidas was de schoenenleverancier en verschafte het Duitse team schoenen met extra pinnen, terwijl de Hongaren het moesten doen met hun normale kloffie.
Hoewel nauwelijks fit, besloot Sebes zijn sterspeler Ferenc Puskas op te stellen, waarschijnlijk onder druk van het communistische regime, het tegen Uruguay goed presterende team werd behoorlijk uit elkaar gehusseld. Hij scoorde echter na zes minuten en na acht minuten scoorde Czibor de vertrouwelijke tweede, nadat de West-Duitse doelman Turek de bal niet klemvast hield. Terwijl iedereen dacht aan een herhaling van de 8-3 zege in de eerste ronde sloegen de Duitsers in de modder toe: via klutsgoals van Morlock en Rahn was het na 18 minuten al 2-2. In het verloop van de wedstrijd viel het in de modder ploeterende Hongarije aan, maar ondanks een veelvoud aan kansen werd de vertrouwelijke voorsprong niet meer bereikt, Turek en de paal stonden succes in de weg. Puskàs deed nauwelijks mee aan het wedstrijdverloop, hij was nauwelijks fit om mee te doen. Toen gebeurde het onmogelijke, negen minuten voor tijd scoorde Helmut Rahn de 3-2 voorsprong, al ging er een overtreding vooraf aan de goal. Vlak daarna scoorde Puskàs zijn tweede goal, maar hij werd afgekeurd voor buitenspel, een controversiële beslissing. Na nog een kans van Czibor volgde het eindsignaal en de "Miracle of Bern" was geboren. De gemoedsrust van de Duitse voetbalfans werd perfect verwoord door radio-commentaar Herbert Zimmermann, it's over Germany is World Champion en zijn spontane vreugde na de goal van Rahn.
Nasleep
De uitslag werd in beide kampen totaal anders ontvangen. Meteen na de wedstrijd braken er in Boedapest rellen en protesten uit, zeer ongebruikelijk in een communistisch regime en een soort voorspel voor de Hongaarse revolutie twee jaar later. Bij terugkomst in Boedapest werden alle festiviteiten afgelast, er moest een zondebok gevonden geworden, want voor het totalitaire regime was deze uitslag een vernedering. Puskàs werd een tijd uit de publiciteit gehouden, omdat hij gepusht had te spelen, terwijl hij eigenlijk geblesseerd was. Doelman Groscis, die al in 1949 in aanraking kwam met het regime, was verdacht, simpel omdat hij drie doelpunten incasseerde. Hij werd beschuldigd van smokkelwaar en spionage, ontdook de doodstraf en werd na een jaar niet gespeeld te hebben "getransfereerd" naar een kleine club. Coach Sebes, een trouw communist, werd verweten dat hij Puskàs opstelde, al werd hij min of meer gedwongen door partij-officials. Hij bleef verdacht, maar bleef coach tot 1956, toen hij na een nederlaag tegen België werd ontslagen.
Bij de winnaar was de stemming totaal anders: na de ellende van de Tweede Wereldoorlog en de deling van het land kwam Duitsland eindelijk weer positief in het nieuws. "Wir sind wieder dem" werd een gevleugelde gezegde. De overwinning van de Duitsers hielp bij aan het "Wirtschafts Wunder", de economie kwam weer tot bloei. Later kwamen de beschuldigen van doping, vooral van Puskàs, die spelers met schuim op de mond aantrof na afloop van de wedstrijd. Injecties van Pervitin zouden verstrekt zijn in de tweede helft, de Duitse soldaten hadden deze drug in grote mate gebruikt tijdens de tweede wereldoorlog. Verschillende spelers werden na de wedstrijd ziek. Voor een Europa Cup I finale tussen Real Madrid en het Duitse Eintracht Frankfurt moest Puskás zijn beschuldigingen intrekken. Later verklaarden de Duitsers dat ze vitamine C hadden toegediend aan een aantal spelers. Na nieuwe onthullingen bleek dat de spelers buiten hun wil om inderdaad Pervitin toegediend kregen.
Melanie Kabus, Eva Ludwig: Sepp Herberger und das Wunder von Bern. Wißner, 2003, ISBN 3-89639-372-3.
Peter Kasza, Fußball spielt Geschichte. Das Wunder von Bern 1954, Berlin-Brandenburg 2004, ISBN 3-89809-046-9.
Eggers, Jessen, Schlüper: Fußballweltmeisterschaft 1954 Schweiz. Das Wunder von Bern. Agon, 2003, ISBN 3-89784-218-1.
Rudi Michel: Deutschland ist Weltmeister! – Meine Erinnerungen an das Wunder von Bern. Südwest, 2004, ISBN 3-517-06735-0.
Thomas Raithel: Fußballweltmeisterschaft 1954 - Sport - Geschichte - Mythos. München 2004, 1. Auflage, Sonderauflage der Landeszentralen für politische Bildung Bayern und Rheinland-Pfalz.
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
