Zanele Muholi

Zanele Muholi
	Muholi (International gay and lesbian film festival ; St. Petersburg, 2011)
Persoonsgegevens
Geboren	Umlazi (Durban), 19 juli 1972
Geboorteland	Zuid-Afrika
Opleiding en beroep
Opleiding gevolgd aan	Toronto Metropolitan Universiteit
Beroep	fotograaf
Werkveld	visual activism, artistieke fotografie, portretfotografie, zelfportretfotografie
Oriënterende gegevens
Werklocatie	Johannesburg
Erkenning en lidmaatschap
Kunstenaarsmaplocatie	National Gallery of Art-bibliotheek
Prijzen en erkenningen	Prins Claus Prijs, Index Award (2013), OkayAfrica 100 Women (2018), OkayAfrica 100 Women (2017), eredoctoraat van de Universiteit Luik (2023), Spectrum – Internationale Fotografieprijs (2020), Hasselbladprijs (2026)
Links
	RKD-profiel
	(en) IMDb-profiel
Portaal	Kunst & Cultuur

Zanele Muholi (Umlazi (Durban), 19 juli 1972) is een Zuid-Afrikaans fotograaf. Die staat bekend om de betrokken fotografie en verbeelding van de lesbische identiteit. Eind 2013 won Muholi de Prins Claus Prijs.

Jeugd en opleiding

Muholi is het kind van Ashwell en Bester Muholi en komt uit een gezin met vijf kinderen. Die volgde een cursus fotografie aan de Market photo workshop in Newtown, Johannesburg. In 2009 studeerde die af aan de Ryerson-universiteit in Toronto op een scriptie over de visuele geschiedenis van de lesbische identiteit in Zuid-Afrika.

Tentoonstellingen

Vanaf het begin van diens carrière heeft Muholi met diens werk aandacht gevraagd voor de positie van homo's in Zuid-Afrika. Dat gebeurde al in de eerste tentoonstelling, Visual Sexuality, Only half the picture in de Johannesburg Art Gallery, in 2004. Vervolgens waren er, naast Zuid-Afrika (onder andere in Kaapstad), ook exposities in onder meer Atlanta, Lagos, Milaan, Nottingham, Toronto en Wenen. In Nederland was Muholi aanwezig in Amsterdam (Afrovibes Festival, 2006) en Eindhoven (MU, 2010). In 2011 exposeerde Muholi bij IHLIA LGBT Heritage met de tentoonstelling Faces and Phases samen met Gabrielle Le Roux die haar schilderijen van transgenders toonde: Proudly African & Transgender. Muholi exposeerde ook in Antwerpen (Galerie Verbeeck, 2013). In december 2013 was in Atria (Amsterdam) de tentoonstelling Schoonheid en schaduw met werk van Muholi te zien. In 2015 was werk van Muholi te zien in Frauen Museum Wiesbaden in Duitsland. Van juli tot oktober 2017 was er een expositie in het Stedelijk Museum Amsterdam.

Prijzen

Muholi ontving wereldwijd diverse prijzen, zoals de Casa Africa Award, de Fanny Eddy accolade en de Freedom of expression award van Index on Censorship, en diverse beurzen, onder meer de Thami Mnyele Residency in Amsterdam (2009) en de Civitella Ranieri Fellowship in 2012. In 2013 won Muholi de Prins Claus Prijs. Het werk is in Zuid-Afrika niet onomstreden; de activistische foto's en documentaires roepen soms homofobe reacties op. Zo liep de Zuid-Afrikaanse minister van cultuur in augustus 2009 boos weg van een tentoonstelling van Muholi's werk, dat ze "immoreel en beledigend" vond.

Persoonlijk

Muholi is non-binair en wil in het Engels aangeduid worden met genderneutrale voornaamwoorden zoals 'they'.

Publicaties

Zanele Muholi : Faces + Phases 2006-14. Zanele Muholi, Walther Collection. Göttingen, Steidl, 2014, ISBN 978-38-69308-07-4
Zanele Muholi. Ed. Ricardo Martínez Vázquez [et al.]. Exhibition catalogue, Las Palmas de Gran Canaria, Casa África, Oct. 19, 2011-Jan. 20, 2012. Madrid, Casa África La Fábrica, 2011, ISBN 978-84-15303-46-6
Queer Malawi. Untold stories. Stories edited by Patricia Watson, photographs by Zanele Muholi. [S.l.], 2010. Geen ISBN
Zanele Muholi: Only Half The Picture. Ed. and designed by Sophie Perryer. Cape Town, Michael Stevenson, 2006, ISBN 978-0-620-36146-0
Zanele Muholi: Faces and Phases. Munich [etc.], Prestel, 2010, ISBN 978-3-7913-4495-9
Prishani Naidoo and Zanele Muholi: Women's bodies and the world of football in South Africa. In: The race to transform. Sport in post-apartheid South Africa. Ed. by Ashwin Desai. Cape Town, HSRC Press, 2010, ISBN 978-0-7969-2319-6 Complete boek online

Externe links

Noten

↑ Muholi is non-binair en wil in het Engels aangeduid worden met genderneutrale voornaamwoorden zoals 'they'; op deze pagina gebruiken we de Nederlandstalige variant 'die'.

Bronnen

↑ https://library.nga.gov/permalink/01NGA_INST/1cl1g8d/alma994245025904896.
↑ https://100women.okayafrica.com/arts/2018/2/28/zanele-muholi.
↑ https://www.news.uliege.be/cms/c_18664695/fr/aurelien-barrau-esther-duflo-zanele-muholi-docteurs-honoris-causa-de-l-universite-de-liege.
↑ "Zanele Muholi Hasselbladpriset 2026"; uitgeverij: Hasselbladstichting.
1 2 (en) Sean O'Hagan, Zanele Muholi's queer South Africa: 'I do not dare shoot at night. It is not safe'. The Guardian (2 november 2020). Gearchiveerd op 26 september 2021. Geraadpleegd op 22 augustus 2021.
1 2 (en) Raquel Willis, Zanele Muholi Forever Changed the Image of Black Queer South Africans. Out (LHBTQ-magazine, VS) (23 april 2019). Geraadpleegd op 22 augustus 2021. “The Durbanite is quick to explain that more specific terms discussing gender nonconformity and queerness don't exist in their original Zulu language.”
↑ Faces and Phases - Zanele Muholi / Proudly African & Transgender - Gabrielle Le Roux - Foto's en portretten uit Afrika. IHLIA LGBTI Heritage. Gearchiveerd op 4 maart 2016.
↑ Fototentoonstelling Schoonheid & Schaduw. Visueel activisme van Zanele Muholi. Atria, kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis. Gearchiveerd op 10 juni 2015.
↑ (de) Rückblick - Zanele Muholi 6. September— 10. Dezember 2015. Frauen Museum Wiesbaden. Gearchiveerd op 19 september 2021. Geraadpleegd op 22 augustus 2021.
↑ Zanele Muholi - Tentoonstelling — 8 jul t/m 22 okt 2017. Stedelijk Museum Amsterdam. Gearchiveerd op 9 december 2017. Geraadpleegd op 22 augustus 2021.
↑ (en) David Smith, South African minister describes lesbian photos as immoral. The Guardian (2 maart 2010). Gearchiveerd op 7 mei 2021. Geraadpleegd op 22 augustus 2021.

Zie de categorie Zanele Muholi van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

[7] Muholi is non-binair en wil in het Engels aangeduid worden met genderneutrale voornaamwoorden zoals 'they'; op deze pagina gebruiken we de Nederlandstalige variant 'die'.

[wikidata-2af1a3b7035cc48b6a1e5c3fc7dd4c036e12feac-v3-1] ttps://library.nga.gov/permalink/01NGA_INST/1cl1g8d/alma994245025904896.

[wikidata-1041b96ffe8de1104977bd31a751e9c8999c0eaa-v3-2] ttps://100women.okayafrica.com/arts/2018/2/28/zanele-muholi.

[wikidata-60c5f18153dadfafed0014b44f68ba86553ce87b-v3-3] ttps://www.news.uliege.be/cms/c_18664695/fr/aurelien-barrau-esther-duflo-zanele-muholi-docteurs-honoris-causa-de-l-universite-de-liege.

[wikidata-09fb67024bd553f6e72258bb49e4e4d41b640e46-v3-4] "Zanele Muholi Hasselbladpriset 2026"; uitgeverij: Hasselbladstichting.

[Guard-queer-5] 1 2 (en) Sean O'Hagan, Zanele Muholi's queer South Africa: 'I do not dare shoot at night. It is not safe'. The Guardian (2 november 2020). Gearchiveerd op 26 september 2021. Geraadpleegd op 22 augustus 2021.

[Out-queer-6] 1 2 (en) Raquel Willis, Zanele Muholi Forever Changed the Image of Black Queer South Africans. Out (LHBTQ-magazine, VS) (23 april 2019). Geraadpleegd op 22 augustus 2021. “The Durbanite is quick to explain that more specific terms discussing gender nonconformity and queerness don't exist in their original Zulu language.”

[8] Faces and Phases - Zanele Muholi / Proudly African & Transgender - Gabrielle Le Roux - Foto's en portretten uit Afrika. IHLIA LGBTI Heritage. Gearchiveerd op 4 maart 2016.

[9] Fototentoonstelling Schoonheid & Schaduw. Visueel activisme van Zanele Muholi. Atria, kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis. Gearchiveerd op 10 juni 2015.

[10] (de) Rückblick - Zanele Muholi 6. September— 10. Dezember 2015. Frauen Museum Wiesbaden. Gearchiveerd op 19 september 2021. Geraadpleegd op 22 augustus 2021.

[11] Zanele Muholi - Tentoonstelling — 8 jul t/m 22 okt 2017. Stedelijk Museum Amsterdam. Gearchiveerd op 9 december 2017. Geraadpleegd op 22 augustus 2021.

[12] (en) David Smith, South African minister describes lesbian photos as immoral. The Guardian (2 maart 2010). Gearchiveerd op 7 mei 2021. Geraadpleegd op 22 augustus 2021.