Α-Pinen

α-Pinen

Z lewej enancjomer 1S,5S, z prawej 1R,5R
Nazewnictwo Nomenklatura systematyczna (IUPAC) (1R,5R)-2,6,6-trimetylobicyklo[3.1.1]hept-2-en
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
bezbarwna ciecz
Wzór Hilla	C10H16
Masa molowa	136,23 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS	80-56-8 (nieokreślony izomer) 7785-70-8 (+)-α-pinen 7785-26-4 (−)-α-pinen
PubChem	440968
SMILES CC1(C)C2CC1C(C)=CC2
InChI InChI=1S/C10H16/c1-7-4-5-8-6-9(7)10(8,2)3/h4,8-9H,5-6H2,1-3H3/t8-,9-/m0/s1 InChIKey GRWFGVWFFZKLTI-IUCAKERBSA-N
Właściwości Gęstość 0,858 g/cm³; ciecz Rozpuszczalność w wodzie nierozpuszczalny Temperatura topnienia −64 °C Temperatura wrzenia 154–156 °C Skręcalność właściwa [α]D −50,7° ((1S,5S)-α-pinen)
Niebezpieczeństwa Globalnie zharmonizowany system klasyfikacji i oznakowania chemikaliów Uwaga Zwroty H H226, H315, H317, H319, H335, H410 Zwroty P P261, P273, P280, P305+P351+P338, P501 NFPA 704 3 2 0   Temperatura zapłonu 32 °C Temperatura samozapłonu 255 °C Numer RTECS DT7000000 (nieokreślony izomer)
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
Multimedia w Wikimedia Commons

α-Pinen – organiczny związek chemiczny z grupy cyklicznych monoterpenów. Główny składnik terpentyny otrzymywanej z żywicy sosnowej. Stosowany jest w kosmetyce jako składnik perfum oraz jako surowiec do otrzymywania innych środków zapachowych, np. α-terpineolu(inne języki), limonenu lub bergaptolu(inne języki).

Główne reakcje z udziałem α-pinenu:

Izomery

α-Pinen ma dwa enancjomery, (+)-(1R,5R)-α-pinen oraz (−)-(1S,5S)-α-pinen, obydwa występują w naturze w olejkach eterycznych wielu roślin, głównie iglastych.

Znanych jest też kilka izomerów konstytucyjnych pinenu, różniących się między sobą położeniem wiązania podwójnego. Każdy z nich ma dwa enancjomery, oznaczane zwyczajowo (+) i (−).

Izomery konstytucyjne i stereoizomery pinenu

Nazwa	(+)-α-Pinen	(−)-α-Pinen	(+)-β-pinen(inne języki)	(−)-β-Pinen	(+)-cis-δ-Pinen	(−)-cis-δ-Pinen
Wzór strukturalny
Numer CAS	7785-70-8	7785-26-4	127-91-3	18172-67-3
	80-56-8 (stereochemia pominięta)		19902-08-0 (stereochemia pominięta)|
PubChem	82227	440968	10290825	440967		12314302

Przypisy