Actiones honorariae

Actiones honorariae – powództwa urzędnicze, oparte na prawie urzędniczym. W prawie rzymskim grupa powództw przyznawanych przez urzędników wyposażonych we władzę jurysdykcyjną (np. pretora), ale nieznajdujących oparcia w ius civile. Rozwój skarg urzędniczych przypada więc na okres kiedy występował proces formułkowy.

Powództwa takie przedawniały się przeważnie z upływem jednego roku (actiones annales).

Actiones honorariae a powództwa oparte na prawie pretorskim

Ponieważ najważniejszym urzędem jurysdykcyjnym w starożytnym Rzymie był pretor, większość powództw urzędniczych była oparta na prawie pretorskim. Stąd niekiedy pojęcie actiones honorariae utożsamia się z powództwami pretorskimi. Istniały jednak powództwa udzielane przez innych urzędników, np. edylów kurulnych (actiones aediliciae)

Rodzaje powództw urzędniczych

Na szczególną uwagę, wśród powództw urzędniczych, zasługują:

  1. actiones in factum conceptae – powództwa oparte na fakcie,
  2. actiones ficticiae powództwa oparte na fikcji,
  3. powództwa z przestawionymi powodami.

Przypisy

  1. ↑ Digesta 2,1,13: Ulpian Domitius: Ten, kto nakazuje osądzać sprawy, musi być urzędnikiem (magistratury).
    Digesta 2,1,13: Ulpianus: Eum qui iudicare iubet, magistratum esse oportet.
  2. ↑ Digesta 44,7,25,2: Ulpian Domitius w księdze pierwszej reguł: Wszystkie zaś powództwa nazywamy albo cywilnymi, albo urzędniczymi.
    Digesta 44,7,25,2: Ulpianus libro singulari regularum: Omnes autem actiones aut civiles dicuntur aut honorariae.
  3. ↑ Digesta 44,7,35: Paulus w księdze pierwszej komentarza do edyktu pretorskiego: Przy powództwach urzędniczych należy to określić w ten sposób, jak ujmuje to Kasjusz, że powództw zmierzających do odzyskania rzeczy winno się udzielać nawet po upływie roku, pozostałych – w oktesie roku.
    Digesta 44,7,35: Paulus libro primo ad edictum praetoris: In honorariis actionibus sic esse definendum Cassius ait, ut quae rei persecutionem habeant, hae etiam post annum darentur, ceterae intra annum.

Bibliografia