Adipocyt

Adipocyt (adypocyt, komórka tłuszczowa) – główny rodzaj komórek, z których zbudowana jest tkanka tłuszczowa. Podstawową rolą adipocytu jest synteza i magazynowanie energii pod postacią tłuszczów prostych (trójglicerydy).

Adipocyty mogą się rozrastać w dwojaki sposób: na skutek hipertrofii (zwiększenie rozmiaru komórek), hiperplazji (zwiększenie liczby komórek).

Adipogeneza

Komórka prekursorowa na skutek łączenia wakuoli (lipidowych kropelek) przekształca się w dojrzałego adipocyta. Pierwsze adipocyty pojawiają się u 14 tygodniowego płodu. Szacuje się, że po urodzeniu organizm ludzki liczy ok. 30 mln komórek tłuszczowych. U noworodka tkanka tłuszczowa stanowi 13% masy ciała, by u 9-miesięcznego oseska stanowić już 25 - 28% masy ciała. Badania epidemiologiczne potwierdzają, że choroby infekcyjne u dobrze odżywionych niemowląt lub małych dzieci mają lżejszy przebieg i mniejsze ryzyko śmierci. Jednak przekarmienie dzieci w późniejszym okresie powoduje zwiększenie liczby adipocytów, które w wyniku złej diety z wiekiem powiększają się.

Wyróżnia się dwa okresy wzrostu adipocytów:

I okres to przełom 1 i 2 roku życia wielkość i liczba adipocytów aż do 8 - 10 roku życia utrzymuje się na stałym poziomie. Tkanka tłuszczowa w tym okresie powiększa się na zasadzie hipertrofii.
II okres to wiek 10 - 18 lat. W tym czasie czynniki środowiskowe wywierają największy wpływ na rozwój i funkcjonowanie tkanki tłuszczowej. W okresie dojrzewania tkanka tłuszczowa powiększa się wskutek hiperplazji.

Lipoliza i lipogeneza pozostaje pod silnym wpływem czynników nerwowych, hormonalnych oraz innych czynników biorących udział w metabolizmie.

Rodzaje

Rozróżniane są trzy rodzaje tkanki tłuszczowej:

biała (ang. white adipose tissue WAT)
brązowa lub brunatna (ang. brown adipose tissue BAT)
różowa (ang. pink adipose tissue PAT)

Odkryto także adipocyty beżowe (ang. Beige/Brite Adipose Tissue), które są podobne morfologicznie do adipocytów tkanki tłuszczowej brązowej. Występują jako rozsiane wysepki w tkance tłuszczowej białej i pochodzą tak samo z mezenchymatycznych komórek macierzystych. Adipocyty beżowe wykazują wysoką zdolność do produkcji ciepła, ze względu na dużą zawartość termogeniny.

Adipocyty mogą mieć średnicę 20-160 μm.

Komórki białej (żółtej) tkanki tłuszczowej

Zawierają bardzo duże krople tłuszczu, są magazynem substancji zapasowych, tworzą również izolację cieplną. Wydzielają estran. Różne odcienie koloru żółtego adipocyty zawdzięczają obecności rozpuszczanych w kropelce tłuszczu substancji m.in. beta-karotenu^{[potrzebny przypis]}.

Komórki brązowej tkanki tłuszczowej

Zawierają duże ilości małych kropelek tłuszczu. Odpowiadają za wytwarzanie ciepła i utrzymanie stałej temperatury ciała. U organizmów hibernujących warunkują wyjście ze stanu uśpienia do zwykłej aktywności.

Zobacz też

Przypisy

1 2 Janusz Stanisław Keller: 2.4.6. Anabolizm tłuszczów. W: Jan Gawęcki, Lech Hryniewiecki: Żywienie człowieka. T. 1: Podstawy nauki o żywieniu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 109. ISBN 83-01-13947-1.
1 2 3 4 EugeniaE. Murawska-Ciałowicz EugeniaE., Tkanka tłuszczowa: charakterystyka morfologiczna i biochemiczna różnych depozytów, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej”, Tom: 71, Strony: 466-484, 2017, ISSN 1732-2693 .
1 2 3 MarzenaM. Kotwas MarzenaM., AgnieszkaA. Mazurek AgnieszkaA., AgataA. Wrońska AgataA., ZbigniewZ. Kmieć ZbigniewZ., Patogeneza i leczenie otyłości u osób w podeszłym wieku, „Forum Medycyny Rodzinnej”, 2 (6), 2008, s. 435–444, ISSN 1897-7839 [dostęp 2020-02-22] .
↑ Irina G.I.G. Shabalina Irina G.I.G., NatasaN. Petrovic NatasaN., Jasper M.A. deJ.M.A. Jong Jasper M.A. deJ.M.A., Anastasia V.A.V. Kalinovich Anastasia V.A.V., BarbaraB. Cannon BarbaraB., UCP1 in Brite/Beige Adipose Tissue Mitochondria Is Functionally Thermogenic, „Cell Reports”, 5, 2013, s. 1196–1203, DOI: 10.1016/j.celrep.2013.10.044, PMID: 24290753 [dostęp 2016-12-10] .
↑ JunJ. Wu JunJ. i inni, Beige Adipocytes Are a Distinct Type of Thermogenic Fat Cell in Mouse and Human, „Science Direct”, 150 (2), s. 366–376, DOI: 10.1016/j.cell.2012.05.016, PMID: 22796012, PMCID: PMC3402601 [dostęp 2016-12-10] .
↑ Kompendium histologii : podręcznik dla studentów nauk medycznych i przyrodniczych, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1 stycznia 2009, ISBN 978-83-233-2752-3, OCLC 750843645 .

[pwn-1] 1 2 Janusz Stanisław Keller: 2.4.6. Anabolizm tłuszczów. W: Jan Gawęcki, Lech Hryniewiecki: Żywienie człowieka. T. 1: Podstawy nauki o żywieniu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 109. ISBN 83-01-13947-1.

[:1-2] 1 2 3 4 EugeniaE. Murawska-Ciałowicz EugeniaE., Tkanka tłuszczowa: charakterystyka morfologiczna i biochemiczna różnych depozytów, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej”, Tom: 71, Strony: 466-484, 2017, ISSN 1732-2693 .

[:0-3] 1 2 3 MarzenaM. Kotwas MarzenaM., AgnieszkaA. Mazurek AgnieszkaA., AgataA. Wrońska AgataA., ZbigniewZ. Kmieć ZbigniewZ., Patogeneza i leczenie otyłości u osób w podeszłym wieku, „Forum Medycyny Rodzinnej”, 2 (6), 2008, s. 435–444, ISSN 1897-7839 [dostęp 2020-02-22] .

[4] Irina G.I.G. Shabalina Irina G.I.G., NatasaN. Petrovic NatasaN., Jasper M.A. deJ.M.A. Jong Jasper M.A. deJ.M.A., Anastasia V.A.V. Kalinovich Anastasia V.A.V., BarbaraB. Cannon BarbaraB., UCP1 in Brite/Beige Adipose Tissue Mitochondria Is Functionally Thermogenic, „Cell Reports”, 5, 2013, s. 1196–1203, DOI: 10.1016/j.celrep.2013.10.044, PMID: 24290753 [dostęp 2016-12-10] .

[5] JunJ. Wu JunJ. i inni, Beige Adipocytes Are a Distinct Type of Thermogenic Fat Cell in Mouse and Human, „Science Direct”, 150 (2), s. 366–376, DOI: 10.1016/j.cell.2012.05.016, PMID: 22796012, PMCID: PMC3402601 [dostęp 2016-12-10] .

[6] Kompendium histologii : podręcznik dla studentów nauk medycznych i przyrodniczych, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1 stycznia 2009, ISBN 978-83-233-2752-3, OCLC 750843645 .