Afera LFO

Afera Laboratorium Frakcjonowania Osocza (LFO) – popularna nazwa wydarzeń związanych z rozpoczętą w 1995 roku inwestycją, którą miało być powstanie Laboratorium Frakcjonowania Osocza w Mielcu. Laboratorium nigdy nie powstało, a w 2001 prokuratura w Tarnobrzegu rozpoczęła śledztwo w sprawie wyłudzenia kredytu na budowę LFO.

Inwestycja

Inwestycja miała na celu stworzenie zakładu zajmującego się frakcjonowaniem osocza krwi i produkcją szeregu istotnych leczniczych produktów krwiopochodnych: albuminy, immunoglobuliny, czynnika VIII i czynnika IX. Z biznesowego punktu widzenia inwestycja miała być wysoce dochodowa (10-12 mln zł rocznego przychodu) ze względu na wysokie ceny rynkowe produktów krwiopochodnych oraz duże zużycie w lecznictwie (np. leczenie nowotworów, oparzeń, hemofilii).

Inwestycja miała być również środkiem do realizacji zalecenia WHO, według którego każdy kraj powinien traktować krew i osocze jako zasoby strategiczne i dążyć do samowystarczalności w ich pozyskiwaniu. Polska była w przeważającej większości uzależniona od zagranicznych producentów tych leków, dlatego w 1995 roku międzyresortowa komisja po rozpoznaniu rynku wybrała firmę LFO jako realizatora budowy zakładu.

Inwestycja otrzymała z konsorcjum banków (główny Kredyt Bank) kredyt w wysokości 34 mln dolarów, poręczony przez rząd Włodzimierza Cimoszewicza. W 1998 roku LFO podpisała umowę licencyjną z australijską firmą CSL. W 1999 roku bank wstrzymał kredytowanie inwestycji i rok później CSL wycofało się z inwestycji. W 2000 roku LFO podpisała nową umowę licencyjną z firmą Octapharma. W 2001 roku bank ostatecznie zerwał umowę z LFO, a sprawą zajęła się prokuratura.

Inwestorami LFO byli:

Jak stwierdził później Nizioł, Włodzimierz Wapiński został zaproszony do inwestycji głównie jako lobbysta, ze względu na znajomość z rodziną ówczesnego prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego. W kontaktach miał również pośredniczyć minister Marek Ungier.

Główne wątki afery

Media poruszały następujące wątki mogące świadczyć o ewentualnych nadużyciach podczas procesu budowy fabryki:

Dwa główne wątki wskazywane w „aferze LFO” to „wątek kredytowy”, czyli ten, w wyniku którego skarb państwa utracił 61 mln złotych oraz „wątek krwiodawstwa”, czyli niekorzystne rozwiązania w zakresie zakupu leków krwiopochodnych, w wyniku których państwowa służba zdrowia mogła ponieść straty rzędu 1,5 mld złotych.

Śledztwo

W lipcu 2006 w sprawie został przesłuchany były prezydent Aleksander Kwaśniewski. 16 czerwca 2007 do Polski sprowadzono w ramach ekstradycji głównego inwestora LFO Zygmunta Nizioła. W czerwcu 2008 postawiono zarzuty Halinie Wasilewskiej-Trenkner. W kwietniu 2009 roku nieprawomocnie uniewinniony został Wiesław Kaczmarek oskarżony o wydanie nierzetelnej opinii, która zdecydowała o poświadczeniu kredytu przez Skarb Państwa. Sąd apelacyjny uwzględnił jednak apelację prokuratury i nakazał zwrot sprawy do sądu.

Przypisy

  1. ↑ Dominika Wielowieyska, Krwawa wojna [online], Gazeta Wyborcza, 10 grudnia 2004 [dostęp 2024-02-10].
  2. ↑ Misiak 2007 ↓, s. 109-110.
  3. ↑ Klaudiusz Slezak, Polska straciła 300 mln zł na immunoglobulinie [online], Gazeta.pl, 25 października 2006 [dostęp 2024-02-10] (pol.).
  4. ↑ Anna Gorczyca, Leku nie wystarczy dla wszystkich [online], Gazeta Wyborcza, 10 grudnia 2006 [dostęp 2024-02-10] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-12].
  5. ↑ Beata Lisowska, Dramat na rynku dożylnych immunoglobulin, „Puls Medycyny” (20 (143)), 13 grudnia 2006 [dostęp 2024-02-11] [zarchiwizowane z adresu 2008-05-12]..
  6. ↑ Misiak 2007 ↓, s. 123-125.
  7. ↑ Informacja o wynikach kontroli realizacji ustawy o publicznej służbie krwi w zakresie gospodarki krwią i preparatami krwiopochodnymi. Najwyższa Izba Kontroli, 2005-03-23. [dostęp 2024-02-11].
  8. ↑ nat. Umorzono śledztwo dotyczące wpływu ministrów na sprawę LFO. „Rzeczpospolita”, 2007-12-11.
  9. ↑ pk, maz, PAP: Członek RPP stanie przed sądem. Gazeta.pl, 2008-06-24. [dostęp 2024-02-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-19)].
  10. ↑ Afera LFO. Wiesław Kaczmarek uniewinniony. Money.pl, 23 kwietnia 2009.
  11. ↑ Michał Proszowski: Afera LFO wraca na wokandę. Rzeczpospolita, 14 grudnia 2009. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-02)].

Bibliografia

Linki zewnętrzne