Afrokarlik

Afrokarlik
Neoromicia
A. Roberts, 1926
Ilustracja
Głowa afrokarlika somalijskiego (N. somalica)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

nietoperze

Podrząd

mroczkokształtne

Nadrodzina

Vespertilionoidea

Rodzina

mroczkowate

Podrodzina

mroczki

Plemię

mroczaki

Rodzaj

afrokarlik

Typ nomenklatoryczny

Eptesicus zuluensis A. Roberts, 1924

Gatunki

6 gatunków – zobacz opis w tekście

Afrokarlik (Neoromicia) – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 38–53 mm, długość ogona 21–40 mm, długość ucha 6–14 mm, długość tylnej stopy 4–11 mm, długość przedramienia 22–35 mm; masa ciała 2–6 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1926 roku południowoafrykański ornitolog i teriolog Austin Roberts w artykule zatytułowanym Kilka nowych ssaków Afryki Płd. i kilka zmian w nomenklaturze, opublikowanym na łamach „Annals of the Transvaal Museum”. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) afrokarlik zuluski (N. zuluensis).

Etymologia

Neoromicia: gr. νεος neos ‘nowy’; rodzaj Romicia J.E. Gray, 1838 (karlik).

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiary Status
IUCN
Neoromicia bemainty (S.M. Goodman, Rakotondramanana, Ramasindrazana, T. Kearney, Monadjem, M.C. Schoeman, P.J. Taylor, K. Naughton & B. Appleton, 2015) gatunek monotypowy endemit Madagaskaru: kilka miejsc w środkowo-zachodnim i południowo-zachodnim obszarze wyspy; zakres wysokości: 0–870 m n.p.m. DC: 4,2–4,7 cm
DO: 3,3–3,6 cm
DP: 2,9–3,2 cm
MC: 2,8–4,4 g
 NE 
Neoromicia anchietae (de Seabra, 1900) przymroczek sawannowy gatunek monotypowy Angola, południowo-wschodni Demokratyczna Republika Konga, Zambia, Zimbabwe, środkowy Mozambik, północna Botswana, wschodnia Południowa Afryka i Eswatini DC: 4,5–4,9 cm
DO: 3,2–3,9 cm
DP: 2,9–3,4 cm
MC: 4,2–6 g
 NE 
Neoromicia hlandzeni P.J. Taylor, Strydom, L. Richards, Markotter, Toussaint, T. Kearney, Cotterill, A. Howard, Weier, M. Keith, Neef, Mamba, Magagula & Monadjem, 2022 gatunek monotypowy Zimbabwe, Mozambik, Południowa Afryka (Prowincja Przylądkowa Wschodnia i KwaZulu-Natal) i Eswatini; zakres wysokości: poniżej 1000 m n.p.m. DC: brak danych
DO: brak danych
DP: 3–3,2 cm
MC: 4–4,5 g
 NE 
Neoromicia somalica (O. Thomas, 1901) afrokarlik somalijski gatunek monotypowy od Senegalu i Gwinei Bissau, na wschód do Sudanu, Erytrei i Somalii, na południe do południowym Demokratycznej Republiki Konga i północnej Tanzanii; być może Malawi; zakres wysokości: 380–2150 m n.p.m. DC: 3,9–5,2 cm
DO: 2,4–3,3 cm
DP: 2,2–3,2 cm
MC: 2–5 g
 LC 
Neoromicia zuluensis (A. Roberts, 1924) afrokarlik zuluski gatunek monotypowy rozłącznie w Etiopii, Sudanie Południowym i Kenii oraz środkowa Angola, skrajnie południowa Demokratyczna Republika Konga i Zambia na południe do południowej Południowej Afryce; zakres wysokości: 500–2650 m n.p.m. DC: 4–4,5 cm
DO: 2,7–4 cm
DP: 2,7–3,3 cm
MC: 3–6 g
 LC 
Neoromicia guineensis (du Bocage, 1889) afrokarlik gwinejski 2 podgatunki Senegal na wschód do południowego Sudanu Południowego, Etiopii i północno-wschodniej Demokratycznej Republiki Konga, rozłącznie w południowym Kongu i południowej Demokratycznej Republice Konga; zakres wysokości: 420–2165 m n.p.m. DC: 3,8–3,9 cm
DO: 2,1–3,4 cm
DP: 2,3–3,5 cm
MC: 2–5 g
 LC 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski;  NE  – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Uwagi

  1. ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona (bez ogona); DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

Przypisy

  1. 1 2 3 A. Roberts. Some new S. African mammals and some changes in nomenclature. „Annals of the Transvaal Museum”. 11 (4), s. 245, 1926. (ang.).
  2. 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 124. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  3. 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 228–230. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 R. Moratelli, C. Burgin, V. Cláudio, R. Novaes, A. López-Baucells & R. Haslauer: Family Vespertilionidae (Vesper Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 814, 815, 820, 821. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
  5. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Neoromicia. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-03-05]. (ang.).
  6. 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 538. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  7. ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-23]. (ang.).
  8. ↑ A. Monadjem, T.C. Demos, D.L. Dalton, P.W. Webala, S. Musila, J.C. Kerbis Peterhans & B.D. Patterson. A revision of pipistrelle-like bats (Mammalia: Chiroptera: Vespertilionidae) in East Africa with the description of new genera and species. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 191 (4), s. 1114–1146, 2021. DOI: 10.1093/zoolinnean/zlaa087. (ang.).
  9. 1 2 3 P.J. Taylor, E. Strydom, L. Richards, W. Markotter, D.C. Toussaint, T. Kearney, F.P.D. Cotterill, A. Howard, S.M. Weier, M. Keith, G. Neef, M.L. Mamba, S. Magagula & A. Monadjem. Integrative taxonomic analysis of new collections from the central Angolan highlands resolves the taxonomy of African pipistrelloid bats on a continental scale. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 196 (4), s. 1570–1590, 2023. DOI: 10.1093/zoolinnean/zlac071. (ang.).
  10. ↑ Taxonomy: Neoromicia – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-08-23]. (ang.).