| Agrilus graminis | |||
| Gory et Laporte, 1837 | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Podplemię | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
opiętek sztafirowany | ||
| Synonimy | |||
| |||
Opiętek sztafirowany (Agrilus graminis) – gatunek chrząszcza z rodziny bogatkowatych i podrodziny Agrilinae. Zamieszkuje Europę, zachód Azji i północ Afryki. Przechodzi rozwój w martwych lub uszkodzonych gałęziach dębów, buków, leszczyn i olsz.
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1837 roku przez Hippolyte’a Louisa Gory’ego i François Louisa de Laporte’a.
.jpg)
Chrząszcz o mocno wydłużonym ciele długości od 4,5 do 7 mm, ubarwionym ciemnooliwkowobrązowo, smuklejszym i jaśniejszym niż u A. hastulifer. Głowa zaopatrzona jest w duże oczy niemal stykające się z przednią krawędzią przedplecza. U samca czułki mają człony od szóstego do dziesiątego silnie rozszerzone dozewnętrznie i słabiej dowewnętrznie. Czułki samicy mają drugi człon dwukrotnie dłuższy niż szeroki. Przedplecze ma podwójną krawędź boczną oraz wystający przed kąty przednie środkowy odcinek krawędzi przedniej. Pokrywy mają przy szwie, przynajmniej w tylnej części rozległą, podłużną plamę jasnego owłosienia, za środkiem długości przerwaną poprzeczną przepaską ze słabo widocznych włosków ciemnych. Przedpiersie ma pędzelek z długich włosków na przedzie. Wyrostek przedpiersia ma między biodrami przedniej pary równoległe brzegi boczne. Odnóża tylnej pary cechują się małymi kępkami włosków na biodrach. Odwłok ma drugi z widocznych sternitów niezmodyfikowany, pozbawiony guzków na krawędzi tylnej. Rowek wzdłuż krawędzi ostatniego widocznego sternitu odwłoka jest przy wierzchołku odgięty do wewnątrz, a powierzchnia przed nim lekko pobrużdżona.
Owad rozmieszczony jest od nizin po tereny górskie, na południu Europy dochodzący do 1000 m n.p.m., ale w północnej części zasięgu nieprzekraczający 500 m n.p.m. Zasiedla lasostepy, prześwietlenia w lasach (zwłaszcza dębowych), nasłonecznione pobrzeża lasów i polany, a także zadrzewione doliny rzeczne i ogrody.
Roślinami pokarmowymi larw są dęby, w tym: bezszypułkowy, burgundzki, czerwony, korkowy, pirenejski, omszony, ostrolistny i szypułkowy, a także buk zwyczajny, leszczyna pospolita i olsza czarna, przy czym w Europie Środkowej wykorzystywane są niemal wyłącznie dęby. Larwy są kambiofagiczne, przechodzą rozwój w korze i pod korą gałęzi rośliny pokarmowej. Wybierane są gałęzie uszkodzone lub obumarłe, często zaatakowane wcześniej np. przez Coraebus florentinus. Kształt drążonych przez larwy chodników jest pofalowany lub spiralny. Przepoczwarczenie ma miejsce głębiej, w bielu, w hakowatej komorze poczwarkowej. Cykl życiowy jest jednoroczny. Postacie dorosłe obserwuje się od czerwca do sierpnia, czasem już w końcu maja. Są foliofagami odżywiającymi się blaszką liściową.
Gatunek palearktyczny, w Europie znany z Portugalii, Hiszpanii, Francji, Belgii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskich części Turcji i Rosji. Poza Europą notowany jest z Maroka, Algierii, Tunezji, Zakaukazia i Syrii.
