| Agrilus mendax | |||
| Mannerheim, 1837 | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Podplemię | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
Agrilus mendax | ||
| Synonimy | |||
| |||
Agrilus mendax – gatunek chrząszcza z rodziny bogatkowatych i podrodziny Agrilinae. Zamieszkuje północną i środkową Europę. Żeruje na jarzębach.
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1837 roku przez Carla Gustafa Mannerheima.
Chrząszcz o mocno wydłużonym ciele długości od 7,5 do 12 mm. Owłosienie wierzchu ciała jest równomierne, dość długie, ciemne i trudno dostrzegalne. Spód ciała i pleuryty równomiernie porośnięte są jasnym owłosieniem. Głowa jest złocistozielona, u samca z niebieskim czołem. Zaopatrzona jest w duże oczy niemal stykające się z przednią krawędzią przedplecza. Czułki są smuklejszej budowy niż u opiętka gruszowca i mają drugi i trzeci człon dwukrotnie dłuższe od szerokości. Złotozielone przedplecze ma podwójne krawędzie boczne połączone od okolicy środka długości, a z jego tylnych kątów wybiegają rozszerzone ku przodowi żeberka (kile). Pokrywy są długie, miedzianego koloru. Spód ciała jest w całości zielony. Przedpiersie ma rozrośnięty płat przedni z głęboko, trójkątnie wykrojoną krawędzią oraz równoległe boki wyrostka międzybiodrowego. Odwłok ma rowek wzdłuż krawędzi ostatniego widocznego sternitu niezmodyfikowany, zaokrąglony. U samca na sternicie tym występuje pośrodkowy kil.
Owad rozmieszczony od nizin po tereny pagórkowate, dochodzący do rzędnych 600 m n.p.m. Jest monofagicznym fitofagiem jarzębu brekinii, jarzębu mącznego i jarzębu pospolitego. Rozwój przechodzi w drzewach młodych i średniowiekowych na stanowiskach nasłonecznionych. Cykl życiowy przynajmniej w Skandynawii jest dwuletni. Jaja składane są do szczelin kory pni i gałęzi o średnicy nie mniejszej niż 3 cm. W cieńszych gałęziach drążony przez larwę chodnik jest falisty i zlokalizowany w łyku, w grubszym materiale lęgowym jest mniej pofalowany oraz naprzemiennie schodzi do bieli i wraca pod korę. Długość korytarza osiąga od 60 do 80 cm. Komora poczwarkowa drążona jest tuż pod korą. Postacie dorosłe obserwuje się w czerwcu i lipcu.
Gatunek palearktyczny, głównie północnoeuropejski, znany z Niemiec, Austrii, Szwecji, Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Białorusi, Czech, Węgier oraz północnoeuropejskiej części Rosji. Na północ dochodzi do koła podbiegunowego. W Polsce jest bardzo rzadko spotykany. Na „Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce” umieszczony jest jako zagrożony gatunek o niedostatecznie rozpoznanym statusie (DD). Z kolei na „Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej” umieszczony jest jako gatunek krytycznie zagrożony wymarciem (CR), a na „Czerwonej liście bogatkowatych Saksonii-Anhalt” znalazł się jako gatunek wymierający.
