Aizawl

Aizawl
आइज़ोल
Ilustracja
Aizawl w 2014 roku
Państwo

 Indie

Stan

Mizoram

Dystrykt

Aizawl

Powierzchnia

129,9 km²

Populacja (2011)

 

• liczba ludności

293 416

• gęstość

2259 os./km²

Nr kierunkowy

0389

Kod pocztowy

796001

Położenie na mapie Indii
Mapa konturowa Indii, po prawej znajduje się punkt z opisem „Aizawl”
Ziemia23°25′12″N 92°56′24″E/23,420000 92,940000
Strona internetowa
„Świątynia Salomona” w Aizawl

Aizawl (hindi आइज़ोल, trb.: Ajdźal, trl.: Āijāl; ang. Aizawl) – miasto w północno-wschodnich Indiach, stolica i największy ośrodek administracyjny, gospodarczy oraz kulturalny stanu Mizoram, a także siedziba dystryktu Aizawl.

Populacja aglomeracji wynosi ponad 400 tysięcy mieszkańców, co czyni ją jednym z głównych centrów miejskich w regionie Indii Północno-Wschodnich. Miasto leży na wysokości powyżej 900 m n.p.m., przez co jest jedną z najwyżej położonych stolic stanowych w Indiach. Ośrodek obsługuje krajowy port lotniczy Lengpui.

Historia

Współczesna historia Aizawl rozpoczęła się pod koniec XIX wieku w kontekście brytyjskich operacji wojskowych w Górach Lushai. W odpowiedzi na rajdy lokalnych plemion na brytyjskie plantacje herbaty, w latach 1871–1872 władze kolonialne utworzyły w tym regionie placówkę wojskową. Oficjalne założenie ufortyfikowanego posterunku w Aizawl przez siły brytyjskie datuje się na 1890 rok, kiedy to miasto stało się głównym centrum administracyjnym dystryktu.

W historii najnowszej miasta kluczowym i dramatycznym momentem było powstanie Narodowego Frontu Mizo (MNF) w 1966 roku, dążącego do niepodległości regionu. W marcu 1966 roku, w celu stłumienia rebelii, rząd Indii podjął bezprecedensową decyzję o przeprowadzeniu nalotów bombowych na Aizawl przy użyciu lotnictwa wojskowego. Był to jedyny przypadek w historii Indii, kiedy indyjskie siły powietrzne zbombardowały miasto leżące we własnych granicach. Po dekadach niepokojów i podpisaniu porozumienia pokojowego (ang. Mizoram Peace Accord), w 1987 roku Aizawl oficjalnie zostało stolicą nowo utworzonego, 23. stanu Indii – Mizoram.

Demografia i religia

Miasto charakteryzuje się stałym przyrostem ludności związanym z migracją wewnętrzną mieszkańców stanu Mizoram do stolicy. Pod względem struktury społecznej dominującą grupą etniczną są Mizo.

Większość populacji miasta stanowią chrześcijanie, co wyróżnia Aizawl na tle struktury wyznaniowej całych Indii. Lokalny Kościół Prezbiteriański, założony pod koniec XIX wieku przez walijskich misjonarzy, stanowi największe wyznanie w stanie i wraz z innymi związkami wyznaniowymi prowadzi znaczną część miejskich placówek edukacyjnych oraz medycznych.

Przypisy

  1. ↑ Aizawl, India Metro Area Population (1950-2026) | MacroTrends [online], www.macrotrends.net [dostęp 2026-07-15].
  2. ↑ Geographical Features of Aizawl - The Capital of Mizoram [online], Aizawl District, Government of Mizoram [dostęp 2026-07-15] (ang.).
  3. 1 2 3 Historical Background of Aizawl: The Capital of Mizoram | Aizawl District, Government of Mizoram | India [online] [dostęp 2026-07-17] (ang.).
  4. ↑ Military Digest: Inside the 1966 Mizo rebellion and the IAF’s most controversial mission [online], The Indian Express, 15 marca 2026 [dostęp 2026-07-17] (ang.).
  5. ↑ Vanlal Tlana Renthlei, ‘Air attacks in Mizoram, 1966 – our dirty, little secret’ The Economic Times, 19 Feb, 2013. [online], Matlana, 26 października 2015 [dostęp 2026-07-17] (ang.).
  6. ↑ Historical Background of Aizawl: The Capital of Mizoram | Aizawl District, Government of Mizoram | India [online] [dostęp 2026-07-15] (ang.).
  7. ↑ Aizawl District Religion Data - Hindu/Muslim [online], www.census2011.co.in [dostęp 2026-07-15].
  8. ↑ Ronald Lalnunmawia Royte i inni, Financial Management of Church Institutions: A Study of Guest Houses Run by Mizoram Presbyterian Church [online], Journal of Information and Computational Science, 2020 [dostęp 2026-07-15] (ang.).